| Aidesios | |
|---|---|
| Doğumu | Αἰδέσιος 280'ler Kapadokya |
| Ölümü | 350'ler |
| Çağı | Roma İmparatorluğu |
| Bölgesi | Pergamon |
Etkilendikleri | |
Etkiledikleri
| |
Aidesios (Grekçe: Αἰδέσιος; Latinceleşmiş hali: Aedesius; MS 355'ten kısa bir süre önce öldü), Yeni-Platoncu bir filozof ve mistikti. Varlıklı bir Kapadokyalı ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş, ancak Suriye'ye taşınmış ve burada Iamblichos'un yanında çıraklık yapmıştır. Yazılarından hiçbiri günümüze ulaşmamıştır, ancak Sofistlerin Yaşamları başlıklı bir biyografi derlemesi yazan 4. yüzyıl Yunan sofist ve tarihçisi 'un günümüze ulaşan bir biyografisi vardır. Aidesios'un felsefi doktrini Platonculuk ile eklektisizm arasında bir karışımdı ve Eunapius'a göre teürji ve büyü ile bağlantılı bazı noktalarda Iamblichus'tan farklıydı.
Iamblichus'un ölümünden sonra Suriye okulu dağıldı ve Aidesios'un Konstantin korkusuyla doktrinlerini değiştirdiği ve kehanete sığındığı anlaşılmaktadır. Rüyasında gördüğü bir kehanet ona inzivaya çekilebileceği tek yer olarak pastoral bir yaşamı gösterdi, ancak öğrencileri onu talimatlarına devam etmeye zorladı. Aidesios daha sonra Pergamon'da teürji ve çok tanrıcılığın yeniden canlandırılması üzerinde duran ve öğrencileri arasında , ve Roma imparatoru Julian'ın da bulunduğu bir felsefe okulu kurdu. Julian, imparatorluk makamına geçtikten sonra Aidesios'u derslerine devam etmesi için davet etmiş, ancak bilgenin azalan gücü bu görevi yerine getirmeye yetmeyince, en bilgili öğrencilerinden ikisi, ve yukarıda adı geçen Eusebius, kendi isteğiyle onun yerini doldurmakla görevlendirilmiştir. Pergamon okulundaki yardımcı öğretmeni ve belki de eşi, kadın filozof ve mistik Sosipatra'ydı.
Simplikios ve Libanios'un anlatımları dışında hakkında ayrıntılı bilgiyi veren tek kaynak Sardesli Eunapios'tur. Aidesius'un ölümünden birkaç on yıl sonra Eunapius, Filozofların ve Sofistlerin Hayatları adlı eserinde onun hayatını övgü dolu, edebi süslemelerle dolu bir şekilde betimlemiştir. Eunapios, Aidesius'u şahsen tanımıyordu; ancak bilgisini filozofun öğrencisi olan Sardesli Hrisantios'tan alıyordu. Aidesius’un eserleri hakkında hiçbir şey bilinmemektedir.
Hayatı
| ]Aidesius Kapadokya'dan geldi. Ailesi çok asil bir aileydi ama pek zengin değildi. Babası onu iş adamı olarak eğitim alması için Yunanistan'a gönderdi. Ancak babasının ilk baştaki itirazlarına rağmen filozof olmaya karar verdi. Bir rivayete göre babası önce onu kovmak istemiş ve felsefenin kendisine ne faydası olacağını sormuştu. Aidesius, felsefeden büyük bir yarar elde ettiğini, özellikle babası tarafından kovalanırken bile ona saygı gösterebildiğini söyledi.
Daha sonra Aidesius Suriye'ye giderek büyük olasılıkla Asi Nehri kıyısındaki Apamea'da bulunan ünlü Yeni Platoncu Iamblichus'un okuluna girdi. Iamblichus'un ölümünden sonra (y. 320/325), okulun en saygın üyeleri Aidesius ve Apamealı Sopatros'tu. Aidesius'un, Sopatros'un ayrılmasının ardından müdür olarak onun yerine geçtiği anlaşılıyor, ancak öğrenci grubu görünüşe göre kısa sürede dağıldı ve filozoflar imparatorluğun her yerine dağıldı. Aidesius, önce memleketi Kapadokya'ya yerleşti ve bir süre küçük bir çiftlikte keçi çobanlığı yaparak inzivaya çekildi. Ancak orada, bilgilerini kendine sakladığını kabul etmek istemeyen hevesli öğrenciler tarafından takip edildi. Onların ısrarları üzerine, bir kahin ilahi aleme yaklaşmanın daha iyi bir yolu olarak tefekkürlü bir yalnızlığı tavsiye etmesine rağmen, öğretmenler ve öğrencilerden oluşan bir toplulukta ders vermeye ve çalışmaya karar verdi. Malını, aynı zamanda Iamblichus'un öğrencisi olan filozof Eustathios adlı bir akrabasına emanet etti. Kapadokya'dan ayrılıp Bergama'ya gitti. Burada kendi felsefe okulunu kurdu ve büyük saygı gördü. Daha sonra Eustathios'un karısı Sosipatra da -görünüşe göre kocasından ayrıldıktan sonra- Pergamon'a gelerek orada felsefe dersleri vermiş, Aidesios da üç oğlunun eğitimiyle ilgilenmiştir. Öğrenciler hem onun hem de onun derslerine düzenli olarak katılıyorlardı. Ona göre, bilgi en önemli şeydi; özellikle Yeni-Platoncu bilgi arayışının dinsel yönüne vurgu yapılıyordu.
Iamblichus'un tüm okulu açıkça pagandı ve bu nedenle imparatorluk gücü tarafından yayılan ve yaygınlaşan Hristiyanlığa karşı çıkıyordu. Bu okulun diğer Yeni-Platoncuları gibi Aidesius da Antik Yunan dininin sadık bir savunucusuydu. Ancak o, “paganlar” ile Hristiyanlar arasındaki anlaşmazlıklarda itidal gösterdi ve kendi dinî uygulamaları konusunda ihtiyatlı davrandı.
Eunapios, Aidesios'un öğrencilerinde insanlık duygusunu (anthrópinon, anthrópeion) ve toplumsal sorumluluk duygusunu geliştirmeye çalıştığını, çünkü aldıkları eğitimin onları kibirli olmaya ve günlük hayata karşı ilgilerini kaybetmeye yönelttiğini fark ettiğini aktarır. Bu amaçla ders çıkışı Bergama sokaklarında onlarla birlikte yürüyor, işadamları ve zanaatkarlarla işleri hakkında sohbet ediyordu.
Bu okuldan önemli filozoflar yetişmiştir: Efesli Maximus, Sardesli Chrysanthios, Myndoslu Eusebius ve Priscus. Aidesius'un itibarı, geleceğin imparatoru Julianus'un 351 yılında onu ziyaret etmesine neden oldu. Julianus, yaşlı Aidesius'un derslerine katılıyor, derslere büyük ilgi duyuyor ve öğretmenine cömert hediyeler vermek istiyordu; ancak filozof bu isteği reddetti. Daha sonra Aidesius, yaşının ilerlemiş olması nedeniyle öğrencileri Chrysanthios ve Eusebius'a Julianus'u eğitme görevini verdi; Maksimos o sırada Efes'teydi, Priskos ise Yunanistan'daydı. Aidesius'un, Plotinus'un bir sözünü örnek alarak, Julianus'un gizli öğretilerin bilgeliğine nüfuz ettiğinde, doğmuş olmaktan ve insan olarak anılmaktan utanacağını söylediği söylenir. Sonunda Julianus, felsefi eğitimini Maksimos'un gözetiminde sürdürmek üzere Efes'e gitti. Julianus, Kasım 355'te Sezar olarak atandığında Aidesius artık hayatta değildi.
Kaynakça
| ]- ^ Hartmann 2018, p. 557.
- ^ Önceki cümlelerden bir veya daha fazlası artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Aedesius". Encyclopædia Britannica. 1 (11. bas.). Cambridge University Press. s. 244. This cites: and , p. 552 (presumably of Historia philosophiae Graeco-Romanae); Ritter's Geschichte der Philosophie; , The Neoplatonists (Cambridge, 1901).
- ^ (1867), "Aedesius", Smith, William (Ed.), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1, Boston, s. 23, 6 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi17 Ekim 2007
- ^ Hartmann 2018, p. 538.
- ^ Eunapius, Vita Aedesius
- ^ Joyce E. Salisbury (2001). Encyclopedia of Women in the Ancient World. ABC-CLIO. s. 329. ISBN .
- ^ Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 88 f., 245–247; Richard Goulet: Aidésius de Cappadoce. In: Richard Goulet (Ed.): Dictionnaire des philosophes antiques, Cilt 1, Paris 1989, S. 75–77, hier: 75.
- ^ Robert J. Penella: Greek Philosophers and Sophists in the Fourth Century A.D. Studies in Eunapius of Sardis, Leeds 1990, S. 49 f., 64; Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 244 f., 247 f.
- ^ Siehe dazu Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 93, 269–277.
- ^ Zum mutmaßlichen Ablauf dieser Ereignisse siehe Robert J. Penella: Greek Philosophers and Sophists in the Fourth Century A.D. Studies in Eunapius of Sardis, Leeds 1990, S. 53–56. Vgl. Garth Fowden: The Platonist philosopher and his circle in late antiquity, in: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ 7, 1977, S. 359–383, hier: 375–377; Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 310–312.
- ^ Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 99, 310–313.
- ^ Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 89, 249 f.
- ^ Eunapios, Vitae sophistarum 8,1,5–8. Siehe dazu Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 113 f., 406 f., 410–413.
- ^ Matthias Becker: Eunapios aus Sardes, Stuttgart 2013, S. 104 f., 107, 359–363, 378.
Bibliyografya
| ]Bu makale, artık kamu malı olan bir yayından metin içermektedir: Smith, William, (Ed.) (1870). "Aedesius". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology.
- Hartmann, Udo (2018). Der spätantike Philosoph. Die Lebenswelten der paganen Gelehrten und ihre hagiographische Ausgestaltung in den Philosophenviten von Porphyrios bis Damaskios [The late antique philosopher. The lifeworlds of pagan scholars and their hagiographic treatment in the philosophical vitae from Porphyrius to Damascius]. 3 volumes. Bonn: Habelt, , pp. 537–558.
- : Aidésius de Cappadoce. In: Richard Goulet (Ed.): Dictionnaire des philosophes antiques. Cilt 1, CNRS, Paris 1989, , S. 75–77
- (Ed.): Eunapii vitae sophistarum. Istituto poligrafico dello stato, Roma 1956
Dış bağlantılar
| ]- Eunapios on Aidesios (İngilizce çeviri)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi AidesiosDogumuAἰdesios 280 ler KapadokyaOlumu350 lerCagiRoma ImparatorluguBolgesiPergamonEtkilendikleri IamblichusEtkiledikleri Aidesios Grekce Aἰdesios Latincelesmis hali Aedesius MS 355 ten kisa bir sure once oldu Yeni Platoncu bir filozof ve mistikti Varlikli bir Kapadokyali ailenin cocugu olarak dunyaya gelmis ancak Suriye ye tasinmis ve burada Iamblichos un yaninda ciraklik yapmistir Yazilarindan hicbiri gunumuze ulasmamistir ancak Sofistlerin Yasamlari baslikli bir biyografi derlemesi yazan 4 yuzyil Yunan sofist ve tarihcisi un gunumuze ulasan bir biyografisi vardir Aidesios un felsefi doktrini Platonculuk ile eklektisizm arasinda bir karisimdi ve Eunapius a gore teurji ve buyu ile baglantili bazi noktalarda Iamblichus tan farkliydi Iamblichus un olumunden sonra Suriye okulu dagildi ve Aidesios un Konstantin korkusuyla doktrinlerini degistirdigi ve kehanete sigindigi anlasilmaktadir Ruyasinda gordugu bir kehanet ona inzivaya cekilebilecegi tek yer olarak pastoral bir yasami gosterdi ancak ogrencileri onu talimatlarina devam etmeye zorladi Aidesios daha sonra Pergamon da teurji ve cok tanriciligin yeniden canlandirilmasi uzerinde duran ve ogrencileri arasinda ve Roma imparatoru Julian in da bulundugu bir felsefe okulu kurdu Julian imparatorluk makamina gectikten sonra Aidesios u derslerine devam etmesi icin davet etmis ancak bilgenin azalan gucu bu gorevi yerine getirmeye yetmeyince en bilgili ogrencilerinden ikisi ve yukarida adi gecen Eusebius kendi istegiyle onun yerini doldurmakla gorevlendirilmistir Pergamon okulundaki yardimci ogretmeni ve belki de esi kadin filozof ve mistik Sosipatra ydi Simplikios ve Libanios un anlatimlari disinda hakkinda ayrintili bilgiyi veren tek kaynak Sardesli Eunapios tur Aidesius un olumunden birkac on yil sonra Eunapius Filozoflarin ve Sofistlerin Hayatlari adli eserinde onun hayatini ovgu dolu edebi suslemelerle dolu bir sekilde betimlemistir Eunapios Aidesius u sahsen tanimiyordu ancak bilgisini filozofun ogrencisi olan Sardesli Hrisantios tan aliyordu Aidesius un eserleri hakkinda hicbir sey bilinmemektedir Hayati span Aidesius Kapadokya dan geldi Ailesi cok asil bir aileydi ama pek zengin degildi Babasi onu is adami olarak egitim almasi icin Yunanistan a gonderdi Ancak babasinin ilk bastaki itirazlarina ragmen filozof olmaya karar verdi Bir rivayete gore babasi once onu kovmak istemis ve felsefenin kendisine ne faydasi olacagini sormustu Aidesius felsefeden buyuk bir yarar elde ettigini ozellikle babasi tarafindan kovalanirken bile ona saygi gosterebildigini soyledi Daha sonra Aidesius Suriye ye giderek buyuk olasilikla Asi Nehri kiyisindaki Apamea da bulunan unlu Yeni Platoncu Iamblichus un okuluna girdi Iamblichus un olumunden sonra y 320 325 okulun en saygin uyeleri Aidesius ve Apameali Sopatros tu Aidesius un Sopatros un ayrilmasinin ardindan mudur olarak onun yerine gectigi anlasiliyor ancak ogrenci grubu gorunuse gore kisa surede dagildi ve filozoflar imparatorlugun her yerine dagildi Aidesius once memleketi Kapadokya ya yerlesti ve bir sure kucuk bir ciftlikte keci cobanligi yaparak inzivaya cekildi Ancak orada bilgilerini kendine sakladigini kabul etmek istemeyen hevesli ogrenciler tarafindan takip edildi Onlarin israrlari uzerine bir kahin ilahi aleme yaklasmanin daha iyi bir yolu olarak tefekkurlu bir yalnizligi tavsiye etmesine ragmen ogretmenler ve ogrencilerden olusan bir toplulukta ders vermeye ve calismaya karar verdi Malini ayni zamanda Iamblichus un ogrencisi olan filozof Eustathios adli bir akrabasina emanet etti Kapadokya dan ayrilip Bergama ya gitti Burada kendi felsefe okulunu kurdu ve buyuk saygi gordu Daha sonra Eustathios un karisi Sosipatra da gorunuse gore kocasindan ayrildiktan sonra Pergamon a gelerek orada felsefe dersleri vermis Aidesios da uc oglunun egitimiyle ilgilenmistir Ogrenciler hem onun hem de onun derslerine duzenli olarak katiliyorlardi Ona gore bilgi en onemli seydi ozellikle Yeni Platoncu bilgi arayisinin dinsel yonune vurgu yapiliyordu Iamblichus un tum okulu acikca pagandi ve bu nedenle imparatorluk gucu tarafindan yayilan ve yayginlasan Hristiyanliga karsi cikiyordu Bu okulun diger Yeni Platonculari gibi Aidesius da Antik Yunan dininin sadik bir savunucusuydu Ancak o paganlar ile Hristiyanlar arasindaki anlasmazliklarda itidal gosterdi ve kendi dini uygulamalari konusunda ihtiyatli davrandi Eunapios Aidesios un ogrencilerinde insanlik duygusunu anthropinon anthropeion ve toplumsal sorumluluk duygusunu gelistirmeye calistigini cunku aldiklari egitimin onlari kibirli olmaya ve gunluk hayata karsi ilgilerini kaybetmeye yonelttigini fark ettigini aktarir Bu amacla ders cikisi Bergama sokaklarinda onlarla birlikte yuruyor isadamlari ve zanaatkarlarla isleri hakkinda sohbet ediyordu Bu okuldan onemli filozoflar yetismistir Efesli Maximus Sardesli Chrysanthios Myndoslu Eusebius ve Priscus Aidesius un itibari gelecegin imparatoru Julianus un 351 yilinda onu ziyaret etmesine neden oldu Julianus yasli Aidesius un derslerine katiliyor derslere buyuk ilgi duyuyor ve ogretmenine comert hediyeler vermek istiyordu ancak filozof bu istegi reddetti Daha sonra Aidesius yasinin ilerlemis olmasi nedeniyle ogrencileri Chrysanthios ve Eusebius a Julianus u egitme gorevini verdi Maksimos o sirada Efes teydi Priskos ise Yunanistan daydi Aidesius un Plotinus un bir sozunu ornek alarak Julianus un gizli ogretilerin bilgeligine nufuz ettiginde dogmus olmaktan ve insan olarak anilmaktan utanacagini soyledigi soylenir Sonunda Julianus felsefi egitimini Maksimos un gozetiminde surdurmek uzere Efes e gitti Julianus Kasim 355 te Sezar olarak atandiginda Aidesius artik hayatta degildi Kaynakca span Hartmann 2018 p 557 Onceki cumlelerden bir veya daha fazlasi artik kamu mali olan bir yayindan alinan metni iceriyor Chisholm Hugh Ed 1911 Aedesius Encyclopaedia Britannica 1 11 bas Cambridge University Press s 244 This cites and p 552 presumably of Historia philosophiae Graeco Romanae Ritter s Geschichte der Philosophie The Neoplatonists Cambridge 1901 1867 Aedesius Smith William Ed Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology 1 Boston s 23 6 Eylul 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi17 Ekim 2007 Hartmann 2018 p 538 Eunapius Vita Aedesius Joyce E Salisbury 2001 Encyclopedia of Women in the Ancient World ABC CLIO s 329 ISBN 978 1 57607 092 5 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 88 f 245 247 Richard Goulet Aidesius de Cappadoce In Richard Goulet Ed Dictionnaire des philosophes antiques Cilt 1 Paris 1989 S 75 77 hier 75 Robert J Penella Greek Philosophers and Sophists in the Fourth Century A D Studies in Eunapius of Sardis Leeds 1990 S 49 f 64 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 244 f 247 f Siehe dazu Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 93 269 277 Zum mutmasslichen Ablauf dieser Ereignisse siehe Robert J Penella Greek Philosophers and Sophists in the Fourth Century A D Studies in Eunapius of Sardis Leeds 1990 S 53 56 Vgl Garth Fowden The Platonist philosopher and his circle in late antiquity in FILOSOFIA 7 1977 S 359 383 hier 375 377 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 310 312 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 99 310 313 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 89 249 f Eunapios Vitae sophistarum 8 1 5 8 Siehe dazu Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 113 f 406 f 410 413 Matthias Becker Eunapios aus Sardes Stuttgart 2013 S 104 f 107 359 363 378 Bibliyografya span Bu makale artik kamu mali olan bir yayindan metin icermektedir Smith William Ed 1870 Aedesius Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology Hartmann Udo 2018 Der spatantike Philosoph Die Lebenswelten der paganen Gelehrten und ihre hagiographische Ausgestaltung in den Philosophenviten von Porphyrios bis Damaskios The late antique philosopher The lifeworlds of pagan scholars and their hagiographic treatment in the philosophical vitae from Porphyrius to Damascius 3 volumes Bonn Habelt 978 3 7749 4172 4 pp 537 558 Aidesius de Cappadoce In Richard Goulet Ed Dictionnaire des philosophes antiques Cilt 1 CNRS Paris 1989 ISBN 2 222 04042 6 S 75 77 Ed Eunapii vitae sophistarum Istituto poligrafico dello stato Roma 1956Dis baglantilar span Eunapios on Aidesios Ingilizce ceviri gtdPlatoncularAkademiEskiPlaton Aristoteles Eudoksus amp Skepsisli Erastus amp Mantineali Lasteneia Speusippus Fliuslu Axiothea Heraklides Pontikus Ksenokrates KrantorOrtaArkesilaus amp YeniKarneades Larisali Filo CiceroIskenderiyeli Filo Plutarkhos Iustinus Apuleius Tireli Maksimus Apameali Numenius Iskenderiyeli KlementNeoplatoncularAntikAmmonius Saccas Plotinus Origen Porfiri Iamblihos Sosipatra Aedesius Deksippus Julyen Sallustius Nissali Gregor Hipatia Hippolu Ogustin MakrobiusAkademiAsklepigenia Hierokles Sirianus Hermias Aedesia Proklos Ammonius Herimae Neapolisli Marinus Damaskius Simplikios Con Filoponus Olimpiodorus Sozde DionisiusOrtacagBoethius Con Filoponus Olimpiodorus Aeropagit Pseudo Dionisyus Johannes Scottus ErigenaFarabiCanterburyli Anselm Pierre AbelardBonaventure Meister EckhartModernMarsilio Ficino Cristoforo Landino Giovanni Pico della MirandolaCambridgePetrus Ramus Giordano Bruno Blaise Pascal Emanuel SwedenborgAlman idealistlerGottfried Wilhelm Leibniz Christian Wolff Moses Mendelssohn Immanuel Kant Johann Gottlieb Fichte Friedrich Wilhelm Joseph Schelling Arthur Schopenhauer G W F HegelRalph Waldo Emerson Soren Kierkegaard Henri BergsonCagdasAnalitikGottlob Frege G E Moore Kurt Godel Alonzo Church Michael Dummett W V O Quine Saul Kripke Alvin Plantinga Edward N ZaltaKitasalEdmund Husserl Roman Ingarden Leo StraussCesitliPhilip K Dick Joseph Ratzinger Bernard Bolzano Kategoriler 355 te olenler4 yuzyil RomalilariAntik Yunan filozoflarYeni Platoncu filozoflarGizli kategoriler Encyclopaedia Britannica nin on birinci baskisindan metin iceren Vikipedi makaleleriTurkce Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddelerDGRBM den alinti iceren Vikipedi maddeleriVikikaynak referansi olmadan DGRBM den alinti iceren Vikipedi maddeleriDGRBM den metin iceren Vikipedi maddeleriISBN sihirli baglantisini kullanan sayfalar
