Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Şupago ailesi (Adigece: Шупаго, Kabardeyce: Шупагуэ, Rusça: Шупако), Çerkesya'nın Natuhay boyundan yüksek nüfuz sahibi olan soylu bir sülaleydi. Natuhayların çoğuna hükmeden sülale, Rus-Çerkes Savaşı sırasında önemli askerî ve politik liderler yetiştirdi. Güçlü Çerkes aileleriyle akrabalık bağlarına sahip olup, savaş boyunca hem askerî hem de siyasî bir hanedan olarak etkin rol oynadı. Şupago sülalesi toplamda 26 (farklı kaynaklarda 33) alt koldan oluşuyordu.
| Şupago Шупаго | |
|---|---|
| Soylu kökenli Çerkes ailesi | |
 Şupago Hanedanı'nın üyeleri, Marigny (1818) | |
| Ülke |  Çerkesya (tarihî) Rus İmparatorluğu (tarihî) Sovyetler Birliği (tarihî) |
| Milliyet | Çerkes |
| Kuruluş | Bilinmiyor |
| Hanedan reisi | Hawdıqo Mansur Şupago |
İsim
Çerkesya'yı ziyaret eden Edouard Taitbout de Marigny'nin kitabında Chipakoua veya Soupa Koua, John Longworth'un kitabında Chipakow, James Bell'in kitabında ise Tshûpako olarak geçer. Şupago'nun kelime anlamı, Adigece'de "шу" ve "паго" kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olabilir. "Шу" sözcüğü "atlı" anlamına gelirken, "паго" veya "пакъэ" ise "basık burunlu" demektir. Bu durumda Şupago, "basık burunlu atlı" anlamına gelebilmektedir. "Цупако/Tsupako" "Чупако/Çupako" "Шупакуа/Şupakua" "Сюпако/Syupako" "Супако/Supako" ve "Шупако/Şupako" biçimlerinde de kullanılmıştır.
Tarihçe
göre Şupago sülalesi, Geç Orta Çağ'da Kabardeyler ile Kırım Yarımadası'ndan göç etmişti ve kendileri Karadeniz kıyısındaki Natuhayların arasına yerleşmişti. Şupago sülalesi, Natuhayların güçlü bir sülalesi olan Natho'larla ittifak olduklarında büyük bir nüfuz alanına sahip oldular. Şupago sülalesinin Kabarda'daki Kudenet Hanedanıyla ve Ubıhya'daki Berzeg Hanedanıyla akrabalık bağları bulunuyordu. Çerkesya'yı ziyaret eden maceracılar ve Çerkes etnograf Sultan Han-Girey, Şupago sülalesini "Natuhayların önde gelen sülalesi" olarak tanımlamıştır. Pşad'ın sahibi ve Şupago sülalesinin lideri mensup olduğu alt kolun adı Kiriakin idi ve tamgası Rus alfabesindeki kursiv 'т' harfine benzerliğiyle tanımlandı.
Anapa Kalesi'nin İnşası
1780'lerde Osmanlılar, Natuhay topraklarındaki Karadeniz kıyısında stratejik öneme sahip Anapa'ya kale inşa etmek istediler. Ancak bunu bağımsızlıklarına tehdit olarak gören Natuhay liderleri bu fikre sıcak bakmadılar ve kalenin inşasına izin vermekte tereddüt ettiler. Sonradan Osmanlı'nın Natuhay liderlerine verdiği hediyeler ve ticaret fırsatları nedeniyle Osmanlı ile ortak hareket etmeye başlayıp kale inşasına izin verdiler ve Osmanlılar, Anapa’da geniş topraklara sahip Zaneqo Mehmedgeri Bey'in—Seferbiy Zaneqo’nun babası—topraklarında kale inşasına başladı. Ancak Şupago Hanedanı ve taraftarları, inşa çalışmalarına karşı çıkmaya devam ettiler ve kale inşasını durdurmaya çalıştılar. Natuhaylar halk meclislerinde konuyu tartışırlarken Ahmed Şupago şunları dedi:
Türkiye bizim gibi değildir. Türkiye bir devlettir ve başka bir devletle savaşa girebilir. Eğer bu savaşın sonucu olarak kale, zafer kazanan devlete geçerse, o zaman kalenin bulunduğu tüm topraklar da o devletin mülkiyetine yasal olarak geçmiş olur.
