Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Modern fizik fiziksel gerçekliği bilinen dört temel kuvvet açısından tanımlar.Ancak, fizik kabul edilebilir evrensel bir çerçeveye sahip olmadığından, fizikçiler bazen beşinci bir temel kuvvetin varlığını kabul ederler. Birçok önerme kuvveti kabaca yer çekimininin gücü (elektromanyetik ve nükleer kuvvetlerden çok daha zayıftır) ve kozmolojik ölçeklerde bir milimetreden az herhangi bir aralıkta varsaymaktadır.
Deneysel yaklaşımlar
Ek bir temel kuvvet fikri yer çekimi gibi zayıf bir kuvvet olduğundan test etmek için zordur : iki cisim arasındaki yerçekimi etkilesimi sadece birinin ağırlığı diğerinden fazla olduğunda önemlidir. Bu yüzden, Dünya ile karsılaştırıldığında küçük kalan cisimlerin arasındaki yerçekimi etkileşimini ölçmek için çok hassas ekipmanlar alınmalıdır. Bununla beraber, 1980'lerin sonunda beşinci kuvvet, kentsel ölçeklerde faaliyet gösteren (yakalaşık 100 metrelik bir dizi), yüzyılın başlarındaki Loránd Eötvös ' ün sonuçlarını yeniden analiz eden araştırmacılar (Fischbach ve arkadaşları) tarafından rapor edilmiştir. Kuvvetin aşırı yük ile bağlantılı olduğuna inanılırdı. Yıllar içinde, diğer deneyler bu sonuca benzemek için başarısız oldu.
Kuvvetin türüne ve aralığına bağlı olduğu addedilen, kabul edilebilen en az üç araştırma vardır.
Özdeşlik Yasası
Beşinci kuvveti özdeşlik yasasının testleriyle aramanın bir yolu var : en güçlü testlerden biri olan Einstein 'in yercekimi teorisi ; genel görelilik. Alternatif yercekimi teorileri, Brans- Dicke Teorisi gibi, beşinci kuvvete sahip - muhtemelen sonsuz aralıkta. Bu yüzden alan eğriliğini dikte eden metrik haricinde serbestlik derecesi olan, yerçekimsel etkileşimler,genel görelilik dışı teorilerde,farklı serbestlik derecelerinde farklı etkiler üretir. Örneğin, sayıl alan Genel Görelilik Testlerini üretemez. Beşinci kuvvet Güneş sistemi yörüngesindeki etkisini kendisi açıkça ortaya koyabilir ; bu Nordtvedt etkisi olarak adlandırılır. Bu Lunar Laser Uzaklık Tayini Deneyi ve çok uzun bazal interferometrik ile test edilir.
Ekstra Boyutlar
Evrenin ekstra boyutlara sahip olduğu yerde Kaluza- Klein Teorisinden doğan başka bir beşinci kuvvet ya da Süper kütleçekiminde veya bir Yukawa kuvveti olan Sicim kuramı açık sayıl alan ile taşınır (yani aralığı belirleyen Compton dalga boyu olan sayıl alan). Bu geniş extra boyutlardaki- boyutlar milimetreden az oranda - Süpersimetri teorisi olarak birçok yeni ilgiye sebep oldu, bu küçük ölçeklerdeki yerçekimini test etmek için deneysel çaba istedi. Bu bir mesafe dizisi üzerinden yerçekiminin Ters kare kanununu bir sapma için araştıran aşırı hassas deneyler gerektirir. Esasen, belli bir uzunlukta tepen Yukawa etkileşiminin olduğu isaretleri ararlar.
Maden kuyusu derinliklerindeki Kütleçekim sabitini ölçme girişiminde bulunan Avustralyalı araştırmacılar, öngörülen ve ölçülen değer arasında yüzde ikiden küçük olmak üzere tutarsızlık buldular. Araştırmacılar sonuçların birkaç santimetreden kilometreye kadar olan aralıktaki bir itici beşinci kuvvet ile açıklanabileceği kararına vardılar.Benzer deneyler denizaltı güvertesinde,USS Dolphin (AGSS-555), sualtındayken uygulanmaktadır. Grönland buz tabakasının derin sondaj kuyusu içindeki yer çekimini ölçen ilerdeki deneyler birkaç yüzde farklılıkları buldu, ama gözlenen sinyal için bir jeolojik kaynak ortadan kaldırmak mümkün degildi.
Dünya'nın Mantosu
Baska bir deney Dünya'nın mantosunu geoelektrona odaklanarak, dev parçacık dedektörü olarak kullandı.
