Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Ortogenez, ortogenetik evrim, ilerlemeci evrim, evrimsel ilerleme veya ilerlemecilik, canlıların bazı içsel mekanizmalar veya bir "itici güç" nedeniyle belirli bir hedefe doğru (teleoloji) kesin bir yönde evrimleşme eğilimine sahip olduklarını öne süren terk edilmiş bir biyolojik hipotezdir. Bu teoriye göre, , gibi mutlak hedefleri vardır. Evrimsel ilerlemenin kimi biçimlerini savunmuş öne çıkan tarihi şahsiyetler arasında Jean-Baptiste Lamarck, ve Henri Bergson vardır.
Ortogonez terimi tarafından 1893 yılında ortaya atılmış olup beş yıl sonra tarafından popülerleştirilmiştir. Ortogenez savunucuları, evrimde düzenleyici mekanizma olarak doğal seçilim kuramını reddederek, yönlendirilmiş evrimin doğrusal (düz çizgi) bir modelini benimsemişlerdir.Genetiğin evrimle bütünleştiği modern sentezin ortaya çıkışıyla birlikte, ortogenez ve diğer biyologlarca büyük ölçüde terk edildi ama evriminin ilerlemeci olduğu düşüncesi hala oldukça yaygındır; modern destekçileri arasında E. O. Wilson ve yer alıyor. Evrimsel biyolog Ernst Mayr, 1948 yılında Nature dergisinde "doğaüstü bir güç" anlamına geldiğini belirterek etkili bir şekilde bu terimin tabu haline gelmesini sağladı. Amerikalı paleontolog George Gaylord Simpson (1953), ortogenezi "gizemli içsel güç" olarak tanımlayarak vitalizmle ilişkilendirip eleştirmiştir. Buna rağmen, birçok müze sergisi ve ders kitabı illüstrasyonları evrimin yönlendirilmiş olduğu izlenimini vermeye devam ediyor.
Biyoloji felsefecisi Michael Ruse, popüler kültürde evrim ile ilerlemenin eşanlamlı kabul edildiğini ve maymundan modern insana uzanan görselinin kasıtsız biçimde yanıltıcı bir imge olarak yaygın şekilde taklit edildiğini kaydeder.
Kaynakça
Özel
- (1989). Evolution: The History of an Idea. University of California Press. ISBN .
- Ruse, Michael (1996). Monad to man: the Concept of Progress in Evolutionary Biology. Harvard University Press. ISBN .
Genel
- ^ Bowler 1989, ss. 268–270.
- ^ Mayr, Ernst (1988). Toward a New Philosophy of Biology: Observations of an Evolutionist. Harvard University Press. s. 499. ISBN .
- ^ Ruse 1996, ss. 526–539.
- ^ Ulett, Mark A. (2014). "Making the case for orthogenesis: The popularization of definitely directed evolution (1890–1926)". Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences. 45: 124-132. doi:10.1016/j.shpsc.2013.11.009. (PMID) 24368232.
- ^ Ruse 1996, s. 447.
- ^ Letter from Ernst Mayr to R. H. Flower, Evolution papers, 23 January 1948
- ^ Simpson, George Gaylord (1953). Life of the Past: An Introduction to Paleontology. Yale University Press. s. 125.
Ek okuma
- Bateson, William (1909). "Heredity and variation in modern lights", in Darwin and Modern Science (A.C. Seward ed.) Cambridge University Press. Chapter V.
- Dennett, Daniel (1995). . Simon & Schuster. ISBN .
- Huxley, Julian (1942). , London: George Allen and Unwin.
- Mayr, Ernst (2002). What Evolution Is. Weidenfeld and Nicolson. ISBN .
- Simpson, George G. (1957). Life Of The Past: Introduction to Paleontology. Yale University Press, p. 119.
- Wilkins, John (1997). "What is macroevolution?" 13 October 2004.
Dış bağlantılar
- What our most famous evolutionary cartoon gets wrong
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ortogenez ortogenetik evrim ilerlemeci evrim evrimsel ilerleme veya ilerlemecilik canlilarin bazi icsel mekanizmalar veya bir itici guc nedeniyle belirli bir hedefe dogru teleoloji kesin bir yonde evrimlesme egilimine sahip olduklarini one suren terk edilmis bir biyolojik hipotezdir Bu teoriye gore gibi mutlak hedefleri vardir Evrimsel ilerlemenin kimi bicimlerini savunmus one cikan tarihi sahsiyetler arasinda Jean Baptiste Lamarck ve Henri Bergson vardir Bir hayat agaci olarak evrimsel ilerleme Ernst Haeckel 1866 Ortogonez terimi tarafindan 1893 yilinda ortaya atilmis olup bes yil sonra tarafindan populerlestirilmistir Ortogenez savunuculari evrimde duzenleyici mekanizma olarak dogal secilim kuramini reddederek yonlendirilmis evrimin dogrusal duz cizgi bir modelini benimsemislerdir Genetigin evrimle butunlestigi modern sentezin ortaya cikisiyla birlikte ortogenez ve diger biyologlarca buyuk olcude terk edildi ama evriminin ilerlemeci oldugu dusuncesi hala oldukca yaygindir modern destekcileri arasinda E O Wilson ve yer aliyor Evrimsel biyolog Ernst Mayr 1948 yilinda Nature dergisinde dogaustu bir guc anlamina geldigini belirterek etkili bir sekilde bu terimin tabu haline gelmesini sagladi Amerikali paleontolog George Gaylord Simpson 1953 ortogenezi gizemli icsel guc olarak tanimlayarak vitalizmle iliskilendirip elestirmistir Buna ragmen bircok muze sergisi ve ders kitabi illustrasyonlari evrimin yonlendirilmis oldugu izlenimini vermeye devam ediyor Biyoloji felsefecisi Michael Ruse populer kulturde evrim ile ilerlemenin esanlamli kabul edildigini ve maymundan modern insana uzanan gorselinin kasitsiz bicimde yaniltici bir imge olarak yaygin sekilde taklit edildigini kaydeder KaynakcaOzel 1989 Evolution The History of an Idea University of California Press ISBN 978 0 520 06385 3 Ruse Michael 1996 Monad to man the Concept of Progress in Evolutionary Biology Harvard University Press ISBN 978 0 674 03248 4 Genel Bowler 1989 ss 268 270 Mayr Ernst 1988 Toward a New Philosophy of Biology Observations of an Evolutionist Harvard University Press s 499 ISBN 978 0 674 89666 6 Ruse 1996 ss 526 539 Ulett Mark A 2014 Making the case for orthogenesis The popularization of definitely directed evolution 1890 1926 Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences 45 124 132 doi 10 1016 j shpsc 2013 11 009 PMID 24368232 Ruse 1996 s 447 Letter from Ernst Mayr to R H Flower Evolution papers 23 January 1948 Simpson George Gaylord 1953 Life of the Past An Introduction to Paleontology Yale University Press s 125 Ek okumaBateson William 1909 Heredity and variation in modern lights in Darwin and Modern Science A C Seward ed Cambridge University Press Chapter V Dennett Daniel 1995 Simon amp Schuster 978 0140167344ISBN 978 0140167344 Huxley Julian 1942 London George Allen and Unwin Mayr Ernst 2002 What Evolution Is Weidenfeld and Nicolson ISBN 9780297607410 Simpson George G 1957 Life Of The Past Introduction to Paleontology Yale University Press p 119 Wilkins John 1997 What is macroevolution 13 October 2004 Dis baglantilarWhat our most famous evolutionary cartoon gets wrong