Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu madde olması gerekenden az içermektedir veya içermemektedir. (Aralık 2023) |
Torekul Canuzakov (1893 - 1921), Sovyet politikacıdır.
Türkistan Özerk Sovyet Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Merkez İcra Kurulu başkan vekili, 1916'daki Mülteciler Komisyonu başkanı, Evliya-Ata kasabasının iç işlerinden sorumlu komiseri, Türkistan’daki pan-Türk hareketinin ana düzenleyicilerinden ve liderlerinden biri, Türkistan Milli Birliği’nin üyesi (TMB).
1909'da Merke yatılı okulundan mezun oldu. En iyi mezun olan Torekul, idare tarafından TC Vali Genel Valisine tercüman olarak kabul edildi.
Dmitry Furmanov'un günlüklerinden alıntılara atıfta bulunan Canuzakov, 16. yıl ayaklanmasına aktif olarak katıldı ve liderlerinden biriydi.
Sovyet döneminde Canuzakov, 1916'daki ayaklanmanın katılımcıları olan Mülteciler Komisyonu'nun yaratılması ve başkanlığını yaptı. Çar rejiminin cezai işlemlerinden muzdarip yerel nüfusu, vergilerden devasa tahsis etmek için serbest bırakmayı başardı. Türkistan nüfusuna para ve diğer maddi yardımların toplamı. Canuzakov, sahip olduğu güçleri kullanarak, aynı zamanda Chuy ve Issyk-Kul vadilerinin kulak nüfusunun yerel Kırgızlara yönelik büyük güç tutumunun en şiddetli tezahürlerini araştırmak için çalışmalar düzenliyor. Bu nedenle, 1916'daki acımasız cinayet soruşturması sonucunda, Belovodskoye köyü yakınlarındaki yaşlı erkekler, kadınlar ve çocuklar olan 537 silahsız Kırgız halkı, bu suçu düzenleyenler tarafından idam edilmeye mahkûm edildi. Canuzakov'un yetkililer tarafından Çin'den dönen mültecilere yardımcı olmak için alınan önlemleri uygulama kararlılığı sayesinde, isyan sırasında ve sonrasında işgal edilen araziyi derhal eski sahiplerine iade ettiler. Ancak daha sonra, memleketlerinin durumunu iyileştirme konusundaki endişeleri "arazi politikasının çarpıtılması" olarak yorumlandı.
Türk Keneşi’nin askeri ve siyasi liderliği arasında birçok konuda çelişki vardı. Özellikle Basmachi hareketinin ilk iki yılında hiçbir anlaşma yoktu. Siyasi liderlik, askerin Türkistan’daki Basmachizme karşı mücadelede hata ve fazlalıklar için eleştirilmesine izin verdi. Basmachi hareketine karşı mücadelenin kararlılığı, sayısız keyfi ve şiddet olgusu, sıradan insanlara karşı Kızıl Terörden oluşuyordu.
Eylül 1920’de Bakü’de düzenlenen Doğu Halkları Kongresi’ne katılmış ve bir Müslüman Sosyalist örgütü olan ERK’nin statüsünün hazırlanmasına katılmıştır.
5-7 Eylül tarihleri arasında düzenlenen Samarkand Türkistan Ulusal Birliği Kongresi oturumlarında yirmi dört maddeden oluşan toplumun tüzüğü ve Türkistan bayrağı kabul edildi. Türkistan ulusal bayrağını hazırlayan kurulda Canuzakov, Munevver Kari ve Zeki Velidi Togan ve diğer birkaç kişiyle birlikte görev yaptı.
Ulusal kurtuluş hareketine katılmaya paralel olarak, Torekul Canuzakov bilimsel araştırmaya katıldı: folkloru topladı, arkeografik ve etnografik araştırmalar yaptı.
Canuzakov, 1921 yılında 28 yaşındayken Cheka yetkilileri tarafından vuruldu.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhuriyetindeki Cheka Genel Temsilcisi Yakov Peters'in 17 Kasım 1921 tarihli Cheka Başkanlığına rapor:
Türk Cumhuriyetinin devlet güvenliği organlarının tarihi. Belge ve materyallerin toplanması, 1918 - 1924. Sayı. 2. - Moskova, 1971. S. 130
İlginç Bilgi
Binbaşı F. M. Bailey'in ifadesine göre, (Political Officer in Sikkim, 20 Nisan 1922), Buhara Emiri 1921 yılı Mayıs ayında Canabad/Afganistan'a geldi. Şöyle rapor etti: "The Afghans treat him as a prisoner and censor all his correspondence, but allow him 12.000 (Afgan) Rupiens a month for his expenses". Emir 1917 yılı Nisan ayında Rusya devlet bankasından 150 milyon Ruble çekti. Bu parayı iki Rus'a (Miller ve Widenskij) yabancı bankalarda değerlendirmek üzere emanet etti. Para Moskova'daki bankacı Stakeev'in aracısı olan Noratev'e verildi. Noratev'in bu parayı İngiltere ve Fransa bankalarına yatırması istendi. Para (150 milyon Ruble) yurt dışında muhafaza edildi. Paranın yatırıldığına dair Emir'e bir belge bir belge gönderildi. Bu belge Emir kaçtıktan sonra Bolşevikler'in ellerine geçti. Parayı bankadan çektiler. Emir'in üç güvenilir adamı (Torekul, Kari Mirza, Kari Muhitdin) Emir tarafından görevlendirildi. Bombay ve Londra'da 165.000 karakul derisi sattılar. Bunlardan 16 milyon Ruble kazandı ve bu parayı Bombay'daki Cox's Bank'a yatırdılar. Emir'in yakın dostu Mir Badalov Avrupa'da Emir'in parasını geri almaya çalıştıysa da başarılı olmadı. Bombay'da parayı bankaya yatıranlar (Torekul ve değerleri) Emir'in adına değil, Buhara Emirliği adına yatırdılar. Emirlik'in Cox's Bank'a yatırılan parasına ne olduğu hâlâ bilinmemektedir.
Kaynakça
- ^ a b (2006). Basmacılar. Babıali Kültür Yayıncılığı. ss. 223, 224. ISBN .
- ^ РАЗАКОВ, ТАЛАНТ (2014). Зарождение и становление органов безопасности Кыргызстана. 1918 – 1953 годы (Rusça). Бишкек: Салам. ss. 108—129. ISBN .
- ^ Кемелбек КОЖОМКУЛОВ, историк. (18 Kasım 2016). "Манап – значит виноват!" (Rusça) (Слово Кыргызстана bas.). 24 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2019.
- ^ Фурманов Дмитрий Андреевич (1961). "Собрание сочинений в четырех томах. Том 4. Дневники. Литературные записи. Письма" (Rusça) (Государственное издательство художественной литературы bas.). s. 524.
- ^ Кожомкулов, Кемелбек (28 Temmuz 2016). "Торокул Жанузаков – выдающийся поборник свободы". ОсОО "РКЦ Мегаполис" (Rusça). 24 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2019.
- ^ Джунушалиев Дж., Семенов И. Е. Верный сын народа // В кн.: Абдрахманов Ю. 1916 Дневники Письма к Сталину. – Фрунзе, 1991.-С. 80.
- ^ Blunden, Andy; Pearce, Brian (1977). "Congress of the Peoples of the East. Baku, September 1920. Stenographic Report;". marxists.org. New Park Publications. 16 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2019.
- ^ (2003). Cedidizm'den Bağımsızlığa Hariçte Türkistan Mücadelesi. s. 229. ISBN .
- ^ Prof. Velidi Togan, Zeki (2012). Memoirs: National Existence and Cultural Struggles of Turkistan and Other Muslim Eastern Turks. North Charleston, SC: CreateSpace. ss. 93-94. ISBN .
- ^ India Office, L / P+S, 10 / 950
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu madde olmasi gerekenden az ic baglanti icermektedir veya hic icermemektedir Lutfen bu sayfadan ilgili maddelere ic baglanti vermeye calisin Aralik 2023 Torekul Canuzakov 1893 1921 Sovyet politikacidir Torokul Canuzakov Turkistan Ozerk Sovyet Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Merkez Icra Kurulu baskan vekili 1916 daki Multeciler Komisyonu baskani Evliya Ata kasabasinin ic islerinden sorumlu komiseri Turkistan daki pan Turk hareketinin ana duzenleyicilerinden ve liderlerinden biri Turkistan Milli Birligi nin uyesi TMB 1909 da Merke yatili okulundan mezun oldu En iyi mezun olan Torekul idare tarafindan TC Vali Genel Valisine tercuman olarak kabul edildi Dmitry Furmanov un gunluklerinden alintilara atifta bulunan Canuzakov 16 yil ayaklanmasina aktif olarak katildi ve liderlerinden biriydi Sovyet doneminde Canuzakov 1916 daki ayaklanmanin katilimcilari olan Multeciler Komisyonu nun yaratilmasi ve baskanligini yapti Car rejiminin cezai islemlerinden muzdarip yerel nufusu vergilerden devasa tahsis etmek icin serbest birakmayi basardi Turkistan nufusuna para ve diger maddi yardimlarin toplami Canuzakov sahip oldugu gucleri kullanarak ayni zamanda Chuy ve Issyk Kul vadilerinin kulak nufusunun yerel Kirgizlara yonelik buyuk guc tutumunun en siddetli tezahurlerini arastirmak icin calismalar duzenliyor Bu nedenle 1916 daki acimasiz cinayet sorusturmasi sonucunda Belovodskoye koyu yakinlarindaki yasli erkekler kadinlar ve cocuklar olan 537 silahsiz Kirgiz halki bu sucu duzenleyenler tarafindan idam edilmeye mahkum edildi Canuzakov un yetkililer tarafindan Cin den donen multecilere yardimci olmak icin alinan onlemleri uygulama kararliligi sayesinde isyan sirasinda ve sonrasinda isgal edilen araziyi derhal eski sahiplerine iade ettiler Ancak daha sonra memleketlerinin durumunu iyilestirme konusundaki endiseleri arazi politikasinin carpitilmasi olarak yorumlandi Turk Kenesi nin askeri ve siyasi liderligi arasinda bircok konuda celiski vardi Ozellikle Basmachi hareketinin ilk iki yilinda hicbir anlasma yoktu Siyasi liderlik askerin Turkistan daki Basmachizme karsi mucadelede hata ve fazlaliklar icin elestirilmesine izin verdi Basmachi hareketine karsi mucadelenin kararliligi sayisiz keyfi ve siddet olgusu siradan insanlara karsi Kizil Terorden olusuyordu Eylul 1920 de Baku de duzenlenen Dogu Halklari Kongresi ne katilmis ve bir Musluman Sosyalist orgutu olan ERK nin statusunun hazirlanmasina katilmistir 5 7 Eylul tarihleri arasinda duzenlenen Samarkand Turkistan Ulusal Birligi Kongresi oturumlarinda yirmi dort maddeden olusan toplumun tuzugu ve Turkistan bayragi kabul edildi Turkistan ulusal bayragini hazirlayan kurulda Canuzakov Munevver Kari ve Zeki Velidi Togan ve diger birkac kisiyle birlikte gorev yapti Ulusal kurtulus hareketine katilmaya paralel olarak Torekul Canuzakov bilimsel arastirmaya katildi folkloru topladi arkeografik ve etnografik arastirmalar yapti Canuzakov 1921 yilinda 28 yasindayken Cheka yetkilileri tarafindan vuruldu Turkiye Cumhuriyeti Cumhuriyetindeki Cheka Genel Temsilcisi Yakov Peters in 17 Kasim 1921 tarihli Cheka Baskanligina rapor Bu konuda ciddiyiz Tutuklananlardan birini ise aldik ona kacis icin firsat verdi ve simdi en basmachi ortaminda Fergana da Raporda da belirtildigi gibi bu durumda oynayan belki de en sorumlu rol olan Canuzakov Basmachi ile her zaman Ferghana daydi Acentelere Canuzakov u her ne pahasina olursa olsun yakalamalarini soyledim ve bu amacla oldukca buyuk miktarda para biraktim Ilk