Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu madde, ; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Haziran 2017) |
Osmanlı Devleti Dönemi
Karayolları
Eskiçağlardan 15. 16. yüzyıllara kadar, doğu ile batı arasında bir ticaret köprüsü olan Anadolu'nun kara yolu ulaşımında önemli bir yeri vardı. Keşiflerden, özellikle de Ümit Burnu'nun aşılmasından sonra Hindistan ve Çin'e karadan ulaşım eski yoğunluğunu yitirdi. 19. yüzyılda Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla gelişen deniz ticaret yolları, Anadolu üzerinden kara yoluyla yapılan kervan ticaretinin önemini iyice azalttı. Osmanlılar'da kara yolu yapımı, askerî amaçlara hizmet etmek üzere tasarlanmıştı. İlk ticaret yolları da ordunun sınırlara hızla ilerlemesini sağlamak üzere yapılmış bu karayollarını izledi. Osmanlı İmparatorluğu'nda devletçe bir ulaştırma tasarımı yapılmamış ve karayollarının gelişmesine yeterince önem verilmemiştir. 19. yüzyılda başlayan dünya ticaretine açılma ve batılılaşma siyaseti, yapım ayrıcalıkları yabancılara verilen liman ve demiryollarının modernleştirilmesiyle sınırlı kaldı ve karayollarının gelişmesinde önemli bir ilerleme görülmedi. Osmanlılar'dan Cumhuriyet dönemine kalan kara yolu uzunluğu 4.450 kilometresi toprak olmak üzere 18.335 kilometredir.
Taşıtlar
Türkiye'de taşıma aracı olarak araba geniş bir kullanım alanına sahipti. Binek arabası, Osmanlılar'da yalnız padişah, şeyhülislâm ve kazaskerlerin kullandığı bir araçtı. Bunun dışında dışarıya giden elçilere de araba verilirdi. Tanzimat'tan sonra diğer seçkin kişiler de araba sahibi olabildi ve kira arabaları kullanılmaya başladı. İkinci Meşrutiyet'in ilânına kadar bir erkekle bir kadın birlikte arabaya binemezdi. Fayton, yaylı, kupa eskiden kullanılan binek arabaları arasındadır. Fayton bugün genellikle sayfiye yerlerinde (özellikle, İstanbul'da Büyükada, Heybeliada) gezinti aracı olarak kullanılır.
Otomobilin ülkeye gelişi hakkında iki rivayet vardır. Birinci rivayette ilk benzinle çalışan otomobil, Galata rıhtımının açıldığı 1895 yılında, sonradan Basra mebusu olacak Züheyrzade Ahmed Bey tarafından getirilmiştir. İlk otomobilin halk arasında görücüye çıktığı yer ise Fenerbahçe semti olmuş. Diğer rivayete göre ise ilk otomobil getiren kişi, Muzıka-i Hümayun'dan Kaymakam Stavrolo'dur ve ilk otomobilimiz İtalya'dan gelmiştir.
Kurallar
Otomobil sayısının çoğalması, bir takım önlemlerin alınması gereğini de beraberinde getirir. Bu çerçevede, 24 Aralık 1328 / 1913 tarihli, belediye zabıtasının vazifelerine dair nizamnamede, otomobille ilgili hususlara da yer verilir.
Nizamnamede, bugün de uygulanan temel trafik kurallarının ardından, o gün için geçerli olan hız sınırları da belirtilmiştir: Otomobiller kent içinde 10 kilometreyi geçemeyeceklerdir. Dar ve kalabalık yerlerde bu hız at arabalarıyla eşit olacaktır. Kent dışında otomobillerin hızı saatte 30 kilometreyi geçmeyecektir.
Vergiler
Otomobillerle ilgili bir başka düzenleme de, bunların ödemeleri gereken vergiler konusunda yapılmıştır.
Bu çerçevede, ticari otomobillerden, motor gücü 12 beygire kadar olanlardan yıllık 6 lira, 12-20 arası beygir gücüne sahip olanlardan yıllık 10 lira, motor gücü 20 beygiri aşan otomobillerle bilumum otobüs ve kamyonlardan yıllık 15 lira belediye vergisi alınacaktı. Hususi otomobillerde bu rakamlar yüzde elli daha yüksek olacaktı. Yabancı uyrukluların otomobilleri de hususi otomobillerden alınan vergilere tabıydı. Resmî otomobillerden vergi alınmasına gerek görülmemişti.
Otomobillere ilişkin bir başka özellik de Galata Köprüsü'nden geçerken ödemeye mecbur tutuldukları ücretti. Buna göre, binek otomobillerinden 2 kuruş, ticari otomobillerin boş olanlarından 5 kuruş, yüklü olanlarından 20 kuruş ücret alınacaktı. Bu arada köprüden sürekli olarak geçmek durumunda olan otomobiller için bir kolaylık düşünülmüştü: Bu otomobil sahipleri aylık 150 kuruş peşin ödeyecekler ve karşılığında kendilerine bir 'paso' verilecekti. Böylece, geçişlerde pasosunu gösterecek olan otomobil sahibi, her defasında bilet almak zorunda kalmayacaktı.
Türkiye Cumhuriyeti Dönemi
 |  |  | ||
Adnan Menderes'in 1958 model Buick Roadmaster 75 serisi makam aracı. | ||||
Karayolları
Türkiye, Osmanlı İmparatorluğundan 18 000 km uzunluğunda bakıma muhtaç bir yol ağı devralmıştır. Yolun ülke kalkınmasındaki en önemli altyapı yatırımlarından biri olduğu bilinciyle, 1929 yılında Nafia Vekaleti (Bayındırlık Bakanlığı) içinde günümüzün Karayolları Teşkilatının çekirdeğini oluşturan Şose ve Köprüler Reisliği kurulmuş ve çıkarılan bir Yol Kanunu ile kara yolu çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Yollar önceleri kazma kürekle, insan gücüne dayanarak yapılırken, II. Dünya Savaşı'nın ardından iş makineleri teknolojisindeki yeniliklerle makineli yol yapımına geçilmiştir. Getirdiği hızlı ve ucuz sistemle yol yapımında devrim anlamına gelen bu gelişme ve yine aynı dönemde motorlu taşıt sanayindeki gelişmelerin ardından, ülkenin kara yolu hamlesinin daha dinamik ve yetkin bir teşkilatla sürdürülmesi amacıyla 1950 yılında Şose ve Köprüler Reisliği yeniden yapılandırılarak Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) kurulmuştur.
Zamanla yol ağı gelişmiş ve günümüzde KGM 2011 verilerine göre 64 865 uzunlukta kara yolu yapılmıştır.
Trafik Kuralları
01 Mart 1926 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilerek 13 Mart 1926 tarihinde yayımlanan ve 01 Temmuz 1926 tarihinde yürürlüğe giren 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 564. ve 565. maddeleri ile getirilen hükümlerle, mal ve can güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde taşıt kullananları takip ve kontrol etmek üzere genel zabıtaya yetki verilmiştir. Trafik kazalarını önleme bakımından büyük önem taşıyan bu maddelerden, özellikle 565. maddede, bir kimsenin caddelerde ve umumun gelip geçtiği yerlerde veya umuma açık yerlerde hayvanları, arabaları ve otomobilleri şahısların ve eşyanın emniyetine tehlike verecek şekilde sevk ve idare etmesi durumunda, hem 20 güne kadar hafif hapis, hem de ayrıca hafif para cezası ile cezalandırılması öngörülürken diğer yandan failin ruhsatnameye tabi arabacı veya şoför olması durumunda bir aya kadar meslek ve sanatın tatili cezasının da bu cezaya ilave edilmesi hükme bağlanmıştır.
Daha sonra 14 Nisan 1930 gün ve 1471 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1580 sayılı Belediye Kanunu' nun "Belediyenin Görevleri" başlığını taşıyan 15. maddesinin 9. fıkrası ile belediyeler veya beldelerle köyler arasında seyrüsefer eden yük ve binek araba ve hayvanları ile otomobil, otobüs ve kamyonların azami istiap hadlerini tespit, sınıflarını ve numaralarını tayin ile işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini kontrol etmek görevi, bu vesait sahiplerinin daimi ikametgâhlarının bağlı olduğu kaza belediye idaresine verilmiştir.
Aynı maddenin 10. fıkrası, nakliye vasıtalarının nev'i ve cinsine göre belde dahilinde azami ve asgari süratini belirlemek, seyrüsefer tarifelerini tanzim ve ilan ile trafik düzenini temin etmek görevini belediyelere vermiştir.
