Vikipedi özgür ansiklopedi Azmizade HaletiDoğumMustafa 1570 istanbulölüm30 Mart 1631 istanbulMeslekMüderris kadı kazaske

Vikipedi ozgur ansiklopedi Azmizade HaletiDogumMustafa 1570 IstanbulOlum30 Mart 1631 IstanbulMeslekMuderris kadi kazasker sair Azmizade Haleti Osmanli Divan sairidir 1570 Istanbul 30 Mart 1631 Istanbul Osmanli zamaninda dogmus kadilik kazaskerlik ve sairlik yapmistir Asil adi Mustafa idir Hayati span 1570 yilinda Istanbul da dogdu Asil adi Mustafa idir Pir Mehmed Azmi Efendinin oglu oldugundan Azmizade diye bilinir Haleti iyi bir medrese tahsili gorerek yetisti Hoca Sa deddin Efendiden icazet diploma aldi Yirmi bir yasinda iken kirk akce maasla Hace Hatun Medresesi muderrisligine hocaligina tayin edildi Bircok medresede ve Sahn i Suleymaniye de muderrislik yapti 1602 de Sam 1604 te de Kahire kadiligina hakimligine tayin edildi Misir Emir ul Umerasi Haci Ibrahim Pasa asker isyani neticesinde sehid dusunce onun yerine gecti Fakat asayisi temin edemedigi icin azledildi Iki yil acikta kalan Haleti 1606 da Bursa kadiligina getirildi Bursa nin Kalenderoglu tarafindan kusatilarak yagma edilmesinden sonra sehirden ayrilmak mecburiyetinde kaldi 1611 de Edirne kadisi olan Haleti Yahya Efendinin yerine Istanbul kadiligina getirildi Daha sonra Misir kadisi oldu Sultan IV Murad in culusundan tahta gecmesinden bir ay sonra Anadolu kazaskerligine getirildi ise de bir yil sonra ayrilmak mecburiyetinde kaldi 1627 yilinda Rumeli Kazaskerligine tayin edilen Haleti bir yil sonra Silistre arpaligi ile emekliye ayrildi 1631 yilinda Istanbul da vefat etti Sofular da evinin karsisinda tamir ettirdigi mektebin bahcesine defnedildi Mesleki hayati yuksek mevkilerde gecmekle beraber gerek devrinin icinde bulundugu sosyal idari ve siyasi durum gerek idare kabiliyetinden mahrum olmasi gerekse bazi ters islerin neticesinde bu mevkilerde uzun sure kalamamistir Talebesi olan Atai Sakayik Zeylinde onun hakkinda Dogru caliskan ilme ve kulture son derece duskun genis bilgili comert iyi niyetli sozu sohbeti dinlenir bir zat idi demektedir Devrinin ileri gelen alimlerinden olan Haleti Efendinin olumunden sonra evindeki kutuphanede bilfiil okunup kenarlarina not konulmus aciklamalar yapilmis uc dort bin eser bulunmustur Alimligi yaninda diger meshur bir yonu de sairligidir Haleti gazel ve kasidelerinden cok rubaileriyle taninmis bir sairdir Ozel ve mesleki hayatinda karsilastigi acili hadiseler ve hayal kirikliklarindan akisler tasiyan Divan indaki rubai disindaki siirlerinden cogunlugunda yuksek bir sair huviyeti gorulmez Divan i ve Ucuncu Sultan Mehmed e sundugu kasidesi edebi bakimdan onemli bir deger tasimakla beraber devrinin Nef i Nabi Nesati gibi meshur sairlerinin eserleriyle karsilastirilinca nispeten sonuk kalir Haleti tasavvuf konularini Turk sairleri icinde hemen hemen hic kimsenin basaramadigi bir ustalikla rubailer ile ifade etmistir Eserleri span Azmizade Haleti nin Divan i yaninda cesitli ilmi eserleri de vardir Bunlardan bazilari sunlardir 1 Halveti divani 2 Mugn il Lebib Serhi 3 Enis ul Arifin fi Tercumet i Ahlak i Muhsini 4 Hidaye ve Miftah serhlerine Ta likat 5 Sakiname Sehname vezninde yazilmis yaklasik 520 beyitten meydana gelmis uzun bir manzumedir On bes ayri makaleden meydana gelmistir 6 Munseat Resmi yazilardan meydana gelen yazi ve mektuplari ile kendi hayati ve yasadigi devrin olaylari anlatilmaktadir Haleti nin en unlu eseri dir Kafiyelerini son harflerine gore tertib etmistir Meshur Sair Nedim bile onun icin Haleti evc i rubaide rubai burcunda ucar anka gibi demektedir Bir rubai ornegi Esrarini dil zaman zaman soyler imis Hengame i gamda destan soyler imis Ask ehli olup da mihnet i hicrane Ben sabr iderin diyen yalan soyler imis Gunumuz Turkce siyle Gonul sirlarini zaman zaman soylermis Gama dustugu zaman destan soylermis Asik olup da ayrilik acisina Ben sabrederim diyen yalan soylermis Kaynakca span Dis kaynaklar span Dogan Muhammet 1999 Haleti Mustafa Azmizade Yasamlari ve Yapitlariyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt 1 sayfa 508 Istanbul Yapi Kredi Kultur Sanat Yayincilik ISBN 975 08 0071 0 Mehmed Sureyya haz Nuri Akbayar 1996 Sicill i Osmani C II s 103 Istanbul Tarih Vakfi Yurt Yayinlari ISBN 975 333 0383 1 Dis baglantilar span Ipekten Haluk 2001 Azmizade Mustafa Haleti Turkiye Diyanet Vakfi Islam Ansiklopedisi c 4 say 348 349 Online 2 gtdDivan edebiyatiSairlerAhdi Adile Sultan Ahmedi Ahmed Fakih Ahmed Pasa Ahmed i Dai Akif Pasa Ali Sir Nevai Asik Pasa Asikpasazade Aydinli Visali Azeri Celebi Azmizade Haleti Babur Bagdatli Ruhi Baki Edirneli Nazmi Enderunlu Fazil Enderunlu Vasif Esrar Dede Evliya Celebi Fuzuli Gulsehri Gelibolulu Mustafa Ali Hamdullah Hamdi Hayali Bey Hoca Dehhani Hoca Mesud bin Ahmed Hoca Sadeddin Efendi Hoca Sinan Pasa Ibrahim Pecevi Kadi Burhaneddin Kul Mesud Latifi Lamii Celebi Katip Celebi Kececizade Izzet Molla Koca Mehmed Ragip Pasa Koci Bey Leskofcali Galib Leyla Saz Mercimek Ahmed Mevlana Celaleddin i Rumi Mihri Hatun Mutercim Asim Nabi Naili Naima Necati Nedim Nergisi Nesimi Nesati Nef i Nisayi Piri Reis Riyazi Sehi Seydi Ali Reis Sultan Veled Suleyman Celebi Sunbulzade Vehbi Seyh Galip Seyhi Seyyad Hamza Taslicali Yahya Tatavlali Mahremi Veysi Yenisehirli Avni Yirmisekiz Mehmed Celebi Yusuf Meddah Zati Zekeriyazade Yahya EfendiTurlerGazel Kaside Kirk hadis Kisas i enbiya Kiyafetname Menakibname Mesnevi Mevlid Munseat Sakiname Seyahatname Siyasetname Siyer Surname Sehrengiz TezkireSoz sanatlariHusn i talil Istiare Leff u nesr Tecahul i arif Tekrir Telmih Tenasup TevriyeEdebi akimlarTurki i basit Sebk i Hindi Otorite kontroluBNF cb16230933d data ISNI 0000 0000 6686 4179 LCCN nr99007241 NTA 258134623 TDVIA azmizade mustafa haleti VIAF 24482436 WorldCat LCCN nr99 007241 Kategoriler 1570 dogumlular1631 de olenlerIstanbul dogumlu sairlerIstanbul ilinde olenlerIstanbul ilinde defnedilenlerGizli kategoriler BNF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNTA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriTDVIA tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleriISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar