Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu maddede birçok sorun bulunmaktadır. Lütfen sayfayı geliştirin veya bu sorunlar konusunda bir yorum yapın.
|
Polyanovka Antlaşması (1634)
Antlaşmanın Arka Planı
1618 yılında imzalanan Deulino Ateşkesi, Lehistan-Litvanya Birliği'nin Smolensk ve Çernigov bölgelerini kontrol etmesini sağlamıştı. Ancak bu ateşkesin süresi dolduğunda, 1632 yılında Rusya Çarlığı, bu bölgeleri geri almak amacıyla Lehistan-Litvanya Birliği'ne karşı saldırıya geçti. Bu çatışmalar, Smolensk Savaşı olarak bilinir.
Antlaşmanın İçeriği
Polyanovka Antlaşması, Rusya Çarlığı'nın Smolensk ve Çernigov bölgeleri üzerindeki Lehistan-Litvanya Birliği'nin kontrolünü 20 yıl daha kabul etmesini öngörüyordu. Ayrıca, Lehistan-Litvanya Kralı IV. Władysław, Rusya tahtı üzerindeki hak iddialarından vazgeçti ve bu karşılık olarak Rusya'dan 200.000 ruble tazminat aldı. Antlaşma, taraflar arasında esir değişimini ve ticari ilişkilerin düzenlenmesini de kapsıyordu.
Polyanovka Antlaşması, 17. yüzyılın başlarından itibaren süregelen Lehistan-Litvanya Birliği ile komşuları arasındaki savaşların sona ermesini sağladı. Bu antlaşma sonrasında, Lehistan-Litvanya Birliği yaklaşık 14 yıl süren bir barış ve refah dönemi yaşadı.
Tarihî Arka Plan
- 1598’de Rusya’da Rurik Hanedanı’nın sona ermesiyle başlayan karışıklık dönemine “Kaos Dönemi” (Smuta) denir.
- Bu dönemde Polonya-Litvanya Birliği, Rus iç karışıklığından yararlanarak Moskova’ya kadar ilerlemiş, hatta Polonya kralı Sigismund’un oğlu Władysław, Rus Çarı ilan edilmiştir (resmen tanınmasa da).
- Ancak Romanov Hanedanı’nın 1613’te tahta geçmesiyle Rusya toparlanmaya başlamış ve Polonya-Litvanya ile olan düşmanlık yeniden alevlenmiştir.
- 1632 yılında Rusya, Smolensk kuşatmasıyla savaşı başlatmıştır. Bu olay, Polonya Kralı III. Sigismund’un ölümünden sonra tahta çıkan IV. Władysław’ın Rusya üzerindeki taht iddialarını da gündeme getirmiştir.
Smolensk Savaşı (1632–1634):
- Savaşın merkezi Smolensk’ti, çünkü bu bölge tarihî olarak Rusya’ya aitti ama Polonya-Litvanya’nın elindeydi.
- Rus ordusu kuşatma yaptı ancak Polonya kralı IV. Władysław, kuşatmayı kaldırıp karşı saldırıya geçti.
- 1634’te Rusya’nın askeri başarısızlığı ve kaynak yetersizliği nedeniyle barış görüşmeleri başladı.
Polyanovka Antlaşması'nın İçeriği (4 Haziran 1634):
1. Toprak Anlaşmaları:
- Smolensk, Çernihiv ve çevresi Polonya-Litvanya’da kaldı.
- Rusya, Polonya-Litvanya'nın bu bölgeler üzerindeki kontrolünü tanıdı.
2. Taht İddiaları:
- Polonya Kralı IV. Władysław, Rus Çarlığı üzerindeki hak iddiasından resmen vazgeçti.
- Bu madde, diplomatik açıdan Rusya için önemli bir kazanımdı.
3. Tazminat ve Hediyeleşme:
- Rusya, Polonya-Litvanya’ya 200.000 ruble ödemeyi kabul etti.
- Bu, “tazminat” olarak değil, sembolik bir “hediye” olarak sunuldu. Bu şekilde Rusya'nın onuru korunmaya çalışıldı.
4. Barışın Süresi:
- Her iki taraf uzun süreli barış sözü verdi, sınırda kalıcı bir istikrar hedeflendi.
Antlaşmanın Sonuçları:
Polonya-Litvanya Açısından:
- Doğu sınırlarını güvence altına aldı.
- Askerî ve diplomatik olarak büyük bir zafer kazandı.
- IV. Władysław, Avrupa'da prestij kazandı.
Rusya Açısından:
- Her ne kadar toprak kazanamasa da, daha önceki kaos dönemine kıyasla diplomatik bir denge kurabildi.
- Polonya’nın Rus tahtı üzerindeki iddiasının kalkması, iç istikrar açısından önemliydi.
- Bu barış ortamı sayesinde Rusya iç reformlara ve yeniden yapılanmaya odaklandı.
Tarihsel Önemi:
- Polyanovka Antlaşması, 17. yüzyıl Doğu Avrupa güç dengeleri açısından kritik bir noktadır.
- Polonya-Litvanya Birliği’nin doğuda ulaştığı son zirve olarak görülür.
- Bu antlaşmadan sonra Polonya-Litvanya iç karışıklıklar ve Osmanlı-İsveç baskılarıyla zayıflamaya başlarken, Rusya giderek güçlenerek 18. yüzyılda bölgedeki baskın aktör haline gelecektir.
Kaynakça:
- Allen, W. Edward David. A History of the Georgian People: From the Beginning Down to the Russian Conquest in the Nineteenth Century
- Frost, Robert I. The Northern Wars, 1558–1721
- Halecki, Oskar. A History of Poland
- Filaretov, A. P. History of Russia: From Ancient Times to the End of the 17th Century Moskova, Nauka, 1968.
- Türk Tarih Kurumu Yayınları – Doğu Avrupa Tarihi (Çeşitli yazarlar)
- ^ "Belarus'un genel özellikleri! Belarus'un tarihi, coğrafi özellikleri, nüfusu..." Haber Vakti » Son Dakika Haber, Güncel Haberler, Gazeteler. Erişim tarihi: 20 Nisan 2025.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Bu maddede bircok sorun bulunmaktadir Lutfen sayfayi gelistirin veya bu sorunlar konusunda tartisma sayfasinda bir yorum yapin Bu madde Vikipedi bicem el kitabina uygun degildir Maddeyi Vikipedi standartlarina uygun bicimde duzenleyerek Vikipedi ye katkida bulunabilirsiniz Gerekli duzenleme yapilmadan bu sablon kaldirilmamalidir Nisan 2025 Bu madde liste bicimindedir ancak duz yazi olursa okunabilirligi artabilir Gerekirse bu listeyi duz yaziya donusturerek yardimci olabilirsiniz Nisan 2025 Polyanovka Antlasmasi 1634 Antlasmanin Arka Plani 1618 yilinda imzalanan Deulino Ateskesi Lehistan Litvanya Birligi nin Smolensk ve Cernigov bolgelerini kontrol etmesini saglamisti Ancak bu ateskesin suresi doldugunda 1632 yilinda Rusya Carligi bu bolgeleri geri almak amaciyla Lehistan Litvanya Birligi ne karsi saldiriya gecti Bu catismalar Smolensk Savasi olarak bilinir Antlasmanin Icerigi Polyanovka Antlasmasi Rusya Carligi nin Smolensk ve Cernigov bolgeleri uzerindeki Lehistan Litvanya Birligi nin kontrolunu 20 yil daha kabul etmesini ongoruyordu Ayrica Lehistan Litvanya Krali IV Wladyslaw Rusya tahti uzerindeki hak iddialarindan vazgecti ve bu karsilik olarak Rusya dan 200 000 ruble tazminat aldi Antlasma taraflar arasinda esir degisimini ve ticari iliskilerin duzenlenmesini de kapsiyordu Polyanovka Antlasmasi 17 yuzyilin baslarindan itibaren suregelen Lehistan Litvanya Birligi ile komsulari arasindaki savaslarin sona ermesini sagladi Bu antlasma sonrasinda Lehistan Litvanya Birligi yaklasik 14 yil suren bir baris ve refah donemi yasadi Tarihi Arka Plan1598 de Rusya da Rurik Hanedani nin sona ermesiyle baslayan karisiklik donemine Kaos Donemi Smuta denir Bu donemde Polonya Litvanya Birligi Rus ic karisikligindan yararlanarak Moskova ya kadar ilerlemis hatta Polonya krali Sigismund un oglu Wladyslaw Rus Cari ilan edilmistir resmen taninmasa da Ancak Romanov Hanedani nin 1613 te tahta gecmesiyle Rusya toparlanmaya baslamis ve Polonya Litvanya ile olan dusmanlik yeniden alevlenmistir 1632 yilinda Rusya Smolensk kusatmasiyla savasi baslatmistir Bu olay Polonya Krali III Sigismund un olumunden sonra tahta cikan IV Wladyslaw in Rusya uzerindeki taht iddialarini da gundeme getirmistir Smolensk Savasi 1632 1634 Savasin merkezi Smolensk ti cunku bu bolge tarihi olarak Rusya ya aitti ama Polonya Litvanya nin elindeydi Rus ordusu kusatma yapti ancak Polonya krali IV Wladyslaw kusatmayi kaldirip karsi saldiriya gecti 1634 te Rusya nin askeri basarisizligi ve kaynak yetersizligi nedeniyle baris gorusmeleri basladi Polyanovka Antlasmasi nin Icerigi 4 Haziran 1634 1 Toprak Anlasmalari Smolensk Cernihiv ve cevresi Polonya Litvanya da kaldi Rusya Polonya Litvanya nin bu bolgeler uzerindeki kontrolunu tanidi 2 Taht Iddialari Polonya Krali IV Wladyslaw Rus Carligi uzerindeki hak iddiasindan resmen vazgecti Bu madde diplomatik acidan Rusya icin onemli bir kazanimdi 3 Tazminat ve Hediyelesme Rusya Polonya Litvanya ya 200 000 ruble odemeyi kabul etti Bu tazminat olarak degil sembolik bir hediye olarak sunuldu Bu sekilde Rusya nin onuru korunmaya calisildi 4 Barisin Suresi Her iki taraf uzun sureli baris sozu verdi sinirda kalici bir istikrar hedeflendi Antlasmanin Sonuclari Polonya Litvanya Acisindan Dogu sinirlarini guvence altina aldi Askeri ve diplomatik olarak buyuk bir zafer kazandi IV Wladyslaw Avrupa da prestij kazandi Rusya Acisindan Her ne kadar toprak kazanamasa da daha onceki kaos donemine kiyasla diplomatik bir denge kurabildi Polonya nin Rus tahti uzerindeki iddiasinin kalkmasi ic istikrar acisindan onemliydi Bu baris ortami sayesinde Rusya ic reformlara ve yeniden yapilanmaya odaklandi Tarihsel Onemi Polyanovka Antlasmasi 17 yuzyil Dogu Avrupa guc dengeleri acisindan kritik bir noktadir Polonya Litvanya Birligi nin doguda ulastigi son zirve olarak gorulur Bu antlasmadan sonra Polonya Litvanya ic karisikliklar ve Osmanli Isvec baskilariyla zayiflamaya baslarken Rusya giderek guclenerek 18 yuzyilda bolgedeki baskin aktor haline gelecektir Kaynakca Allen W Edward David A History of the Georgian People From the Beginning Down to the Russian Conquest in the Nineteenth Century Frost Robert I The Northern Wars 1558 1721 Halecki Oskar A History of Poland Filaretov A P History of Russia From Ancient Times to the End of the 17th Century Moskova Nauka 1968 Turk Tarih Kurumu Yayinlari Dogu Avrupa Tarihi Cesitli yazarlar Belarus un genel ozellikleri Belarus un tarihi cografi ozellikleri nufusu Haber Vakti Son Dakika Haber Guncel Haberler Gazeteler Erisim tarihi 20 Nisan 2025 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link