Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Tekboynuz Halkası (Yunanca monoceros 'tekboynuz' kelimesinden gelir), Samanyolu'nun etrafını üç kez dolanan uzun ve karmaşık bir yıldız halkasıdır. Halkanın, milyarlarca yıllık bir süreçte Samanyolu ile birleşmesinin bir parçası olarak Büyük Köpek Cüce Gökadası'ndan gelgit kuvvetleriyle koparılan bir yıldız akıntısından oluştuğu öne sürülmektedir, fakat bu görüş uzun süredir tartışmalıdır. 100 milyon Güneş kütlesine sahip olan halka, 200.000 ışık yılı uzunluğundadır.
Bu yıldız akıntısı ilk olarak 2002 yılında Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması'nı (SDSS) yürüten gökbilimciler tarafından bildirilmiştir. Gökbilimciler bu yıldız halkasını ve Yay Eliptik Cüce Gökadası ile ilişkili olanlara benzer, birbirine yakın konumlanmış bir grup küresel yıldız kümesini araştırırken Büyük Köpek Cüce Gökadası'nı keşfetmişlerdir.
Tartışmalar
2006 yılında 2MASS verilerini kullanan bir çalışma, verilerin halkanın aslında Samanyolu'nun çarpık galaktik diskinin bir parçası olduğunu ima ettiğini savunarak "Halka"nın doğası hakkında şüpheler uyandırmıştır. Ancak, 2007'de yayımlanan kullanılarak yapılan gözlemler, çarpık bir diskin gözlemlenen yapıyı oluşturamayacağını ve bu nedenle bu yapının ya galaktik diskin bir genişlemesi (parlaması) ile ya da galaksi dışı bir kökenle oluşmuş olması gerektiğini öne sürmektedir.
Bilim camiasının bazı üyeleri 2012 yılında pozisyonlarını yeniden teyit ederek, Tekboynuz yapısının Samanyolu'nun genişlemiş ve çarpık tarafından üretilen bir aşırı yoğunluktan başka bir şey olmadığını belirtmişlerdir.
2015 yılında, Tekboynuz Halkası'nı ortaya çıkaran 2002 çalışmalarına dayanarak, M.L. Martialay ve meslektaşları Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması'ndan elde edilen galaktik verileri inceleyerek Samanyolu'nun aslında önceden düşünülenden yüzde 50 daha büyük olduğunu öne sürmüşlerdir. Bu çalışma, Samanyolu diskinin sadece düz bir düzlemdeki yıldızlardan oluşan bir disk olmadığını, bunun yerine kıvrımlı olduğunu göstermiştir. Güneş'ten dışarı doğru yayıldıkça, Samanyolu diskinde en az dört dalgalanma görülmektedir. Bilim insanları bu desenin diskin tamamında bulunacağını varsaymaktadır. Ancak, 2018 yılındaki daha yeni bir makale bu hipotezi bir ölçüde geçersiz kılmış ve Tekboynuz Halkası, A13 ve TriAnd Halkası'nın, ana yıldız diskinden dışarı atılmış yıldızsal aşırı yoğunluklar olduğu sonucunu desteklemiştir. Ayrıca, bu yapıları oluşturan RR Lyrae değişeni yıldızlarının hız dağılımının daha yüksek olduğu ve hale (halo) üyeliği ile tutarlı olduğu bulunmuştur.
Tekboynuz Halkası'nın mesafesi kullanılarak Samanyolu'nun çapının 150.000 ila 180.000 ışık yılına kadar uzandığı iddia edilmiştir. Bu gözden geçirilmiş paradigmada Güneş Sistemi yaklaşık olarak çekirdek ile kenar arasında, ortada bir yerde yer almaktadır. Ancak, astronomi literatüründe gökadaların boyutlarını, özellikle (D25 izofotu) ve yarı-ışık yarıçapının varyasyonları gibi diğer yöntemler kullanarak tanımlamak daha yaygındır. 1998'deki daha önceki bir çalışma, D25 izofotunu kullanarak Samanyolu için 26,8 ± 1,1 kiloparsek (87.400 ± 3.590 ly) bir çap vermiştir.
, bu yapının öncül (ata) gökadasının olası konumunu araştırmak için kullanılmıştır ve bu hesaplamalar, eğer Halka'nın bir cüce gökada öncülü varsa, bunun gökyüzündeki sekiz belirli bölgeden birinin arka planında bulunabileceğini göstermektedir. DR2 verilerini kullanan daha sonraki bir analiz, Yelken takımyıldızında Galaktik koordinatları (271, +2) derece yönünde çift modlu (bimodal) bir Gauss dağılımı bulmuştur ve bu da önceki çalışmada önerilen öncül konumlarından biridir. Bu bulgu, Tekboynuz Halkası'nın öncülünün varlığına işaret ediyor olabilir, fakat yazarlar bunun aynı zamanda ilişkisiz, kinematik olarak tutarlı bir yapının varlığıyla da uyumlu olabileceğini belirtmektedirler.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ a b Y. Momany; S. Zaggia; G. Gilmore; G. Piotto; G. Carraro; L. R. Bedin; F. De Angeli (2006). "Outer structure of the Galactic warp and flare: explaining the Canis Major over-density" (PDF). . 451 (2): 515-38. arXiv:astro-ph/0603385 $2. Bibcode:2006A&A...451..515M. doi:10.1051/0004-6361:20054081. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2013.
- ^ Ibata, Rodrigo; Gibson, Brad (Nisan 2007). "The Ghosts of Galaxies Past". Scientific American. 296 (4): 40-45. Bibcode:2007SciAm.296d..40I. doi:10.1038/scientificamerican0407-40. (PMID) 17479629.
- ^ Newberg (1 Nisan 2002). "The Ghost of Sagittarius and Lumps in the Halo of the Milky Way". The Astrophysical Journal. 569 (1): 245-274. arXiv:astro-ph/0111095 $2. Bibcode:2002ApJ...569..245N. doi:10.1086/338983.
- ^ Conn, Blair C.; Lane, Richard R.; Lewis, Geraint F.; Gil-Merino, Rodrigo; Irwin, Mike J.; Ibata, Rodrigo A.; Martin, Nicolas F.; Bellazzini, Michele; Sharp, Robert; Tuntsov, Artem V.; Ferguson, Annette M. N. (1 Nisan 2007). "The AAT/WFI survey of the Monoceros Ring and Canis Major dwarf galaxy". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 376 (3): 939-959. arXiv:astro-ph/0701664 $2. Bibcode:2007MNRAS.376..939C. doi:10.1111/j.1365-2966.2007.11503.x
.
- ^ Lopez-Corredoira, M. (Temmuz 2012). "Comments on the "Monoceros" affair". Astrophysics Data System. arXiv:1207.2749 $2. Bibcode:2012arXiv1207.2749L.
- ^ Mary L. Martialay (11 Mart 2015). "The Corrugated Galaxy—Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated" (Basın açıklaması). Rensselaer Polytechnic Institute. 13 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Sheffield, Allyson A.; Price-Whelan, Adrian M.; Tzanidakis, Anastasios; Johnston, Kathryn V.; Laporte, Chervin F. P.; Sesar, Branimir (2018). "A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities". The Astrophysical Journal. 854 (1): 47. arXiv:1801.01171 $2. Bibcode:2018ApJ...854...47S. doi:10.3847/1538-4357/aaa4b6
.
- ^ Yan Xu (1 Mart 2015). "Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way". The Astrophysical Journal. 801 (2): 105. arXiv:1503.00257 $2. Bibcode:2015ApJ...801..105X. doi:10.1088/0004-637X/801/2/105.
- ^ Goodwin, S. P.; Gribbin, J.; Hendry, M. A. (22 Nisan 1997). "The Milky Way is just an average spiral". arXiv:astro-ph/9704216 $2.
- ^ Goodwin, S. P.; Gribbin, J.; Hendry, M. A. (Ağustos 1998). "The relative size of the Milky Way". The Observatory. 118: 201-208. Bibcode:1998Obs...118..201G.
- ^ Castro-Rodríguez, N.; López-Corredoira, M.; Sánchez-Saavedra, M. L.; Battaner, E. (2002). "Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio". Astronomy & Astrophysics. 391 (2): 519-530. arXiv:astro-ph/0205553 $2. Bibcode:2002A&A...391..519C. doi:10.1051/0004-6361:20020895.
- ^ Magda Guglielmo (11 Mart 2018). "On the origin of the Monoceros Ring - I. Kinematics, proper motions, and the nature of the progenitor". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 474 (4): 4584-4593. arXiv:1711.06682 $2. Bibcode:2018MNRAS.474.4584G. doi:10.1093/mnras/stx3048
.
