Vikipedi özgür ansiklopedi BartatuIskit KralıHüküm süresiMö 679 Mö 658 9önce gelenSonra gelenMadyesölümMö 658 9Eş ler iç

Vikipedi ozgur ansiklopedi BartatuIskit KraliHukum suresiMO 679 MO 658 9Once gelenSonra gelenMadyesOlumMO 658 9Es ler iCocuk lar iMadyesHanedanBartatua HanedaniBabasiDini Bartatua veya Protothyes MO 7 yuzyilda Bati Asya da hukum suren bir Iskit kraliydi Adi span Akadca adi Partatua veya Bartatua Akadca 𒁹𒁇𒋫𒌅𒀀 ve Antik Yunan adi Protothues Grekce Proto8yhs Kimi kaynaklarda Alp Er Tunga adli Saka hukumdari oldugu gecer Orijinal bicimi savasta guclu anlamina gelen Pṛtatavah olan bir Iskit dilinden turetilmistir Arka plan span MO 8 ve 7 yuzyillarda Avrasya bozkirlarindaki gocebe Iskitler Guneybati Asya ya geldi Bu hareket Iskitlerle yakindan iliskili baska bir gocebe kabilenin ya Massagetlerin ya da batiya dogru goc etmesiyle basladi ve Proto Iskitleri batiya Aras nehrini gecmeye zorladi ardindan Iskitler Kimmerleri yerlerinden ettikleri yerden Hazar Bozkirina tasindilar Iskit baskisi altinda Kimmerler Karadeniz kiyisi boyunca guneye goc ederek Anadolu ya ulastilar ve Iskitler daha sonra Hazar Denizi kiyilarini takip ederek guneye dogru genislediler Kuzey Kafkasya daki bozkirlara geldiler Burada bugunku Azerbaycan bolgesine genislediler burada yerlestiler ve dogu Transkafkasya yi Bati Asya daki operasyon merkezleri haline getirdiler MO 600 lerin baslarina kadar Bati Asya bozkirlari Iskit kralliginin bir uzantisi oldu Bu donemde Iskit krallarinin karargahlari Kafkasya nin kuzeyindeki bozkirlarda bulunuyordu ve Bati Asya uygarligiyla temas Iskit kulturunun olusmasinda onemli bir etkiye sahip olacakti Yasam ve saltanat span Bartatua onceki Iskit krali Ispakaia nin halefiydi ve onun ogluydu Ispakaia Yeni Asur Imparatorlugu na saldirdiktan ve MO 676 civarinda Asur krali Esarhaddon a karsi savasta oldukten sonra Bartatua onun yerini gecti Med Baskinlari span MO 670 lerin sonlarinda Iran platosuna goc etmis dogudaki bir Kimmer grubuyla ittifak halinde olan Bartatua nin Iskitleri Asur eyaletleri Parsumas ve tehdit ediyordu ve bu ortak Kimmer Iskit gucleri birlikte onlari tehdit ediyorlardi Asur ile Ittifak span Ancak Asurlular Ispakaia nin olumunden hemen sonra Bartatua ile muzakerelere baslamislardi ve MO 672 de Esarhaddon un Gunes kahinine sordugu sorularda tasdik edildigi gibi Esarhaddon un kizi Seruʾa eṭirat in evlenmesini istedi tanri Samas Bu evliligin olup olmadigi Asur metinlerinde kaydedilmemistir ancak Bartatua ve oglu ve halefi Madyes in hukumdarligi altinda Iskitler ve Asur arasindaki yakin ittifak Asur rahiplerinin bir kizi arasindaki bu evliligi onayladigini gostermektedir Asur tarihinde daha once hic gorulmemis bir Asur krali ve gocebe bir Hakan Iskitler boylece Asur ile evlilik ittifakina getirildi ve Seruʾa eṭirat muhtemelen Bartatua nin oglu Madyes in annesiydi Bartatua nin Seruʾa eṭirat ile evliligi bir vasal olarak Asur a baglilik yemini etmesini gerektiriyordu ve Asur yasalarina gore onun yonettigi topraklar Bati Asya daki Iskit varligini nominal yapan Asur krali tarafindan verilen timar olacakti Bu duzenlemeye gore Iskitlerin Bati Asya daki gucu buyuk olcude Yeni Asur Imparatorlugu ile isbirligine bagliydi bundan boyle Iskitler Asur Imparatorlugu