Bu amaçla, 14 Temmuz 1934 tarih ve 2751 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanan 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 19. maddesinde, "polisin sokak, meydan ve umuma mahsus yerlerde intizamı temin ve seyrüsefer talimatnamesindeki vasıflara uygun olmayan nakil vasıtalarını işletmekten ve bu vasıtaları sarhoş olarak veya seyrüseferin intizam ve selametini bozacak surette idare edenleri çalışmaktan men edeceği" yönünde bir hüküm mevcut ise de, trafik kural ve nizamlarını saptayan esas hükümler bulunmadığından, bu hüküm verimli olamamıştır.
Tekniğin ilerlemesiyle birlikte motorlu araçların çoğalıp meydana gelen kazaların endişe verici bir durum alması sonucu, 1930'dan itibaren başlamış olan kanun hazırlıkları tekrar ele alınarak konu Emniyet Genel Müdürlüğü'nde, İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulunda, Ankara, İstanbul ve İzmir Belediyelerinde incelenmiş ve bir tasarı hazırlanıp 1938'de Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilmiş ise de, bu tasarı yasalaşamamıştır.
Karayollarımızı ülkemizin taşıma ihtiyaçlarını karşılayacak düzeye getirmek ve alt yapıyı gerçekleştirmek üzere, 11 Şubat 1950 tarihinde kabul edilen ve 01 Mart 1950 tarihinde yürürlüğe giren 5539 sayılı Kanunla Karayolları Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Böylece, kara yolu alt yapısı hızla gerçekleştirilmeye başlanmış, zamanla yolu kullananların çoğalması sonucu meydana gelen trafik kazalarının, can ve mal güvenliğini artan bir şekilde tehlikeye düşürmesi ve hatta tehdit etmeye başlaması nedeniyle, kara yolu trafiğinde bir düzenleme ve kontrol sistemi getirmek üzere hazırlanan ikinci kanun tasarısı 11 Mayıs 1953 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmiş ve 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu olarak 18 Mayıs 1953 gün ve 8411 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde; "trafiğin tanzim ve murakabesinin Emniyet Genel Müdürlüğü'nce teşkil edilecek bölge ve il trafik zabıtasınca yapılacağı, ayrıca merkezde ve teşkilatında şube müdürlüğü bulunan il emniyet müdürlüklerinde trafik şubesi ve diğer il emniyet müdürlüklerinde de trafik büroları kurulacağı" hükme bağlanmıştır.
Böylece, özel bir trafik zabıtasının kuruluşu, ancak Cumhuriyetin ilanından 30 sene sonra mümkün olabilmiştir. Bu Kanunla, Emniyet ve Karayolları Genel Müdürlüklerinin mevcut görevlerine ilave olarak yeni görevler verilmiş, şehirlerde trafik düzenine ait kararları almak üzere İl Trafik Komisyonları kurulmuştur. Ayrıca, belediyelere şehir içinde trafiğin düzenlenmesine ve alt yapısının yapılmasına ilişkin yükümlülükler getirilmiştir.
13.05.1964'te kabul edilen 471 sayılı Kanunla ve 09.05.1967 tarihinde kabul edilen 866 sayılı Kanunla, 6085 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda iki değişiklik daha yapılmıştır. Bütün bunlara rağmen 6085 sayılı Kanunun uygulanmasında meydana gelen aksaklıklar ve noksanlıklar tamamen giderilemediğinden, 1981 yılında İçişleri Bakanlığı'nca kara yolu trafiği yönünden günün ihtiyaçlarına, ülke şartlarına ve uluslararası antlaşmalara uygun olarak bütün konuları kapsayacak şekilde yeni bir Karayolları Trafik Kanunu Tasarısı hazırlanmış ve bu tasarının hazırlanmasında teknik konu ve ortak hükümler için yabancı ülke mevzuatlarından yararlanılmıştır.
Bu tasarı, Danışma Meclisi ve Millî Güvenlik Konseyi ihtisas Komisyonlarında daha da olgunlaştırılarak 13.10.1983 tarihinde Millî Güvenlik Konseyi'nce kabul edilmiş, 18 Ekim 1983 gün ve 18195 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 137. maddesi, Kanunun bazı maddelerinin yayımı tarihinde, diğer maddelerinin ise yirmi ay sonra yürürlüğe gireceğini hükme bağladığından, Kanunun tümü 18 Haziran 1985 tarihinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu olarak yürürlüğe girmiştir.
Trafik Kazaları
İlk trafik kazası İstanbul'da 28 Mart 1910 günü Beşiktaş'ta meydana gelmiş ve bir otomobilin bir yayaya çarpmasıyla neticelenmiştir. Kazada ölü olmayıp, yaya sadece yaralanmıştır. Ölü olan kaza ise riyavetten ibarettir. Rivayete göre 26 Ocak 1912 tarihinde İtalyan Sefâreti'nde görevli Frederica Rasi isimli bir memurun kullandığı otomobil Şişli Camii yakınında İdris isimli bir şahsa çarpıp onu öldürmüştür.
2018 ve 2019 yıllarında ise karayolları üzerinde başıboş ve kontrolsüz bırakılan hayvanlara araç çarpması nedeniyle 13'ü ölümlü, 1.821'i yaralanmalı toplam 1.834 trafik kazasında 15 kişi hayatını kaybetmiş, 3.110 kişi de yaralanmıştır.
Otomobillerin hızları arttıkça Türkiye'deki trafik kazalarında inanılmaz bir artış olmuş hatta zamanla dünyada en fazla trafik kazası olan ülkeler arasında yer almıştır.
Trafik ile İlgili İlkler
İstanbul'da ilk trafik kazası ise 28 Mart 1910 günü Beşiktaş'ta meydana gelmiş ve bir otomobilin bir yayaya çarpmasıyla neticelenmiştir. Kazada ölü olmayıp, yaya sadece yaralanmıştır.
Türkiye'de İlk Trafik Lambaları Ankara'da kullanılmıştır.
Türkiye'de 1995 yılında emniyet kemeri yasal zorunluluk haline getirildi.
Kaynakça
- ^ Temel Britannica, Ana Yayıncılık 1992
- ^ Meydan-Larusse Gençlik Ansiklopedisi
- ^ Burçak Evren, “Otomobil”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, cilt 6 s.182
- ^ Türkiye’de Asfalt ve Asfalt Santralleri Sektör Raporu - Presentation Transcript, Hülya Nigar Aksu Bozkurt
- ^ Jandarma Dergisi, Şubat 2020, Sayı: 15 Şubat 202 sayısı s.69 Tam Metin PDF
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu madde oksuz maddedir zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmis bir baglanti yoktur Lutfen ilgili maddelerden bu sayfaya baglanti vermeye calisin Haziran 2017 Osmanli Devleti DonemiII Abdulhamid arabasiyla halki selamlarkenKarayollari Eskicaglardan 15 16 yuzyillara kadar dogu ile bati arasinda bir ticaret koprusu olan Anadolu nun kara yolu ulasiminda onemli bir yeri vardi Kesiflerden ozellikle de Umit Burnu nun asilmasindan sonra Hindistan ve Cin e karadan ulasim eski yogunlugunu yitirdi 19 yuzyilda Suveys Kanali nin acilmasiyla gelisen deniz ticaret yollari Anadolu uzerinden kara yoluyla yapilan kervan ticaretinin onemini iyice azaltti Osmanlilar da kara yolu yapimi askeri amaclara hizmet etmek uzere tasarlanmisti Ilk ticaret yollari da ordunun sinirlara hizla ilerlemesini saglamak uzere yapilmis bu karayollarini izledi Osmanli Imparatorlugu nda devletce bir ulastirma tasarimi yapilmamis ve karayollarinin gelismesine yeterince onem verilmemistir 19 yuzyilda baslayan dunya ticaretine acilma ve batililasma siyaseti yapim ayricaliklari yabancilara verilen liman ve demiryollarinin modernlestirilmesiyle sinirli kaldi ve karayollarinin gelismesinde onemli bir ilerleme gorulmedi Osmanlilar dan Cumhuriyet donemine kalan kara yolu uzunlugu 4 450 kilometresi toprak olmak uzere 18 335 kilometredir Tasitlar Turkiye de tasima araci olarak araba genis bir kullanim alanina sahipti Binek arabasi Osmanlilar da yalniz padisah seyhulislam ve kazaskerlerin kullandigi bir aracti Bunun disinda disariya giden elcilere de araba verilirdi Tanzimat tan sonra diger seckin kisiler de araba sahibi olabildi ve kira arabalari kullanilmaya basladi Ikinci Mesrutiyet in ilanina kadar bir erkekle bir kadin birlikte arabaya binemezdi Fayton yayli kupa eskiden kullanilan binek arabalari arasindadir Fayton bugun genellikle sayfiye yerlerinde ozellikle Istanbul da Buyukada Heybeliada gezinti araci olarak kullanilir Otomobilin ulkeye gelisi hakkinda iki rivayet vardir Birinci rivayette ilk benzinle calisan otomobil Galata rihtiminin acildigi 1895 yilinda sonradan Basra mebusu olacak Zuheyrzade Ahmed Bey tarafindan getirilmistir Ilk otomobilin halk arasinda gorucuye ciktigi yer ise Fenerbahce semti olmus Diger rivayete gore ise ilk otomobil getiren kisi Muzika i Humayun dan Kaymakam Stavrolo dur ve ilk otomobilimiz Italya dan gelmistir Kurallar Otomobil sayisinin cogalma si bir takim onlemlerin alinmasi geregini de beraberinde getirir Bu cercevede 24 Aralik 1328 1913 tarihli belediye zabitasinin vazifelerine dair nizamnamede otomobille ilgili hususlara da yer verilir Nizamnamede bugun de uy gulanan temel trafik kurallarinin ardindan o gun icin gecerli olan hiz sinirlari da belirtilmistir Otomobiller kent icinde 10 kilometreyi gecemeyeceklerdir Dar ve kalabalik yerlerde bu hiz at arabalariyla esit olacaktir Kent disinda otomobillerin hizi saatte 30 kilometreyi gecmeyecektir Vergiler Otomobillerle ilgili bir baska duzenleme de bunlarin odemele ri gereken vergiler konusunda yapilmistir Bu cercevede ticari otomo billerden motor gucu 12 beygire kadar olanlardan yillik 6 lira 12 20 arasi beygir gucune sahip olanlardan yillik 10 lira motor gucu 20 beygiri asan otomobil lerle bilumum otobus ve kamyonlardan yillik 15 lira belediye vergisi alinacakti Hususi otomobillerde bu ra kamlar yuzde elli daha yuksek olacakti Yabanci uyruklularin otomobilleri de hususi otomobil lerden alinan vergilere tabiydi Resmi otomobillerden vergi alin masina gerek gorulmemisti Otomobillere iliskin bir bas ka ozellik de Galata Kopru su nden gecerken odemeye mecbur tutulduklari ucretti Buna gore binek otomobille rinden 2 kurus ticari otomobil lerin bos olanlarindan 5 kurus yuklu olanlarindan 20 kurus uc ret alinacakti Bu arada kopruden surekli olarak gecmek durumunda olan otomobiller icin bir kolaylik dusunulmustu Bu otomobil sahip leri aylik 150 kurus pesin odeye cekler ve karsiliginda kendilerine bir paso verilecekti Boylece gecislerde pasosunu gosterecek olan otomobil sahibi her defasinda bilet almak zorunda kal mayacakti Turkiye Cumhuriyeti DonemiMustafa Kemal Ataturk un makam araciAdnan Menderes in 1958 model Buick Roadmaster 75 serisi makam araci Karayollari Turkiye Osmanli Imparatorlugundan 18 000 km uzunlugunda bakima muhtac bir yol agi devralmistir Yolun ulke kalkinmasindaki en onemli altyapi yatirimlarindan biri oldugu bilinciyle 1929 yilinda Nafia Vekaleti Bayindirlik Bakanligi icinde gunumuzun Karayollari Teskilatinin cekirdegini olusturan Sose ve Kopruler Reisligi kurulmus ve cikarilan bir Yol Kanunu ile kara yolu calismalarina agirlik verilmistir Yollar onceleri kazma kurekle insan gucune dayanarak yapilirken II Dunya Savasi nin ardindan is makineleri teknolojisindeki yeniliklerle makineli yol yapimina gecilmistir Getirdigi hizli ve ucuz sistemle yol yapiminda devrim anlamina gelen bu gelisme ve yine ayni donemde motorlu tasit sanayindeki gelismelerin ardindan ulkenin kara yolu hamlesinin daha dinamik ve yetkin bir teskilatla surdurulmesi amaciyla 1950 yilinda Sose ve Kopruler Reisligi yeniden yapilandirilarak Karayollari Genel Mudurlugu KGM kurulmustur Zamanla yol agi gelismis ve gunumuzde KGM 2011 verilerine gore 64 865 uzunlukta kara yolu yapilmistir Trafik Kurallari 01 Mart 1926 tarihinde Turkiye Buyuk Millet Meclisinde kabul edilerek 13 Mart 1926 tarihinde yayimlanan ve 01 Temmuz 1926 tarihinde yururluge giren 765 sayili Turk Ceza Kanunu nun 564 ve 565 maddeleri ile getirilen hukumlerle mal ve can guvenligini tehlikeye dusurecek sekilde tasit kullananlari takip ve kontrol etmek uzere genel zabitaya yetki verilmistir Trafik kazalarini onleme bakimindan buyuk onem tasiyan bu maddelerden ozellikle 565 maddede bir kimsenin caddelerde ve umumun gelip gectigi yerlerde veya umuma acik yerlerde hayvanlari arabalari ve otomobilleri sahislarin ve esyanin emniyetine tehlike verecek sekilde sevk ve idare etmesi durumunda hem 20 gune kadar hafif hapis hem de ayrica hafif para cezasi ile cezalandirilmasi ongorulurken diger yandan failin ruhsatnameye tabi arabaci veya sofor olmasi durumunda bir aya kadar meslek ve sanatin tatili cezasinin da bu cezaya ilave edilmesi hukme baglanmistir Daha sonra 14 Nisan 1930 gun ve 1471 sayili Resmi Gazete de yayimlanan 1580 sayili Belediye Kanunu nun Belediyenin Gorevleri basligini tasiyan 15 maddesinin 9 fikrasi ile belediyeler veya beldelerle koyler arasinda seyrusefer eden yuk ve binek araba ve hayvanlari ile otomobil otobus ve kamyonlarin azami istiap hadlerini tespit siniflarini ve numaralarini tayin ile isletenlerin ehliyet ve sihhatlerini kontrol etmek gorevi bu vesait sahiplerinin daimi ikametgahlarinin bagli oldugu kaza belediye idaresine verilmistir Ayni maddenin 10 fikrasi nakliye vasitalarinin nev i ve cinsine gore belde dahilinde azami ve asgari suratini belirlemek seyrusefer tarifelerini tanzim ve ilan ile trafik duzenini temin etmek gorevini belediyelere vermistir Bu amacla 14 Temmuz 1934 tarih ve 2751 sayili Resmi Gazete de yayimlanan 2559 sayili Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu nun 19 maddesinde polisin sokak meydan ve umuma mahsus yerlerde intizami temin ve seyrusefer talimatnamesindeki vasiflara uygun olmayan nakil vasitalarini isletmekten ve bu vasitalari sarhos olarak veya seyruseferin intizam ve selametini bozacak surette idare edenleri calismaktan men edecegi yonunde bir hukum mevcut ise de trafik kural ve nizamlarini saptayan esas hukumler bulunmadigindan bu hukum verimli olamamistir Teknigin ilerlemesiyle birlikte motorlu araclarin cogalip meydana gelen kazalarin endise verici bir durum almasi sonucu 1930 dan itibaren baslamis olan kanun hazirliklari tekrar ele alinarak konu Emniyet Genel Mudurlugu nde Icisleri Bakanligi Teftis Kurulunda Ankara Istanbul ve Izmir Belediyelerinde incelenmis ve bir tasari hazirlanip 1938 de Turkiye Buyuk Millet Meclisine sevk edilmis ise de bu tasari yasalasamamistir Karayollarimizi ulkemizin tasima ihtiyaclarini karsilayacak duzeye getirmek ve alt yapiyi gerceklestirmek uzere 11 Subat 1950 tarihinde kabul edilen ve 01 Mart 1950 tarihinde yururluge giren 5539 sayili Kanunla Karayollari Genel Mudurlugu kurulmustur Boylece kara yolu alt yapisi hizla gerceklestirilmeye baslanmis zamanla yolu kullananlarin cogalmasi sonucu meydana gelen trafik kazalarinin can ve mal guvenligini artan bir sekilde tehlikeye dusurmesi ve hatta tehdit etmeye baslamasi nedeniyle kara yolu trafiginde bir duzenleme ve kontrol sistemi getirmek uzere hazirlanan ikinci kanun tasarisi 11 Mayis 1953 tarihinde Turkiye Buyuk Millet Meclisinde kabul edilmis ve 6085 sayili Karayollari Trafik Kanunu olarak 18 Mayis 1953 gun ve 8411 sayili Resmi Gazete de yayimlanmistir 6085 sayili Karayollari Trafik Kanunu nun 3 maddesinde trafigin tanzim ve murakabesinin Emniyet Genel Mudurlugu nce teskil edilecek bolge ve il trafik zabitasinca yapilacagi ayrica merkezde ve teskilatinda sube mudurlugu bulunan il emniyet mudurluklerinde trafik subesi ve diger il emniyet mudurluklerinde de trafik burolari kurulacagi hukme baglanmistir Boylece ozel bir trafik zabitasinin kurulusu ancak Cumhuriyetin ilanindan 30 sene sonra mumkun olabilmistir Bu Kanunla Emniyet ve Karayollari Genel Mudurluklerinin mevcut gorevlerine ilave olarak yeni gorevler verilmis sehirlerde trafik duzenine ait kararlari almak uzere Il Trafik Komisyonlari kurulmustur Ayrica belediyelere sehir icinde trafigin duzenlenmesine ve alt yapisinin yapilmasina iliskin yukumlulukler getirilmistir 13 05 1964 te kabul edilen 471 sayili Kanunla ve 09 05 1967 tarihinde kabul edilen 866 sayili Kanunla 6085 sayili Karayollari Trafik Kanunu nda iki degisiklik daha yapilmistir Butun bunlara ragmen 6085 sayili Kanunun uygulanmasinda meydana gelen aksakliklar ve noksanliklar tamamen giderilemediginden 1981 yilinda Icisleri Bakanligi nca kara yolu trafigi yonunden gunun ihtiyaclarina ulke sartlarina ve uluslararasi antlasmalara uygun olarak butun konulari kapsayacak sekilde yeni bir Karayollari Trafik Kanunu Tasarisi hazirlanmis ve bu tasarinin hazirlanmasinda teknik konu ve ortak hukumler icin yabanci ulke mevzuatlarindan yararlanilmistir Bu tasari Danisma Meclisi ve Milli Guvenlik Konseyi ihtisas Komisyonlarinda daha da olgunlastirilarak 13 10 1983 tarihinde Milli Guvenlik Konseyi nce kabul edilmis 18 Ekim 1983 gun ve 18195 sayili Resmi Gazete de yayimlanmistir 2918 sayili Karayollari Trafik Kanunu nun 137 maddesi Kanunun bazi maddelerinin yayimi tarihinde diger maddelerinin ise yirmi ay sonra yururluge girecegini hukme bagladigindan Kanunun tumu 18 Haziran 1985 tarihinde 2918 sayili Karayollari Trafik Kanunu olarak yururluge girmistir Trafik KazalariTrafik polisi Ilk trafik kazasi Istanbul da 28 Mart 1910 gunu Besiktas ta meydana gelmis ve bir otomobilin bir yayaya carpmasiyla neticelenmistir Kazada olu olmayip yaya sadece yaralanmistir Olu olan kaza ise riyavetten ibarettir Rivayete gore 26 Ocak 1912 tarihinde Italyan Sefareti nde gorevli Frederica Rasi isimli bir memurun kullandigi otomobil Sisli Camii yakininda Idris isimli bir sahsa carpip onu oldurmustur 2018 ve 2019 yillarinda ise karayollari uzerinde basibos ve kontrolsuz birakilan hayvanlara arac carpmasi nedeniyle 13 u olumlu 1 821 i yaralanmali toplam 1 834 trafik kazasinda 15 kisi hayatini kaybetmis 3 110 kisi de yaralanmistir Otomobillerin hizlari arttikca Turkiye deki trafik kazalarinda inanilmaz bir artis olmus hatta zamanla dunyada en fazla trafik kazasi olan ulkeler arasinda yer almistir Trafik ile Ilgili IlklerIstanbul da ilk trafik kazasi ise 28 Mart 1910 gunu Besiktas ta meydana gelmis ve bir otomobilin bir yayaya carpmasiyla neticelenmistir Kazada olu olmayip yaya sadece yaralanmistir Turkiye de Ilk Trafik Lambalari Ankara da kullanilmistir Turkiye de 1995 yilinda emniyet kemeri yasal zorunluluk haline getirildi Kaynakca Temel Britannica Ana Yayincilik 1992 Meydan Larusse Genclik Ansiklopedisi Burcak Evren Otomobil Dunden Bugune Istanbul Ansiklopedisi cilt 6 s 182 Turkiye de Asfalt ve Asfalt Santralleri Sektor Raporu Presentation Transcript Hulya Nigar Aksu Bozkurt Jandarma Dergisi Subat 2020 Sayi 15 Subat 202 sayisi s 69 Tam Metin PDF