Bir grup müfreze toplayan Ahmed Şupago, inşa halindeki kaleye saldırılar düzenledi. İnşa halindeki kalenin defalarca tahrip edilmesine ve yapımının durdurulmasına yol açtığı için kendisine Çerkesler tarafından "kale yıkan" anlamına gelen Qalebat ünvanı verildi. Şupago Hanedanı'nın bir alt kolu olan Qalebatıqo ailesi, Ahmed Şupago'nun ailesinin soyundan gelenlerdi. 1796'da Ahmet Şupago, Bzıyiko Muharebesi'nde avam ordusunda yer aldı.
Rus-Çerkes Savaşı
19. yüzyılın başlarında Gelencik'in sahibi Qalebatıqo Şupago, Çerkesleri "milli yemin" ile birleştirme girişiminde bulundu ve kendisini Çerkes Konfederasyonu'nun lideri ilan etti ancak hakimiyetinin tanınırlığı sınırlı kaldı. Mehmed İndarıqo'nun itibarı, Ruslarla ticaret yapmış olduğu gibi nedenlerle zedelenmişti. Kendisinden sonra Hawdıqo Mansur, Rus karşıtlığı ve liderlik vasıfları nedeniyle hanedan üyeleri tarafından yeni lider olarak seçildi. Hanedanın en etkili ismi olan Hawdıqo Mansur Şupago, Çerkes Konfederasyonu'nun lideri oldu ve Ruslara karşı en faal şekilde mücadele eden komutanlardan biri olarak tanındı. Hanedanın, 19. yüzyılın ilk yarısına gelindiğinde birçok müttefiki ve vasalı bulunuyordu. Şupago Hanedanı, Rus işgaline karşı direniş göstermiş ve Çerkesya'nın çeşitli bölgelerine savaşçı sevk etmiştir.
Aile Soyunun Yok Oluşu
Özellikle 1860'lardan itibaren, Şupago sülalesinin büyük bir kısmı diğer Natuhaylarla birlikte Rusya'nın sistematik imha harekatları ve sürgünlerin sonucu olarak önemli ölçüde azaldı. Sözlü kaynaklara göre 2. Dünya Savaşı sırasında Şupago ailesinin tüm erkekleri öldü ve kalan kişiler zamanla diğer ailelere karıştı.
Önemli kişiler
- Hawdıqo Mansur Şupago (1770'ler–1846)
- (1737-1838)
- Qalebatıqo Şupago (18.yy–1846)
- Şemız Kehriqo Şupago
- İsmail Navruz Şupago
- Qalebatıqo Kuşmat Şupago
Resimler
-
Vadisi'nde İndarıqo-Şupago ailesinin üyeleri (1818) -
Hawdıqo Mansur Şupago (1840'lar) -
İndarıqo ailesinin tamgası -
Hawdıqo ailesinin tamgası
Kaynakça
- ^ a b c d e Khotko Samir. Circassian Principalities In The 14. 15. Centuries Formation And Interrelation With Sub Ethnic Groups.
- ^ a b "Journal of the Royal Asiatic Society Vol. 1 Issue 1" (PDF). The Royal Asiatic Society (İngilizce). The Royal Asiatic Society 0000. 1834. s. 105-116. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ a b c d e f Samir, Hotko (1 Ocak 2022). "Çerkesya'nın batı vilayeti Nathokuac". Jineps Gazetesi. 10 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ a b c d Гарданова, В. К. (1974). АДЫГИ, БАЛКАРЦЫ И КАРАЧАЕВЦЫ В И ЗВЕС ТИ Я Х ЕВРОПЕЙСКИХ АВТОРОВ XIII—XIX вв (Rusça). Nalçik. s. 302. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ a b Marigny (chevalier.), Edouard Taitbout de (1837). Three Voyages in the Black Sea to the Coast of Circassia: Including Descriptions of the Ports, and the Importance of Their Trade: with Sketches of the Manners, Customs, Religion ... (İngilizce). J. Murray.
- ^ Longworth, John Augustus (1840). A Year Among the Circassians (İngilizce). Colburn.
- ^ Bell, James Stanislaus (1840). Journal of a Residence in Circassia: During the Years 1837, 1838 and 1839 : in 2 Volumes (İngilizce). Moxon.
- ^ Jaimoukha, Amjad M. (1997). Kabardian-English Dictionary: Being a Literary Lexicon of East Circassian (İngilizce). Sanjalay Press.
- ^ Güsar, Dr. Vasfi (Eylül-Ekim 1960). "Yeni Kafkas", 23 (47). s. 17. 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ a b Pashtova, Madina (1 Ocak 2017). "Материалы II Международной научной конференции памяти М.И. Мижаева «Регионально-локальные традиции и формы идентичности черкесов Кавказа и диаспоры»". Вестник науки АРИГИ Т.М. Керашева. Специальный выпуск.
- ^ a b Хамидович, Хотко Самир (2015). ГЛАВА 6. ЗЕМЛИ ЧЕРКЕСИИ. НАСЕЛЕННЫЕ ПУНКТЫ И ТОПОНИМИКА (PDF) (Rusça).
- ^ a b Özsaray, Yunus Emre (2012). KAFKAS TOPLUMLARINDA KURUMLAR: SOSYAL VE EKONOMİK ÖRGÜTLENME BİÇİMLERİNDE DEĞİŞİM. s. 65-100.
- ^ Nart, Çetaw (1 Nisan 2018). "Ubıh senin derin ne renk?". Jineps Gazetesi. 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2025.
- ^ Deniz | 17/03/2013, Cengiz; 14:31 (3 Mart 2013). "ÇERKES KAVMİ ETNOGRAFYASI". 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2025.
- ^ a b Kushhabiev, Anzor (Eylül 2015). Osmanlı Belgelerine Göre 18. Yüzyılın Sonlarında Kuzey ve Batı Kafkasya’da Osmanlı Politikasının Bazı Yönleri. Topçu, Murat tarafından çevrildi. s. 95. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b "А.В.Потто, «Кавказская война», т.1 - БЕДСТВЕННЫЙ ПОХОД БИБИКОВА НА АНАПУ". www.vehi.net. Erişim tarihi: 3 Şubat 2025.
- ^ Yarlykapov, Akhmet (1 Ocak 2014). Ногайцы: XXI век. История. Язык. Культура. От истоков - к грядущему. s. 80. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Макси́дов, Анато́лий Ахме́дович (1998). Калибатовы: фамильная энциклопедия (Rusça). Nalçik.
- ^ a b В.Н, Ковешников (10 Kasım 2024). "Загадки названий: Калалы, Калаус, Калабатка". viktor-dnk.ru (Rusça). 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2025.
- ^ Хотко, Самир (2014). "КАВКАЗСКАЯ ВОЙНА: УРОКИ ИСТОРИИ И СОВРЕМЕННОСТЬ". Майкоп: Материалы научной конференции, посвященной 150-летию окончания Кавказской войны. Erişim tarihi: 25 Ekim 2023.
- ^ "Эволюция традиционной политической культуры западных адыгов в период Кавказской войны". Адыгэ Хэку (Rusça). 24 Ekim 2009. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
- ^ Circassian Genealogy (5 Ağustos 2022), «Род Супако – Павший Во Имя Свободы», erişim tarihi: 3 Şubat 2025
- ^ Güzar, Vasfi (1959). Yeni Kafkas. s. 13. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2025.
- ^ Сивер, А.В. (2003). СОЦИАЛЬНОЕ УСТРОЙСТВО КАК ФАКТОР ЭТНИЧЕСКОЙ ИДЕНТИФИКАЦИИ АДЫГОВ-ШАПСУГОВ (Rusça). s. 23. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ Aydemir, İzzet (1988). Kuzey Kafkasya'lıların Göç Tarihi. Ankara. s. 186. 31 Ocak 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu sayfanin herhangi bir incelenmis surumu bulunmuyor bu yuzden standartlara uygunluk acisindan kontrol edilmemis olabilir Supago ailesi Adigece Shupago Kabardeyce Shupague Rusca Shupako Cerkesya nin Natuhay boyundan yuksek nufuz sahibi olan soylu bir sulaleydi Natuhaylarin coguna hukmeden sulale Rus Cerkes Savasi sirasinda onemli askeri ve politik liderler yetistirdi Guclu Cerkes aileleriyle akrabalik baglarina sahip olup savas boyunca hem askeri hem de siyasi bir hanedan olarak etkin rol oynadi Supago sulalesi toplamda 26 farkli kaynaklarda 33 alt koldan olusuyordu Supago ShupagoSoylu kokenli Cerkes ailesiSupago Hanedani nin uyeleri Marigny 1818 UlkeCerkesya tarihi Rus Imparatorlugu tarihi Sovyetler Birligi tarihi MilliyetCerkesKurulusBilinmiyorHanedan reisi en Hawdiqo Mansur Supago Isim Cerkesya yi ziyaret eden Edouard Taitbout de Marigny nin kitabinda Chipakoua veya Soupa Koua John Longworth un kitabinda Chipakow James Bell in kitabinda ise Tshupako olarak gecer Supago nun kelime anlami Adigece de shu ve pago kelimelerinin birlesiminden turetilmis olabilir Shu sozcugu atli anlamina gelirken pago veya pake ise basik burunlu demektir Bu durumda Supago basik burunlu atli anlamina gelebilmektedir Cupako Tsupako Chupako Cupako Shupakua Supakua Syupako Syupako Supako Supako ve Shupako Supako bicimlerinde de kullanilmistir Tarihce ru gore Supago sulalesi Gec Orta Cag da Kabardeyler ile Kirim Yarimadasi ndan goc etmisti ve kendileri Karadeniz kiyisindaki Natuhaylarin arasina yerlesmisti Supago sulalesi Natuhaylarin guclu bir sulalesi olan Natho larla ittifak olduklarinda buyuk bir nufuz alanina sahip oldular Supago sulalesinin Kabarda daki Kudenet Hanedaniyla ve Ubihya daki Berzeg Hanedaniyla akrabalik baglari bulunuyordu Cerkesya yi ziyaret eden maceracilar ve Cerkes etnograf Sultan Han Girey Supago sulalesini Natuhaylarin onde gelen sulalesi olarak tanimlamistir Psad in sahibi ve Supago sulalesinin lideri en mensup oldugu alt kolun adi Kiriakin idi ve tamgasi Rus alfabesindeki kursiv t harfine benzerligiyle tanimlandi Anapa Kalesi nin Insasi 1780 lerde Osmanlilar Natuhay topraklarindaki Karadeniz kiyisinda stratejik oneme sahip Anapa ya kale insa etmek istediler Ancak bunu bagimsizliklarina tehdit olarak goren Natuhay liderleri bu fikre sicak bakmadilar ve kalenin insasina izin vermekte tereddut ettiler Sonradan Osmanli nin Natuhay liderlerine verdigi hediyeler ve ticaret firsatlari nedeniyle Osmanli ile ortak hareket etmeye baslayip kale insasina izin verdiler ve Osmanlilar Anapa da genis topraklara sahip Zaneqo Mehmedgeri Bey in Seferbiy Zaneqo nun babasi topraklarinda kale insasina basladi Ancak Supago Hanedani ve taraftarlari insa calismalarina karsi cikmaya devam ettiler ve kale insasini durdurmaya calistilar Natuhaylar halk meclislerinde konuyu tartisirlarken Ahmed Supago sunlari dedi Turkiye bizim gibi degildir Turkiye bir devlettir ve baska bir devletle savasa girebilir Eger bu savasin sonucu olarak kale zafer kazanan devlete gecerse o zaman kalenin bulundugu tum topraklar da o devletin mulkiyetine yasal olarak gecmis olur Bir grup mufreze toplayan Ahmed Supago insa halindeki kaleye saldirilar duzenledi Insa halindeki kalenin defalarca tahrip edilmesine ve yapiminin durdurulmasina yol actigi icin kendisine Cerkesler tarafindan kale yikan anlamina gelen Qalebat unvani verildi Supago Hanedani nin bir alt kolu olan Qalebatiqo ailesi Ahmed Supago nun ailesinin soyundan gelenlerdi 1796 da Ahmet Supago Bziyiko Muharebesi nde avam ordusunda yer aldi Rus Cerkes Savasi 19 yuzyilin baslarinda Gelencik in sahibi Qalebatiqo Supago Cerkesleri milli yemin ile birlestirme girisiminde bulundu ve kendisini Cerkes Konfederasyonu nun lideri ilan etti ancak hakimiyetinin taninirligi sinirli kaldi Mehmed Indariqo nun itibari Ruslarla ticaret yapmis oldugu gibi nedenlerle zedelenmisti Kendisinden sonra Hawdiqo Mansur Rus karsitligi ve liderlik vasiflari nedeniyle hanedan uyeleri tarafindan yeni lider olarak secildi Hanedanin en etkili ismi olan Hawdiqo Mansur Supago Cerkes Konfederasyonu nun lideri oldu ve Ruslara karsi en faal sekilde mucadele eden komutanlardan biri olarak tanindi Hanedanin 19 yuzyilin ilk yarisina gelindiginde bircok muttefiki ve vasali bulunuyordu Supago Hanedani Rus isgaline karsi direnis gostermis ve Cerkesya nin cesitli bolgelerine savasci sevk etmistir Aile Soyunun Yok Olusu Ozellikle 1860 lardan itibaren Supago sulalesinin buyuk bir kismi diger Natuhaylarla birlikte Rusya nin sistematik imha harekatlari ve surgunlerin sonucu olarak onemli olcude azaldi Sozlu kaynaklara gore 2 Dunya Savasi sirasinda Supago ailesinin tum erkekleri oldu ve kalan kisiler zamanla diger ailelere karisti Onemli kisilerHawdiqo Mansur Supago 1770 ler 1846 en 1737 1838 Qalebatiqo Supago 18 yy 1846 Semiz Kehriqo Supago Ismail Navruz Supago Qalebatiqo Kusmat SupagoResimler ru Vadisi nde Indariqo Supago ailesinin uyeleri 1818 Hawdiqo Mansur Supago 1840 lar Indariqo ailesinin tamgasi Hawdiqo ailesinin tamgasiKaynakca a b c d e Khotko Samir Circassian Principalities In The 14 15 Centuries Formation And Interrelation With Sub Ethnic Groups a b Journal of the Royal Asiatic Society Vol 1 Issue 1 PDF The Royal Asiatic Society Ingilizce The Royal Asiatic Society 0000 1834 s 105 116 Erisim tarihi 30 Ocak 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c d e f Samir Hotko 1 Ocak 2022 Cerkesya nin bati vilayeti Nathokuac Jineps Gazetesi 10 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 a b c d Gardanova V K 1974 ADYGI BALKARCY I KARAChAEVCY V I ZVES TI Ya H EVROPEJSKIH AVTOROV XIII XIX vv Rusca Nalcik s 302 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi a b Marigny chevalier Edouard Taitbout de 1837 Three