Vikipedi özgür ansiklopedi Töle BiKazak Hanlığı baş biyiGörev süresi 1743 1749Kişisel bilgilerDoğum Töle Bi Alibeyoğlu 1

Vikipedi ozgur ansiklopedi Tole BiKazak Hanligi bas biyiGorev suresi 1743 1749Kisisel bilgilerDogum Tole Bi Alibeyoglu 1664 Koktuma Kazak HanligiOlum 1756 Akburhan orda Kazak HanligiMeslegi Yazar hatip sair siyasetci ve kamu figuru Tole Bi Alibeyoglu Kazakca Tole bi Alibekuly 1663 1756 Kazak Hanligi nin kidemli cuzunun basbisi olan Kazak yazar hatip sair siyasetci ve kamu figuruydu Biyografi span Tole Bi 1663 yilinda gunumuzde Jambil ilinin Su ilcesine bagli olan Jaysan da Koktuma da dogdu Tole Bi Kazak Dulat boyunun Janis alt boyunun Alibek Bi nin ailesinden gelmekteydi Alibek Bi nin babasi Kudayberdi Bi Esim Han in danismaniydi ve Taskent in o zamanki hukumdari isyankar Han Tursun a karsi Katagan Kirgini 1627 1628 savasinda yer aldi Bukar Jirau eserlerinden birinde Abilay Han in cocuklugunu Abilmambet icin calistigi ve Tole nin koyunlarina baktigi donemleri anlatir Sabalak siirinde Bukar Jirau Tole ve Abilay in aralarinda gecen diyaloglardan bahseder Tole Bi Ablay a uzamis saclari ve daginik gorunumu nedeniyle Sabalak lakabini bile takmisti Bu Tole nin Sabalak in parlak bir gelecege sahip bir cocuk oldugunu ilk bilenlerden biri oldugunun bir isaretidir Tole derin bilgisi ve bilgeligiyle saygi goruyordu Tole yi tanimlayan bir alinti soyledir Bilge bir dusuncenin bir kaynagi vardir ve yazari manevi baba Maiky dir Bazilari onun Mayki Bi nin ruhunu kazandigina inaniyordu Tole herkesin guvenebilecegi biri olarak sik sik tanimlanirdi bilgeligi Sinir Jirau ve Jirenshi gibi jiraular tarafindan da fark edilmisti Bilge ve etkileyici sozleri atasozleri ve ozdeyisleri ulkede yaygindi Folkloristler ve tarihciler Tole nin hayati ve ulkeyi yonetmedeki rolu hakkinda bilgi topladilar ve incelediler Bunlar arasinda Cokan Velihanov Grigori Potanin Ebubekir Divayev ve Baltabay Adambayev ve digerleri yer almaktadir Kazakistan Devlet Arsivleri ve Bilimler Akademisi El Yazmalari Fonu ulke genelinden toplanan materyalleri de icermektedir Henuz yaziya gecirilmemis veya derlenmemis cok sayida Tole Bi mirasi bulunmaktadir 1740 yilinda Cungar istilasindan kacarak tum akrabalariyla birlikte Abdulkerim Bi ye Kokand Hanligi sigindi Cungar lideri Galdan Tseren onu teslim etmeyi talep etti ancak Abdulkerim Bi Cungar elcilerini kovdu Kidemli cuz hani Yolbars in olumunden sonra Tole Bi 1743 ten 1749 a kadar alti yil boyunca Taskent i yonetti Hatirasi span Tole Bi adinia bir posta pulu 2008 Tole Bi Cimkent Turkistan ve Taskent sehirlerindeki kamu binalarinin insasinda aktif olarak yer almistir Halk arasinda Karligas Aulie Kirlangic Aziz veya Karligas Bi olarak bilinir Bu ismin neden verildigini aciklayan bir efsane bile vardir Tole Bi Babur un anne tarafindan dedesi Yunus Han in turbesinin yakininda Taskent teki Seyhantaur Mezarligi na gomulmustur Mezari uzerine bir turbe insa edilmistir Bircok sair ve hikaye anlaticisi Tole Bi nin bilge sahsiyetini onurlandirmis ve bilgeligini eserlerinin konusu yapmistir Gecmis yuzyillarda A Levsin P Makovetski ve L Baluyev gibi Rus arastirmacilar yazilarinda Tole Bi ye duyduklari saygiyi dile getirmislerdir Zaman icinde aralarinda Meshur Yusuf Kopeyev Sakerim Kudayberdioglu Sakin Seyfullin Muhtar Avezov B Adambayev ve N Torekulov un da bulundugu Kazak bilim insanlari ve yazarlar Tole Bi nin mirasi uzerine arastirmalar ve dusunceler yayinladilar Jambil ilinde bir yerlesim yeri onun adini tasirken Turkistan ilinde de bir ilce onun adini almistir Jambil ve Turkistan illerinde ve Astana da Tole Bi ye anitlar dikilmistir Ayrica Almati Cimkent ve diger bircok yerlesim yerinde Tole Bi nin adini tasiyan sokaklar bulunmaktadir Kaynakca span Tole bi Unesco 10 Nisan 2011 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Aralik 2025 a b Tole Bi old unesco kz Erisim tarihi 13 Aralik 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Zholdasbekov Myrzataĭ 2001 Eltutqa el tarikhynyn g ăĭgili tulghalary Kazakca Qoĭshyghara Salgharauly Aqseleu Seĭdimbekov Қojshygara Salgarauly Akseleu Sejdimbekov Astana Kul tegin ISBN 9965 441 26 X OCLC 57169091 Moiseev V A Dzungar Khanate and Kazakh XVII XVIII centuries Alma Ata 1991 p 172 173 Otorite kontroluLCCN no95054521 VIAF 29119703 WorldCat LCCN no95 054521 Kategoriler 1663 dogumlular1756 da olenlerKazak sairlerKazak yazarlarKazak siyasetcilerKazak HanligiDulatlarGizli kategoriler Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerTurkce Vikipedi ile Vikiveride ayni resim olan maddelerLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleri