Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Szekely Macarları (Macarca: Székelyek), ağırlıklı olarak Romanya’nın doğusunda, Transilvanya bölgesinde yaşayan etnik bir Macar topluluğudur. Özellikle Harghita, Covasna ve Mureș illerinde yoğun olarak bulunurlar. Szekelyler, dil, kültür ve gelenek açısından Macarlarla büyük benzerlik taşır ancak kendilerine özgü tarihî ve kültürel kimlikleriyle ayırt edilirler.
| Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
|---|---|
Galeri
- Székelyföld'ün Avrupa'daki konumu
- Geleneksel Székely ahşap kapısı
Köken
Szekelylerin kökeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı tarihçilere göre Türk-Moğol kökenli bir topluluk olarak Macarlarla birlikte Karpatlar'a gelmişlerdir. Diğer görüşlere göre Szekelyler, Macarların sınır koruyuculuğunu üstlenen yerli bir gruptur. Orta Çağ’da Macar Krallığı tarafından doğu sınırların savunması için Transilvanya’ya yerleştirilmişlerdir.
Kültür
Szekelyler, özgün el sanatları, halk edebiyatı, mimarisi ve folkloruyla tanınırlar. Szekely kapıları ve ahşap oyma sanatı geleneksel kültürün önemli öğelerindendir. Dil olarak Macarca konuşurlar; kullandıkları lehçe, bazı arkaik özellikleri korur.
Szekelyföld (Szekely Yurdu)
Szekelylerin tarihsel yerleşim bölgesi, genellikle Székelyföld (Szekely Yurdu) olarak adlandırılır. Bu bölge bugün Romanya sınırları içinde yer almakta olup, bazı siyasi hareketler bölgeye kültürel özerklik verilmesini talep etmektedir.
Din
Szekely Macarları genellikle Katolik ve Protestandır. Kalvinist (Reform) mezhebi, özellikle Mureș çevresinde yaygındır. Ayrıca az sayıda Ortodoks ve Unitarian Szekely de bulunmaktadır.
Siyasi ve kültürel temsil
- Romanya’daki Macar azınlığın haklarını savunan (RMDSZ), Szekelyleri de temsil eder.
- Szekely Bayrağı, topluluğun kimliğini simgeleyen kültürel bir semboldür.
Szekely bayrağı ve tartışmalar
2000’li yıllardan itibaren bazı belediyelerde Szekely bayrağının resmi binalarda asılması tartışmalara yol açmıştır. Romanya devleti zaman zaman bu uygulamalara itiraz etmiş, konuyla ilgili davalar açılmıştır.
Nüfus
Romanya’da yaklaşık 600.000 civarında Szekely yaşadığı tahmin edilmektedir. En yoğun oldukları iller şunlardır:
- Harghita – %85 Macar
- Covasna – %74 Macar
- Mureș – %38 Macar (çoğunluğu Szekely)
Kaynakça
- Erdélyi Magyar Adatbank – "Székelyek története"
- Bárdi, Nándor (2013). *Történeti perspektívák a székelyek önképéről*. Kisebbségkutatás Intézet
- Romanian Census 2021 – Institutul Național de Statistică
- Trencsényi, Balázs. *A History of Modern Political Thought in East Central Europe*. (2016)
Ayrıca bakınız
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu sayfanin herhangi bir incelenmis surumu bulunmuyor bu yuzden standartlara uygunluk acisindan kontrol edilmemis olabilir Szekely Macarlari Macarca Szekelyek agirlikli olarak Romanya nin dogusunda Transilvanya bolgesinde yasayan etnik bir Macar toplulugudur Ozellikle Harghita Covasna ve Mureș illerinde yogun olarak bulunurlar Szekelyler dil kultur ve gelenek acisindan Macarlarla buyuk benzerlik tasir ancak kendilerine ozgu tarihi ve kulturel kimlikleriyle ayirt edilirler SzekelylerOnemli nufusa sahip bolgelerGaleriSzekelyfold un Avrupa daki konumu Geleneksel Szekely ahsap kapisiKokenSzekelylerin kokeni tam olarak bilinmemekle birlikte bazi tarihcilere gore Turk Mogol kokenli bir topluluk olarak Macarlarla birlikte Karpatlar a gelmislerdir Diger goruslere gore Szekelyler Macarlarin sinir koruyuculugunu ustlenen yerli bir gruptur Orta Cag da Macar Kralligi tarafindan dogu sinirlarin savunmasi icin Transilvanya ya yerlestirilmislerdir KulturSzekelyler ozgun el sanatlari halk edebiyati mimarisi ve folkloruyla taninirlar Szekely kapilari ve ahsap oyma sanati geleneksel kulturun onemli ogelerindendir Dil olarak Macarca konusurlar kullandiklari lehce bazi arkaik ozellikleri korur Szekelyfold Szekely Yurdu Szekelylerin tarihsel yerlesim bolgesi genellikle Szekelyfold Szekely Yurdu olarak adlandirilir Bu bolge bugun Romanya sinirlari icinde yer almakta olup bazi siyasi hareketler bolgeye kulturel ozerklik verilmesini talep etmektedir DinSzekely Macarlari genellikle Katolik ve Protestandir Kalvinist Reform mezhebi ozellikle Mureș cevresinde yaygindir Ayrica az sayida Ortodoks ve Unitarian Szekely de bulunmaktadir Siyasi ve kulturel temsilRomanya daki Macar azinligin haklarini savunan RMDSZ Szekelyleri de temsil eder Szekely Bayragi toplulugun kimligini simgeleyen kulturel bir semboldur Szekely bayragi ve tartismalar2000 li yillardan itibaren bazi belediyelerde Szekely bayraginin resmi binalarda asilmasi tartismalara yol acmistir Romanya devleti zaman zaman bu uygulamalara itiraz etmis konuyla ilgili davalar acilmistir NufusRomanya da yaklasik 600 000 civarinda Szekely yasadigi tahmin edilmektedir En yogun olduklari iller sunlardir Harghita 85 Macar Covasna 74 Macar Mureș 38 Macar cogunlugu Szekely KaynakcaErdelyi Magyar Adatbank Szekelyek tortenete Bardi Nandor 2013 Torteneti perspektivak a szekelyek onkeperol Kisebbsegkutatas Intezet Romanian Census 2021 Institutul Național de Statistică Trencsenyi Balazs A History of Modern Political Thought in East Central Europe 2016 Ayrica bakinizMacarlar Transilvanya