girisim basarisiz oldu Canuzakov kacti ancak evrak cantasini cok onemli yazismalarla yakaladik yalnizca sorun savas sirasinda portfoyun nehre bogulmasiydi Baska bir girisim basarili oldu Canuzakov yakalandi ancak bu arada ayriligimiz Basmachi tarafindan saldiriya ugradi Canuzakov u kaybetmekten korkan dekolte tarafindan olduruldu ve biz sadece onun cesedini aldik Baska bir gun Com dan bir telgraf aldim Eichmans yakin gelecekte bana ulastirilacak olan ulemist davayla ilgili yazismalarini cok degerli buluyor Soz konusu kisilerin Ingiliz ve Japon konsoloslarina gitmeden once tutuklanmasindan once bile Turkistan da bir ulemist orgut varliginin farkinda olsak da su soru hemen ortaya cikti bu orgut ulemistik mi yoksa birkac orgutun unsurlarini ele gecirdik mi Turk Cumhuriyetinin devlet guvenligi organlarinin tarihi Belge ve materyallerin toplanmasi 1918 1924 Sayi 2 Moskova 1971 S 130Ilginc BilgiBinbasi F M Bailey in ifadesine gore Political Officer in Sikkim 20 Nisan 1922 Buhara Emiri 1921 yili Mayis ayinda Canabad Afganistan a geldi Soyle rapor etti The Afghans treat him as a prisoner and censor all his correspondence but allow him 12 000 Afgan Rupiens a month for his expenses Emir 1917 yili Nisan ayinda Rusya devlet bankasindan 150 milyon Ruble cekti Bu parayi iki Rus a Miller ve Widenskij yabanci bankalarda degerlendirmek uzere emanet etti Para Moskova daki bankaci Stakeev in aracisi olan Noratev e verildi Noratev in bu parayi Ingiltere ve Fransa bankalarina yatirmasi istendi Para 150 milyon Ruble yurt disinda muhafaza edildi Paranin yatirildigina dair Emir e bir belge bir belge gonderildi Bu belge Emir kactiktan sonra Bolsevikler in ellerine gecti Parayi bankadan cektiler Emir in uc guvenilir adami Torekul Kari Mirza Kari Muhitdin Emir tarafindan gorevlendirildi Bombay ve Londra da 165 000 karakul derisi sattilar Bunlardan 16 milyon Ruble kazandi ve bu parayi Bombay daki Cox s Bank a yatirdilar Emir in yakin dostu Mir Badalov Avrupa da Emir in parasini geri almaya calistiysa da basarili olmadi Bombay da parayi bankaya yatiranlar Torekul ve degerleri Emir in adina degil Buhara Emirligi adina yatirdilar Emirlik in Cox s Bank a yatirilan parasina ne oldugu hala bilinmemektedir Kaynakca a b 2006 Basmacilar Babiali Kultur Yayinciligi ss 223 224 ISBN 975 00981 9 6 RAZAKOV TALANT 2014 Zarozhdenie i stanovlenie organov bezopasnosti Kyrgyzstana 1918 1953 gody Rusca Bishkek Salam ss 108 129 ISBN 978 9967 27 284 2 Kemelbek KOZhOMKULOV istorik 18 Kasim 2016 Manap znachit vinovat Rusca Slovo Kyrgyzstana bas 24 Mart 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Mart 2019 Furmanov Dmitrij Andreevich 1961 Sobranie sochinenij v chetyreh tomah Tom 4 Dnevniki Literaturnye zapisi Pisma Rusca Gosudarstvennoe izdatelstvo hudozhestvennoj literatury bas s 524 Kozhomkulov Kemelbek 28 Temmuz 2016 Torokul Zhanuzakov vydayushijsya pobornik svobody OsOO RKC Megapolis Rusca 24 Mart 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Mart 2019 Dzhunushaliev Dzh Semenov I E Vernyj syn naroda V kn Abdrahmanov Yu 1916 Dnevniki Pisma k Stalinu Frunze 1991 S 80 Blunden Andy Pearce Brian 1977 Congress of the Peoples of the East Baku September 1920 Stenographic Report marxists org New Park Publications 16 Temmuz 2018 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Mart 2019 2003 Cedidizm den Bagimsizliga Haricte Turkistan Mucadelesi s 229 ISBN 9758496522 Prof Velidi Togan Zeki 2012 Memoirs National Existence and Cultural Struggles of Turkistan and Other Muslim Eastern Turks North Charleston SC CreateSpace ss 93 94 ISBN 1468005685 India Office L P S 10 950