Farmasötik botanik veya Tıbbi botanik tıbbi açıdan ve sağlık hizmetleri açısından fonksiyonu olan bitkilerin morfolojisi

Farmasötik botanik veya Tıbbi botanik, tıbbi açıdan ve sağlık hizmetleri açısından fonksiyonu olan bitkilerin morfolojisini, anatomisini, fizyolojik fonksiyonunu, sınıflandırılmasını, teşhis edilmesini, hücre doku kültürlerini ve rasyonel kullanımlarını inceleyen bir bilim dalıdır.

Bu bitkilerin bitki sistematiğindeki yerini esas alarak; anatomik ve morfolojik yapılarını, Dünya üzerindeki yayılışlarını, ilaç yapımında kullanılan kısımlarını (droglarını), droglarının kullanım şekillerini, etkilerini ve etken maddelerini incelemektedir.

Tarihçe

İnsanların bitkilerden ilaç şeklinde yararlanması insanlık tarihi kadar eskidir. Bu konudaki ilk yazılı kaynak M.Ö. 1550 tarihli Ebers Papirüsleri'dir. Bu papirüslerde yaklaşık 700 bitki türünden bahsedilmektedir. Anadolu'daki tıbbi bitkiler konusunda yapılmış en kapsamlı çalışma Pedanios Dioskurides tarafından Grekçe kaleme alınan "Peri hyles iatrikes" (Latince: De Materia Medica, Arapça: Kitab-al Haşayiş, Türkçe: İlaçlar bilgisi) isimli eserdir. M.S. 1.yüzyılda kaleme alınan eserde 500 kadar bitki türünün tarifi ve kullanımı anlatımaktadır.

Bu bilim dalı, Türkiye'de 1839 yılından beri ders olarak Eczacılık fakültelerinde okutulmaktadır. Özellikle Türkiye'nin geleneksel halk ilaçları; Türkiye'deki tıbbi bitkiler, gıda olarak tüketilen bitkiler, zehirli bitkiler, ekonomik değeri olan kültür bitkileri, keyif verici ve bağımlılık oluşturan bitkiler ile boya bitkileri; Türkiye florasına yönelik araştırmalar ve Etnobotanik çalışmalar bu dersin kapsamına girmektedir.

Türkiye'de bu alanında çalışma yapmış önemli isimler arasında Prof. Turhan Baytop ve Prof. Asuman Baytop yer almaktadır.

Kapsamı


Bakteriler	Siyanobakteriler	Su yosunları	Mantarlar	Likenler	Kara yosunları	Eğreltiler
		Chrysophyceae Chlorophyceae Phaeophyceae Rhodophyceae	Saccharomycetaceae Clavicipitaceae Agaricaceae Polyporaceae		Hepaticae	Aspleniaceae Polypodiaceae

**Tohumlu Bitkiler**
Açık Tohumlular	Kapalı Tohumlular - Monokotiledonlar	Kapalı Tohumlular - Dikotiledonlar -	Kapalı Tohumlular - Dikotiledonlar -	Kapalı Tohumlular - Dikotiledonlar - Sympetale
Cycadaceae Taxaceae Araucariaceae Pinaceae Cupressaceae	Alismataceae Hydrocaritaceae Zosteraceae Poaceae Cyperaceae Arecaceae Araceae Lemnaceae Bromeliaceae Liliaceae Amaryllidaceae Iridaceae Orchidaceae Musaceae Maranthaceae	Casuarinaceae Piperaceae Salicaceae Juglandaceae Betulaceae Fagaceae Moraceae Cannabinaceae Urticaceae Ulmaceae Santalaceae Loranthaceae Aristolochiaceae Rafflesiaceae Polygonaceae Caryophyllaceae Phytolaccaceae Chenopodiaceae Nyctaginaceae Aizoaceae Amaranthaceae	Ranunculaceae Magnoliaceae Nymphaeaceae Berberidaceae Menispermaceae Annonaceae Lauraceae Papaveraceae Capparaceae Brassicaceae Sarraceniaceae Nepenthaceae Droseraceae Crassulaceae Saxifragaceae Grossulariaceae Hamamelidaceae Platanaceae Rosaeceae Rosaideae Pomoideae Fabaceae Cistaceae Tamaricaceae Hypericaceae Violaceae Theaceae Passifloraceae Actinidiaceae Caricaceae Malvaceae Tiliaceae Sterculiaceae Meliaceae Simaroubaceae Burseraceae Rutaceae Geraniaceae Polygalaceae Oxalidaceae Erythroxylaceae Euphorbiaceae Linaceae Zhygophyllaceae Salvadoraceae Anacardiaceae Rhamnaceae Vitaceae Myrtaceae Lythraceae Onagraceae Thymelaeaceae Elaeagnaceae Proteaceae Cornaceae Araliaceae Apiaceae	Ericaceae Primulaceae Ebenaceae Sapotaceae Styracaceae Oleaceae Loganiaceae Gentianaceae Apocynaceae Asclepiadaceae Convolvulaceae Boraginaceae Solanaceae Lamiaceae Verbeneceae Schrophulariaceae Acanthaceae Pedaliaceae Plantaginaceae Rubiaceae Caprifoliaceae Valerianaceae Cucurbitaceae Campanulaceae Asteraceae

Galeri

Laminariaceae familyasından bir su yosunu türü (Su yosunları)
Clavicipitaceae familyasından bir mantar türü Secale cornutum (çavdar) bitkisi üzerinde (Mantarlar)
Bir kadeh likeni türü (Likenler)
Hepaticae familyasından bir bitki (Kara yosunları)
Equisetaceae familyasından bir bitki (Eğreltiler)
Taxaceae familyasından bir bitki (Açık tohumlular)
Orchidaceae familyasından bir bitki (Monokotiledonlar)
Salicaceae familyasından bir bitki (Apetalae)
Ranunculaceae familyasından bir bitki (Dialypetalae)
Asteraceae familyasından bir bitki (Sympetale)

Kaynakça

^ . www.besteduchina.com. 13 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2022.
^ "Çukurova Üniversitesi - Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi". ebs.cu.edu.tr. 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
^ (PDF). Doç. Dr. Adnan ATAÇ, Bil. Uzm. R. Vedat YILDIRIM. 11 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.
^ . Araştırma Alanları. Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi. 8 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.
^ . Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Eczacılık Fakültesi. 20 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.
^ Farmasötik Botanik Nevin Tanker, Mehmet Koyuncu, Maksut Coşkun. Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi yayınları; yayın no: 528 no: 117. Ankara : Ankara Üniversitesi. 2016. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. ^[]

[1] . www.besteduchina.com. 13 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2022.

[2] "Çukurova Üniversitesi - Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi". ebs.cu.edu.tr. 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.

[3] (PDF). Doç. Dr. Adnan ATAÇ, Bil. Uzm. R. Vedat YILDIRIM. 11 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.

[4] . Araştırma Alanları. Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi. 8 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.

[5] . Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Eczacılık Fakültesi. 20 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2020.

[6] Farmasötik Botanik Nevin Tanker, Mehmet Koyuncu, Maksut Coşkun. Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi yayınları; yayın no: 528 no: 117. Ankara : Ankara Üniversitesi. 2016. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. ^[]