Sefe Değiseni
2012 yılında Bhuvnesh Jain ve diğerleri binlerin üzerinde yıldız içeren 25 galaksideki sefe değişeni yıldızlarının vuruş oranı üzerindeki mevcut verilerini inceledi. Teori vuruş oranının,gözükmeyen mahalle kümeleri tarafından, varsayılan beşinci kuvvette gösterilen bir galakisideki farklı bir deseni takip edeceğini ileri sürdü. Onlar Einstein 'ın yerçekimi teorisine herhangi bir varyasyon bulamadılar.
Diğer yaklaşımlar
Bazı deneyler 320 metre yüksekliğinde kule ve göl kullanmıştı. Her ne kadar bilim insanları hala arasa bile, kapsamlı inceleme beşinci kuvvet için çok güçlü bir kanıt olmadığını ortaya koydu. Fishbach' ın makalesi 1992 yılında yazılmıştı ve o zamandan beri diğer kuvvetler beşinci kuvveti göstermeye ışık tuttu.
Yukarıdaki deneyler besinci kuvvetin kuvvetin yer çekimi gibi cismin kompozisyonundan bağımsız olduğunu araştırdı, yani bütün cisimler kütleleriyle orantılı bir kuvvet tecrübe ederler. Bir nesnenin kompozisyonuna bağlı olan kuvvetler burulma dengesi ve Loránd Eötvös bulunan tipteki deneyler tarafından çok hassas test edilebilir. Bu gibi kuvvetler,örneğin, atom çekirdeğindeki proton ve nötron oranına, nükleer spin, ya da çekirdekteki farklı türde göreceli miktardaki bağlanma enerjisine bağlı olabilir (bkz:yarı deneysel kütle formülü). Aramalar kentsel ölçeklerde Dünya'yı, Güneş ve galaksinin merkezindeki Karanlık maddeyi ölçeklendirmek için kısa aralıklara yapılmıştır.
Modifiye yerçekimi
Yerel olmayan yerçekimi olarak da bilinir. Birkaç fizikçi Einstein'ın yerçekimi teorisinin küçük ölçeklerde, geniş mesafede ya da, buna denk olarak, küçük ivmelerde modifiye edilmesinin gerekli olacağını düşünüyor. Bu yerçekimini yerel olmayan yerçekimi olarak değiştirecektir. Onlar Karanlık madde ve Karanlık enerjinin, Parçacık fiziğinin Standart Modeli tarafından açıklanmadığını işaret ediyorlar ve Modifiye Newton Dinamiği ya da holografik prensipten doğan bazı yerçekimi düzenlemesi öneriyorlar. Bu daha uzun mesafeyle ilişkili güçlenmesiyle, beşinci kuvvetin geleneksel fikirlerinden temelden farklıdır. Çoğu fizikçi, karanlık madde ve karanlık enerjinin Ad hoc olmadığını,ancak çok sayıda desteklenen tamamlayıcı gözlem ve tarif edilen çok basit bir model olduğunu düşünüyor.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Ephraim Fischbach, Daniel Sudarsky, Aaron Szafer, Carrick Talmadge, and S. H. Aronson, "Reanalysis of the Eötvös experiment", Physical Review Letters 56 3 (1986).
- ^ University of Washington Eöt-Wash group 16 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., the leading group searching for a fifth force.
- ^ . 28 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2016.
- ^ Satellite Energy Exchange (SEE) [1] 7 Mayıs 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., which is set to test for a fifth force in space, where it is possible to achieve greater sensitivity.
- ^ Ander, M. E., M. A. Zumberge, et al. (1989).
- ^ Zumberge, M. A., M. E. Ander, et al. (1990).
- ^ Aron, Jacob. (2013) Earth's mantle helps hunt for fifth force of nature 13 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
- ^ Is There a 'Fifth Force' that Alters Gravity at Cosmos Scales? 3 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde ., Daily Galaxy, May 11, 2012
- ^ Astrophysical Tests of Modified Gravity: Constraints from Distance Indicators in the Nearby Universe Bhuvnesh Jain, Vinu Vikram, Jeremy Sakstein, Cornell University Library, 7 May 2012
- ^ Liu Y.C., Yang X.-S., Zhu H., Zhou W., Wang Q.-S., Zhao Z., Jiang W., Wu C.-Z.,"Testing non-Newtonian gravitation on a 320 m tower", Physics Letters A., vol. 169, 131–133 (1992).
- ^ Fishbach E. and Talmadge C., "Six years of the fifth force", Nature, vol. 356, 207–215 (1992).
- ^ Evidence for Correlations Between Nuclear Decay Rates and Earth–Sun Distance Jere H. Jenkins, Ephraim Fischbach, John B. Buncher, John T. Gruenwald, Dennis E. Krause, Joshua J. Mattes Astropart.
- ^ A. M. Hall, H. Armbruster, E. Fischbach, C. Talmadge.
- ^ S. Dodelson, S. Park. "Nonlocal Gravity and Structure in the Universe". arXiv.org. arXiv.org. 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Ekim 2013.
- ^ Jaccard,Maggiore,mitsou. "A non-local theory of massive gravity". arXiv.org. arXiv.org. 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Ekim 2013.
- ^ Mashhoon, Bahram. "Nonlocal Gravity". arXiv.org. arXiv.org. 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 22 Ekim 2013.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Modern fizik fiziksel gercekligi bilinen dort temel kuvvet acisindan tanimlar Ancak fizik kabul edilebilir evrensel bir cerceveye sahip olmadigindan fizikciler bazen besinci bir temel kuvvetin varligini kabul ederler Bircok onerme kuvveti kabaca yer cekimininin gucu elektromanyetik ve nukleer kuvvetlerden cok daha zayiftir ve kozmolojik olceklerde bir milimetreden az herhangi bir aralikta varsaymaktadir Deneysel yaklasimlarEk bir temel kuvvet fikri yer cekimi gibi zayif bir kuvvet oldugundan test etmek icin zordur iki cisim arasindaki yercekimi etkilesimi sadece birinin agirligi digerinden fazla oldugunda onemlidir Bu yuzden Dunya ile karsilastirildiginda kucuk kalan cisimlerin arasindaki yercekimi etkilesimini olcmek icin cok hassas ekipmanlar alinmalidir Bununla beraber 1980 lerin sonunda besinci kuvvet kentsel olceklerde faaliyet gosteren yakalasik 100 metrelik bir dizi yuzyilin baslarindaki Lorand Eotvos un sonuclarini yeniden analiz eden arastirmacilar Fischbach ve arkadaslari tarafindan rapor edilmistir Kuvvetin asiri yuk ile baglantili olduguna inanilirdi Yillar icinde diger deneyler bu sonuca benzemek icin basarisiz oldu Kuvvetin turune ve araligina bagli oldugu addedilen kabul edilebilen en az uc arastirma vardir Ozdeslik Yasasi Besinci kuvveti ozdeslik yasasinin testleriyle aramanin bir yolu var en guclu testlerden biri olan Einstein in yercekimi teorisi genel gorelilik Alternatif yercekimi teorileri Brans Dicke Teorisi gibi besinci kuvvete sahip muhtemelen sonsuz aralikta Bu yuzden alan egriligini dikte eden metrik haricinde serbestlik derecesi olan yercekimsel etkilesimler genel gorelilik disi teorilerde farkli serbestlik derecelerinde farkli etkiler uretir Ornegin sayil alan Genel Gorelilik Testlerini uretemez Besinci kuvvet Gunes sistemi yorungesindeki etkisini kendisi acikca ortaya koyabilir bu Nordtvedt etkisi olarak adlandirilir Bu Lunar Laser Uzaklik Tayini Deneyi ve cok uzun bazal interferometrik ile test edilir Ekstra Boyutlar Evrenin ekstra boyutlara sahip oldugu yerde Kaluza Klein Teorisinden dogan baska bir besinci kuvvet ya da Super kutlecekiminde veya bir Yukawa kuvveti olan Sicim kurami acik sayil alan ile tasinir yani araligi belirleyen Compton dalga boyu olan sayil alan Bu genis extra boyutlardaki boyutlar milimetreden az oranda Supersimetri teorisi olarak bircok yeni ilgiye sebep oldu bu kucuk olceklerdeki yercekimini test etmek icin deneysel caba istedi Bu bir mesafe dizisi uzerinden yercekiminin Ters kare kanununu bir sapma icin arastiran asiri hassas deneyler gerektirir Esasen belli bir uzunlukta tepen Yukawa etkilesiminin oldugu isaretleri ararlar Maden kuyusu derinliklerindeki Kutlecekim sabitini olcme girisiminde bulunan Avustralyali arastirmacilar ongorulen ve olculen deger arasinda yuzde ikiden kucuk olmak uzere tutarsizlik buldular Arastirmacilar sonuclarin birkac santimetreden kilometreye kadar olan araliktaki bir itici besinci kuvvet ile aciklanabilecegi kararina vardilar Benzer deneyler denizalti guvertesinde USS Dolphin AGSS 555 sualtindayken uygulanmaktadir Gronland buz tabakasinin derin sondaj kuyusu icindeki yer cekimini olcen ilerdeki deneyler birkac yuzde farkliliklari buldu ama gozlenen sinyal icin bir jeolojik kaynak ortadan kaldirmak mumkun degildi Dunya nin Mantosu Baska bir deney Dunya nin mantosunu geoelektrona odaklanarak dev parcacik dedektoru olarak kullandi Sefe Degiseni 2012 yilinda Bhuvnesh Jain ve digerleri binlerin uzerinde yildiz iceren 25 galaksideki sefe degiseni yildizlarinin vurus orani uzerindeki mevcut verilerini inceledi Teori vurus oraninin gozukmeyen mahalle kumeleri tarafindan varsayilan besinci kuvvette gosterilen bir galakisideki farkli bir deseni takip edecegini ileri surdu Onlar Einstein in yercekimi teorisine herhangi bir varyasyon bulamadilar Diger yaklasimlar Bazi deneyler 320 metre yuksekliginde kule ve gol kullanmisti Her ne kadar bilim insanlari hala arasa bile kapsamli inceleme besinci kuvvet icin cok guclu bir kanit olmadigini ortaya koydu Fishbach in makalesi 1992 yilinda yazilmisti ve o zamandan beri diger kuvvetler besinci kuvveti gostermeye isik tuttu Yukaridaki deneyler besinci kuvvetin kuvvetin yer cekimi gibi cismin kompozisyonundan bagimsiz oldugunu arastirdi yani butun cisimler kutleleriyle orantili bir kuvvet tecrube ederler Bir nesnenin kompozisyonuna bagli olan kuvvetler burulma dengesi ve Lorand Eotvos bulunan tipteki deneyler tarafindan cok hassas test edilebilir Bu gibi kuvvetler ornegin atom cekirdegindeki proton ve notron oranina nukleer spin ya da cekirdekteki farkli turde goreceli miktardaki baglanma enerjisine bagli olabilir bkz yari deneysel kutle formulu Aramalar kentsel olceklerde Dunya yi Gunes ve galaksinin merkezindeki Karanlik maddeyi olceklendirmek icin kisa araliklara yapilmistir Modifiye yercekimiYerel olmayan yercekimi olarak da bilinir Birkac fizikci Einstein in yercekimi teorisinin kucuk olceklerde genis mesafede ya da buna denk olarak kucuk ivmelerde modifiye edilmesinin gerekli olacagini dusunuyor Bu yercekimini yerel olmayan yercekimi olarak degistirecektir Onlar Karanlik madde ve Karanlik enerjinin Parcacik fiziginin Standart Modeli tarafindan aciklanmadigini isaret ediyorlar ve Modifiye Newton Dinamigi ya da holografik prensipten dogan bazi yercekimi duzenlemesi oneriyorlar Bu daha uzun mesafeyle iliskili guclenmesiyle besinci kuvvetin geleneksel fikirlerinden temelden farklidir Cogu fizikci karanlik madde ve karanlik enerjinin Ad hoc olmadigini ancak cok sayida desteklenen tamamlayici gozlem ve tarif edilen cok basit bir model oldugunu dusunuyor Ayrica bakinizStandart modelin otesindeki fizik Genel gorelilige alternatif kuramlar Karanlik enerji Evren in genislemesiKaynakca Ephraim Fischbach Daniel Sudarsky Aaron Szafer Carrick Talmadge and S H Aronson Reanalysis of the Eotvos experiment Physical Review Letters 56 3 1986 University of Washington Eot Wash group 16 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde the leading group searching for a fifth force 28 Kasim 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Mayis 2016 Satellite Energy Exchange SEE 1 7 Mayis 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde which is set to test for a fifth force in space where it is possible to achieve greater sensitivity Ander M E M A Zumberge et al 1989 Zumberge M A M E Ander et al 1990 Aron Jacob 2013 Earth s mantle helps hunt for fifth force of nature 13 Mayis 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde Is There a Fifth Force that Alters Gravity at Cosmos Scales 3 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde Daily Galaxy May 11 2012 Astrophysical Tests of Modified Gravity Constraints from Distance Indicators in the Nearby Universe Bhuvnesh Jain Vinu Vikram Jeremy Sakstein Cornell University Library 7 May 2012 Liu Y C Yang X S Zhu H Zhou W Wang Q S Zhao Z Jiang W Wu C Z Testing non Newtonian gravitation on a 320 m tower Physics Letters A vol 169 131 133 1992 Fishbach E and Talmadge C Six years of the fifth force Nature vol 356 207 215 1992 Evidence for Correlations Between Nuclear Decay Rates and Earth Sun Distance Jere H Jenkins Ephraim Fischbach John B Buncher John T Gruenwald Dennis E Krause Joshua J Mattes Astropart A M Hall H Armbruster E Fischbach C Talmadge S Dodelson S Park Nonlocal Gravity and Structure in the Universe arXiv org arXiv org 10 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Ekim 2013 Jaccard Maggiore mitsou A non local theory of massive gravity arXiv org arXiv org 10 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Ekim 2013 KB1 bakim Birden fazla ad yazar listesi link Mashhoon Bahram Nonlocal Gravity arXiv org arXiv org 11 Haziran 2016 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 22 Ekim 2013