Voyages in the Black Sea to the Coast of Circassia Including Descriptions of the Ports and the Importance of Their Trade with Sketches of the Manners Customs Religion Ingilizce J Murray Longworth John Augustus 1840 A Year Among the Circassians Ingilizce Colburn Bell James Stanislaus 1840 Journal of a Residence in Circassia During the Years 1837 1838 and 1839 in 2 Volumes Ingilizce Moxon Jaimoukha Amjad M 1997 Kabardian English Dictionary Being a Literary Lexicon of East Circassian Ingilizce Sanjalay Press Gusar Dr Vasfi Eylul Ekim 1960 Yeni Kafkas 23 47 s 17 3 Subat 2025 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi a b Pashtova Madina 1 Ocak 2017 Materialy II Mezhdunarodnoj nauchnoj konferencii pamyati M I Mizhaeva Regionalno lokalnye tradicii i formy identichnosti cherkesov Kavkaza i diaspory Vestnik nauki ARIGI T M Kerasheva Specialnyj vypusk a b Hamidovich Hotko Samir 2015 GLAVA 6 ZEMLI ChERKESII NASELENNYE PUNKTY I TOPONIMIKA PDF Rusca a b Ozsaray Yunus Emre 2012 KAFKAS TOPLUMLARINDA KURUMLAR SOSYAL VE EKONOMIK ORGUTLENME BICIMLERINDE DEGISIM s 65 100 Nart Cetaw 1 Nisan 2018 Ubih senin derin ne renk Jineps Gazetesi 29 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Ocak 2025 Deniz 17 03 2013 Cengiz 14 31 3 Mart 2013 CERKES KAVMI ETNOGRAFYASI 3 Subat 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Subat 2025 a b Kushhabiev Anzor Eylul 2015 Osmanli Belgelerine Gore 18 Yuzyilin Sonlarinda Kuzey ve Bati Kafkasya da Osmanli Politikasinin Bazi Yonleri Topcu Murat tarafindan cevrildi s 95 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi a b A V Potto Kavkazskaya vojna t 1 BEDSTVENNYJ POHOD BIBIKOVA NA ANAPU www vehi net Erisim tarihi 3 Subat 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Yarlykapov Akhmet 1 Ocak 2014 Nogajcy XXI vek Istoriya Yazyk Kultura Ot istokov k gryadushemu s 80 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Maksi dov Anato lij Ahme dovich 1998 Kalibatovy familnaya enciklopediya Rusca Nalcik a b V N Koveshnikov 10 Kasim 2024 Zagadki nazvanij Kalaly Kalaus Kalabatka viktor dnk ru Rusca 3 Subat 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Subat 2025 Hotko Samir 2014 KAVKAZSKAYa VOJNA UROKI ISTORII I SOVREMENNOST Majkop Materialy nauchnoj konferencii posvyashennoj 150 letiyu okonchaniya Kavkazskoj vojny Erisim tarihi 25 Ekim 2023 Evolyuciya tradicionnoj politicheskoj kultury zapadnyh adygov v period Kavkazskoj vojny Adyge Heku Rusca 24 Ekim 2009 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Ocak 2025 Circassian Genealogy 5 Agustos 2022 Rod Supako Pavshij Vo Imya Svobody erisim tarihi 3 Subat 2025 Guzar Vasfi 1959 Yeni Kafkas s 13 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 31 Ocak 2025 Siver A V 2003 SOCIALNOE USTROJSTVO KAK FAKTOR ETNIChESKOJ IDENTIFIKACII ADYGOV ShAPSUGOV Rusca s 23 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Aydemir Izzet 1988 Kuzey Kafkasya lilarin Goc Tarihi Ankara s 186 31 Ocak 2025 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi