Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
| Parasetamol zehirlenmesi | |
|---|---|
| Diğer adlar | Asetaminofen toksisitesi, parasetamol toksisitesi, asetaminofen zehirlenmesi, parasetamol aşırı dozu, asetaminofen aşırı dozu, Tylenol toksisitesi |
 | |
| Parasetamol | |
| Olağan başlangıcı | Zehirlenemden sonra 24 saat içerisinde |
| Uzmanlık | Toksikoloji |
| Belirtiler | '‘'Erken’: Belirtisi belirgin olmayan, yorgunluk hissi, karın ağrısı, mide bulantısı ‘’'Geç'‘’: Ciltte sararma, , zihin bulanıklığı |
| Komplikasyon | Karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği, pankreatit, düşük kan şekeri, . |
| Nedenleri | Parasetamol (asetaminofen) genellikle > 7 g |
| Risk faktörü | Alkolizm, yetersiz beslenme, bazı diğer ilaçlar |
| Tanı | Kullanımdan sonra belirli zamanlarda kan seviyeleri |
| Ayırıcı tanı | Alkolizm, viral hepatit, gastroenterit |
| Tedavi | Aktif kömür, asetilsistein, |
| Prognoz | Ölüm oranı ~%0,1'dir. |
| Sıklık | >100,000/yıl (ABD) |
Parasetamol zehirlenmesi, asetaminofen zehirlenmesi olarak da bilinen parasetamol (asetaminofen) adlı ilacın aşırı kullanımından kaynaklanan bir zehirlenme. Çoğu insanda aşırı dozdan sonraki ilk 24 saatte az sayıda veya spesifik olmayan semptomlar görülür. Yorgunluk hissi, karın ağrısı veya mide bulantısı belirtileri bu semptomlar arasındadır. Genellikle birkaç gün boyunca hiçbir belirti olmadan devam eden sürecin ardından karaciğer yetmezliği sonucu sarımsı cilt, kan pıhtılaşma sorunları ve bilinç bulanıklığı ortaya çıkar. Ek komplikasyonlar arasında böbrek yetmezliği, pankreatit, düşük kan şekeri ve laktik asidoz yer alır. Ölüm gerçekleşmezse, kişiler genellikle birkaç hafta içinde tamamen iyileşirler. Tedavi edilmeyen vakaların bir kısmı iyileşirken, bir kısmı da ölümle sonuçlanabilmektedir.
Parasetamol zehirlenmesi kazara veya kişinin hayatına son verme girişimi sonucu meydana gelebilir. Alkolizm, yetersiz beslenme ve bazı diğer ilaçların kullanımı toksisite risk faktörleri arasında yer alır.Karaciğer hasarı parasetamolün kendisinden değil, metabolitlerinden biri olan <i id="mwRg">N</i> -asetil <i id="mwRw">-p-</i> benzokinon imin (NAPQI)'den kaynaklanır. NAPQI karaciğerdeki glutatyonu azaltır ve doğrudan karaciğerdeki hücrelere zarar verir. Tanı, ilacın alınmasından sonra belirli zamanlarda kandaki parasetamol düzeyine bakılarak konulmaktadır. Bu değerler, endişe düzeyini belirlemek için sıklıkla Rumack-Matthew nomogramına çizilir.
Kişi aşırı dozdan kısa bir süre sonra tıbbi yardım isterse, tedaviye aktif kömür de dahil edilebilir. Kişiyi kusturmaya çalışmak tavsiye edilmez. Toksisite potansiyeli varsa, panzehir olarak asetilsistein önerilir. İlaç genellikle en az 24 saat süreyle verilir. İyileşmenin ardından psikiyatrik desktek gerekebilir. Karaciğerdeki hasarın ciddi boyutlara ulaşması durumunda karaciğer nakli gerekebilir. Nakil ihtiyacı genellikle düşük kan pH'ı, yüksek kan laktatı, zayıf kan pıhtılaşması veya önemli hepatik ensefalopati sbebiyle gerekmektedir. Erken tedavi ile karaciğer yetmezliği nadir olarak gerçekleşir. Ölüm oranı yaklaış %0,1'dir.
Parasetamol zehirlenmesi ilk olarak 1960'larda tanımlanmıştır. Zehirlenme oranları dünyanın farklı bölgelerine göre önemli ölçüde değişiklik göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl 100.000'den fazla görülür. Birleşik Krallık'ta ise en fazla doz aşımına neden olan ilaçtır. En çok küçük çocuklarda görülmektedir. Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta parasetamol, akut karaciğer yetmezliğinin en yaygın nedenidir.
Kaynakça
| ]- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Ferri, Fred F. (2016). Ferri's Clinical Advisor 2017 E-Book: 5 Books in 1 (İngilizce). Elsevier Health Sciences. s. 11. ISBN . 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2017.
- ^ a b Woolley, David; Woolley, Adam (2017). Practical Toxicology: Evaluation, Prediction, and Risk, Third Edition (İngilizce). CRC Press. s. 330. ISBN . 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2017.
- ^ a b c d e Webb, Andrew; Gattinoni, Luciano (2016). Oxford Textbook of Critical Care (İngilizce). Oxford University Press. s. 1518. ISBN . 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2017.
- ^ a b Prout, Jeremy; Jones, Tanya; Martin, Daniel (2014). Advanced Training in Anaesthesia (İngilizce). OUP Oxford. s. 166. ISBN . 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Yamada, Tadataka (2011). Textbook of Gastroenterology (İngilizce). John Wiley & Sons. s. PT4008. ISBN . 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Other causes of parenchymal liver disease". BMJ (Clinical Research Ed.). 322 (7281): 290-2. February 2001. doi:10.1136/bmj.322.7281.290. (PMC) 1119531 $2. (PMID) 11157536.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Parasetamol zehirlenmesiDiger adlarAsetaminofen toksisitesi parasetamol toksisitesi asetaminofen zehirlenmesi parasetamol asiri dozu asetaminofen asiri dozu Tylenol toksisitesiParasetamolOlagan baslangiciZehirlenemden sonra 24 saat icerisindeUzmanlikToksikolojiBelirtiler Erken Belirtisi belirgin olmayan yorgunluk hissi karin agrisi mide bulantisi Gec Ciltte sararma zihin bulanikligiKomplikasyonKaraciger yetmezligi bobrek yetmezligi pankreatit dusuk kan sekeri NedenleriParasetamol asetaminofen genellikle gt 7 gRisk faktoruAlkolizm yetersiz beslenme bazi diger ilaclarTaniKullanimdan sonra belirli zamanlarda kan seviyeleriAyirici taniAlkolizm viral hepatit gastroenteritTedaviAktif komur asetilsistein PrognozOlum orani 0 1 dir Siklik gt 100 000 yil ABD Parasetamol zehirlenmesi asetaminofen zehirlenmesi olarak da bilinen parasetamol asetaminofen adli ilacin asiri kullanimindan kaynaklanan bir zehirlenme Cogu insanda asiri dozdan sonraki ilk 24 saatte az sayida veya spesifik olmayan semptomlar gorulur Yorgunluk hissi karin agrisi veya mide bulantisi belirtileri bu semptomlar arasindadir Genellikle birkac gun boyunca hicbir belirti olmadan devam eden surecin ardindan karaciger yetmezligi sonucu sarimsi cilt kan pihtilasma sorunlari ve bilinc bulanikligi ortaya cikar Ek komplikasyonlar arasinda bobrek yetmezligi pankreatit dusuk kan sekeri ve laktik asidoz yer alir Olum gerceklesmezse kisiler genellikle birkac hafta icinde tamamen iyilesirler Tedavi edilmeyen vakalarin bir kismi iyilesirken bir kismi da olumle sonuclanabilmektedir Parasetamol zehirlenmesi kazara veya kisinin hayatina son verme girisimi sonucu meydana gelebilir Alkolizm yetersiz beslenme ve bazi diger ilaclarin kullanimi toksisite risk faktorleri arasinda yer alir Karaciger hasari parasetamolun kendisinden degil metabolitlerinden biri olan lt i id mwRg gt N lt i gt asetil lt i id mwRw gt p lt i gt benzokinon imin NAPQI den kaynaklanir NAPQI karacigerdeki glutatyonu azaltir ve dogrudan karacigerdeki hucrelere zarar verir Tani ilacin alinmasindan sonra belirli zamanlarda kandaki parasetamol duzeyine bakilarak konulmaktadir Bu degerler endise duzeyini belirlemek icin siklikla Rumack Matthew nomogramina cizilir Kisi asiri dozdan kisa bir sure sonra tibbi yardim isterse tedaviye aktif komur de dahil edilebilir Kisiyi kusturmaya calismak tavsiye edilmez Toksisite potansiyeli varsa panzehir olarak asetilsistein onerilir Ilac genellikle en az 24 saat sureyle verilir Iyilesmenin ardindan psikiyatrik desktek gerekebilir Karacigerdeki hasarin ciddi boyutlara ulasmasi durumunda karaciger nakli gerekebilir Nakil ihtiyaci genellikle dusuk kan pH i yuksek kan laktati zayif kan pihtilasmasi veya onemli hepatik ensefalopati sbebiyle gerekmektedir Erken tedavi ile karaciger yetmezligi nadir olarak gerceklesir Olum orani yaklais 0 1 dir Parasetamol zehirlenmesi ilk olarak 1960 larda tanimlanmistir Zehirlenme oranlari dunyanin farkli bolgelerine gore onemli olcude degisiklik gostermektedir Amerika Birlesik Devletleri nde her yil 100 000 den fazla gorulur Birlesik Krallik ta ise en fazla doz asimina neden olan ilactir En cok kucuk cocuklarda gorulmektedir Amerika Birlesik Devletleri ve Birlesik Krallik ta parasetamol akut karaciger yetmezliginin en yaygin nedenidir Kaynakca span a b c d e f g h i j k l m n o p q r Ferri Fred F 2016 Ferri s Clinical Advisor 2017 E Book 5 Books in 1 Ingilizce Elsevier Health Sciences s 11 ISBN 9780323448383 10 Eylul 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 6 Temmuz 2017 a b Woolley David Woolley Adam 2017 Practical Toxicology Evaluation Prediction and Risk Third Edition Ingilizce CRC Press s 330 ISBN 9781498709309 10 Eylul 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Temmuz 2017 a b c d e Webb Andrew Gattinoni Luciano 2016 Oxford Textbook of Critical Care Ingilizce Oxford University Press s 1518 ISBN 9780199600830 10 Eylul 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 6 Temmuz 2017 a b Prout Jeremy Jones Tanya Martin Daniel 2014 Advanced Training in Anaesthesia Ingilizce OUP Oxford s 166 ISBN 9780191511776 10 Eylul 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Yamada Tadataka 2011 Textbook of Gastroenterology Ingilizce John Wiley amp Sons s PT4008 ISBN 9781444359411 10 Eylul 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Other causes of parenchymal liver disease BMJ Clinical Research Ed 322 7281 290 2 February 2001 doi 10 1136 bmj 322 7281 290 PMC 1119531 2 PMID 11157536 Kategoriler HepatotoksinlerZehirlenmelerGizli kategori MDWiki den cevrilen maddeler