nun muttefikleri olarak kaldilar Bu siralarda Urartu krali II Rusa da bati sinir bolgelerini korumak icin Iskit birliklerini gorevlendirmis olabilir Manna nin Fethi span MO 660 ila 659 arasinda Esarhaddon un oglu ve Asur tahtinin halefi Asurbanipal generali daha once Bartatua nin babasi Ispakaia ile ittifak halinde olan Mannalar a karsi bir askeri harekat yurutmesi icin gonderdi Asur ilerlemerini durdurmaya calistiktan sonra Manna krali isyan tarafindan devrildi ve hanedaninin coguyla birlikte isyan eden halk tarafindan olduruldu ardindan hayatta kalan oglu Asurlar dan yardim istedi Ardindan Iskitler Manna yi isgal ettil Iskit krali ile Asur hanedani arasindaki evlilik ittifaki ve Iskitler in Asur etkisindeki Manna ve Urartu ile yakinligi Iskitleri Asur kulturunun guclu etkisi altina soktu Bartatua nin yerine Iskit gucunu zirveye cikaracak olan oglu Madyes gecti Sakkiz yaziti span Hiyeroglif Luvi yazisi kullanilarak Iskit dilinde yazilmis Saqqez den bir yazit Partitava yani Bartatua adli bir kraldan soz eder Saqqez Yaziti Astar fonetik harf cevirisi Iskit harf cevirisi Ingilizce ceviri1 pa ti na sa na ta pa wa s na m XL was was ki XXX ar s ti m s kar kar HA har s ta LUGAL patinasana tapa vasnam 40 vasaka 30 arzatam sikar UTA harsta XSAYAI Ingilizce Delivered dish Value 40 calves 30 silver And it was presented to the king 2 Par ti ta wa ki s a a KUR u pa ti QU wa a Partitava xsaya DAHYUupati xva Ingilizce King Partitavas the masters of the land pro 3 i pa s a m ipasyam Ingilizce pertyKaynakca span Rene 1970 The Empire of the Steppes A History of Central Asia ss 8 9 ISBN 978 0 813 51304 1 a b Ivantchik 1999 Though Madyes himself is not mentioned in Akkadian texts his father the Scythian king Par ta tu a whose identification with Grekce Proto8yhs of Herodotus is certain Barta tua 1 RN University of Pennsylvania 20 Eylul 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 18 Haziran 2023 a b Schmitt 2000 a b Harmatta 1999 Bukharin 2011 Kullanda amp Raevskiy 2004 Melikov 2016 a b Olbrycht 2000b Olbrycht 2000a a b c d e f g h i j k Sulimirski amp Taylor 1991 Ivantchik 1993 a b c d Diakonoff 1985 E D Phillips 1972 The Scythian Domination in Western Asia Its Record in History Scripture and Archaeology 4 2 129 138 doi 10 1080 00438243 1972 9979527 5 Kasim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi5 Kasim 2021 a b Ivantchik 2018 a b Barnett 1991 Ivantchik 2018 In approximately 672 BCE the Scythian king Partatua Protothyes of Hdt 1 103 asked for the hand of the daughter of the Assyrian king Esarhaddon promising to conclude a treaty of alliance with Assyria It is probable that this marriage took place and the alliance also came into being SAA IV no 20 Ivantchik 1993 pp 93 94 205 9 Bukharin 2011 S odnoj storony Madij veroyatno poluassiriec dazhe buduchi etnicheskim poluskifom ego predshestvennik i veroyatno otec car skifov Prototij zhenoj kotorogo byla doch assirijskogo carya Assarhaddona On the one hand Madyes is probably a half Assyrian even being an ethnic half Scythian his predecessor and probably father is the Scythian king Protothyes whose wife was the daughter of the Assyrian king Essarhaddon Kategoriler IskitlerMO 640 larda olenlerGizli kategori Kisa aciklamali maddeler