- ^ de la Fuente Marcos, Raúl; de la Fuente Marcos, Carlos (21 Kasım 2018). "Searching for the lost Unicorn: a prominent feature in the radial velocity distribution of stars in Vela from Gaia DR2 data". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters. 481 (1): L64-L68. arXiv:1808.09921 $2. Bibcode:2018MNRAS.481L..64D. doi:10.1093/mnrasl/sly163
.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Tekboynuz Halkasi Yunanca monoceros tekboynuz kelimesinden gelir Samanyolu nun etrafini uc kez dolanan uzun ve karmasik bir yildiz halkasidir Halkanin milyarlarca yillik bir surecte Samanyolu ile birlesmesinin bir parcasi olarak Buyuk Kopek Cuce Gokadasi ndan gelgit kuvvetleriyle koparilan bir yildiz akintisindan olustugu one surulmektedir fakat bu gorus uzun suredir tartismalidir 100 milyon Gunes kutlesine sahip olan halka 200 000 isik yili uzunlugundadir Tekboynuz takimyildizi Kis ucgeni asterizminin merkezinde yer alir Bu yildiz akintisi ilk olarak 2002 yilinda Sloan Dijital Gokyuzu Arastirmasi ni SDSS yuruten gokbilimciler tarafindan bildirilmistir Gokbilimciler bu yildiz halkasini ve Yay Eliptik Cuce Gokadasi ile iliskili olanlara benzer birbirine yakin konumlanmis bir grup kuresel yildiz kumesini arastirirken Buyuk Kopek Cuce Gokadasi ni kesfetmislerdir TartismalarHipparcos uydusunun verilerine dayanarak hazirlanmis Gunes in yakin cevresindeki en parlak 2 000 yildizi iceren yildiz haritasi Galaktik disk goruntunun merkezindeki parlak yildiz yogunlugu ile belirginlestirilmistir 2006 yilinda 2MASS verilerini kullanan bir calisma verilerin halkanin aslinda Samanyolu nun carpik galaktik diskinin bir parcasi oldugunu ima ettigini savunarak Halka nin dogasi hakkinda supheler uyandirmistir Ancak 2007 de yayimlanan kullanilarak yapilan gozlemler carpik bir diskin gozlemlenen yapiyi olusturamayacagini ve bu nedenle bu yapinin ya galaktik diskin bir genislemesi parlamasi ile ya da galaksi disi bir kokenle olusmus olmasi gerektigini one surmektedir Bilim camiasinin bazi uyeleri 2012 yilinda pozisyonlarini yeniden teyit ederek Tekboynuz yapisinin Samanyolu nun genislemis ve carpik tarafindan uretilen bir asiri yogunluktan baska bir sey olmadigini belirtmislerdir 2015 yilinda Tekboynuz Halkasi ni ortaya cikaran 2002 calismalarina dayanarak M L Martialay ve meslektaslari Sloan Dijital Gokyuzu Arastirmasi ndan elde edilen galaktik verileri inceleyerek Samanyolu nun aslinda onceden dusunulenden yuzde 50 daha buyuk oldugunu one surmuslerdir Bu calisma Samanyolu diskinin sadece duz bir duzlemdeki yildizlardan olusan bir disk olmadigini bunun yerine kivrimli oldugunu gostermistir Gunes ten disari dogru yayildikca Samanyolu diskinde en az dort dalgalanma gorulmektedir Bilim insanlari bu desenin diskin tamaminda bulunacagini varsaymaktadir Ancak 2018 yilindaki daha yeni bir makale bu hipotezi bir olcude gecersiz kilmis ve Tekboynuz Halkasi A13 ve TriAnd Halkasi nin ana yildiz diskinden disari atilmis yildizsal asiri yogunluklar oldugu sonucunu desteklemistir Ayrica bu yapilari olusturan RR Lyrae degiseni yildizlarinin hiz dagiliminin daha yuksek oldugu ve hale halo uyeligi ile tutarli oldugu bulunmustur Tekboynuz Halkasi nin mesafesi kullanilarak Samanyolu nun capinin 150 000 ila 180 000 isik yilina kadar uzandigi iddia edilmistir Bu gozden gecirilmis paradigmada Gunes Sistemi yaklasik olarak cekirdek ile kenar arasinda ortada bir yerde yer almaktadir Ancak astronomi literaturunde gokadalarin boyutlarini ozellikle D25 izofotu ve yari isik yaricapinin varyasyonlari gibi diger yontemler kullanarak tanimlamak daha yaygindir 1998 deki daha onceki bir calisma D25 izofotunu kullanarak Samanyolu icin 26 8 1 1 kiloparsek 87 400 3 590 ly bir cap vermistir bu yapinin oncul ata gokadasinin olasi konumunu arastirmak icin kullanilmistir ve bu hesaplamalar eger Halka nin bir cuce gokada onculu varsa bunun gokyuzundeki sekiz belirli bolgeden birinin arka planinda bulunabilecegini gostermektedir DR2 verilerini kullanan daha sonraki bir analiz Yelken takimyildizinda Galaktik koordinatlari 271 2 derece yonunde cift modlu bimodal bir Gauss dagilimi bulmustur ve bu da onceki calismada onerilen oncul konumlarindan biridir Bu bulgu Tekboynuz Halkasi nin onculunun varligina isaret ediyor olabilir fakat yazarlar bunun ayni zamanda iliskisiz kinematik olarak tutarli bir yapinin varligiyla da uyumlu olabilecegini belirtmektedirler Ayrica bakinizKaynakca a b Y Momany S Zaggia G Gilmore G Piotto G Carraro L R Bedin F De Angeli 2006 Outer structure of the Galactic warp and flare explaining the Canis Major over density PDF 451 2 515 38 arXiv astro ph 0603385 2 Bibcode 2006A amp A 451 515M doi 10 1051 0004 6361 20054081 4 Mart 2016 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 21 Aralik 2013 Ibata Rodrigo Gibson Brad Nisan 2007 The Ghosts of Galaxies Past Scientific American 296 4 40 45 Bibcode 2007SciAm 296d 40I doi 10 1038 scientificamerican0407 40 PMID 17479629 Newberg 1 Nisan 2002 The Ghost of Sagittarius and Lumps in the Halo of the Milky Way The Astrophysical Journal 569 1 245 274 arXiv astro ph 0111095 2 Bibcode 2002ApJ 569 245N doi 10 1086 338983 Conn Blair C Lane Richard R Lewis Geraint F Gil Merino Rodrigo Irwin Mike J Ibata Rodrigo A Martin Nicolas F Bellazzini Michele Sharp Robert Tuntsov Artem V Ferguson Annette M N 1 Nisan 2007 The AAT WFI survey of the Monoceros Ring and Canis Major dwarf galaxy Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 376 3 939 959 arXiv astro ph 0701664 2 Bibcode 2007MNRAS 376 939C doi 10 1111 j 1365 2966 2007 11503 x Lopez Corredoira M Temmuz 2012 Comments on the Monoceros affair Astrophysics Data System arXiv 1207 2749 2 Bibcode 2012arXiv1207 2749L Mary L Martialay 11 Mart 2015 The Corrugated Galaxy Milky Way May Be Much Larger Than Previously Estimated Basin aciklamasi Rensselaer Polytechnic Institute 13 Mart 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Sheffield Allyson A Price Whelan Adrian M Tzanidakis Anastasios Johnston Kathryn V Laporte Chervin F P Sesar Branimir 2018 A Disk Origin for the Monoceros Ring and A13 Stellar Overdensities The Astrophysical Journal 854 1 47 arXiv 1801 01171 2 Bibcode 2018ApJ 854 47S doi 10 3847 1538 4357 aaa4b6 Yan Xu 1 Mart 2015 Rings and Radial Waves in the Disk of the Milky Way The Astrophysical Journal 801 2 105 arXiv 1503 00257 2 Bibcode 2015ApJ 801 105X doi 10 1088 0004 637X 801 2 105 Goodwin S P Gribbin J Hendry M A 22 Nisan 1997 The Milky Way is just an average spiral arXiv astro ph 9704216 2 Goodwin S P Gribbin J Hendry M A Agustos 1998 The relative size of the Milky Way The Observatory 118 201 208 Bibcode 1998Obs 118 201G Castro Rodriguez N Lopez Corredoira M Sanchez Saavedra M L Battaner E 2002 Warps and correlations with intrinsic parameters of galaxies in the visible and radio Astronomy amp Astrophysics 391 2 519 530 arXiv astro ph 0205553 2 Bibcode 2002A amp A 391 519C doi 10 1051 0004 6361 20020895 Magda Guglielmo 11 Mart 2018 On the origin of the Monoceros Ring I Kinematics proper motions and the nature of the progenitor Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 474 4 4584 4593 arXiv 1711 06682 2 Bibcode 2018MNRAS 474 4584G doi 10 1093 mnras stx3048 de la Fuente Marcos Raul de la Fuente Marcos Carlos 21 Kasim 2018 Searching for the lost Unicorn a prominent feature in the radial velocity distribution of stars in Vela from Gaia DR2 data Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters 481 1 L64 L68 arXiv 1808 09921 2 Bibcode 2018MNRAS 481L 64D doi 10 1093 mnrasl sly163