Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Orhaneli, eski ismi Adranos,Bursa iline bağlı bir ilçedir.
| Orhaneli | |
|---|---|
 | |
 Türkiye'de bulunduğu yer | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Bursa |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Mehmet Nail Akgün |
| • Belediye başkanı | Ali Aykurt (AK Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 764 km² |
| Rakım | 487 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 19,492 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 19.055 |
| Zaman dilimi | (TSİ) |
| Posta kodu | 16980 |
| İl alan kodu | 0224 |
| İl plaka kodu | 16 |
Resmî site http://www.orhaneli.bel.tr/ | |
Yüzey şekilleri ve iklim
Orhaneli, Bursa'nın güneyindeki engebeli düzlüklerde yer almaktadır. İlçenin dağlık kesimleri kayın, kızılçam, karaçam, meşe, ardıç ormanları ile kaplıdır. Adırnaz (Orhaneli, Kocasu, Rhyndacos Ρυνδακος, Rhyndacus) çayı ilçeden geçer. İlçe, ılıman Akdeniz iklimi ile Ege ve Marmara'nın kara iklimini taşımaktadır.
Ekonomi
Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı olan ilçede çilek, vişne yetiştirilmekte ve bu ürünler ihraç edilmektedir. Koyunun da yetiştirildiği ilçede hayvancılık büyük gelir sağlamaktadır. Krom, linyit, manyezit, asbest, dolomit, mermer, talk, kalsit, feldspat, siyenit, kireç taşı, olivin, demir içeren maden yatakları bulunmaktadır.
Tarihi
İlçenin merkezi olan kasabanın eski adı olan Beyce, 1934'e dek kullanılmıştır. Doğu Roma (Bizans) döneminde piskoposluk merkezi olan Orhaneli, 1325'te Orhan Bey'in emri ile (Turvud, Turud >>> Durgut, Durud) tarafından Osmanlı Beyliği'ne katılmıştır. İlçe merkezindeki Durdu Bey Camisi'nin adı buradan gelir; mescidin kaybolmuş orijinal vakfiyesine sözlü aktarımla yeniden yazılan vakfiyelerde Turgud adının yanlış okunması yüzünden Durdu diye bilinmektedir.
Ertuğrul Bey 1188-1281 ile oğlu Osman Bey 1258-1325 (sonradan Hüdâvendigâr takma adlı 1. Murat ile oğlu Yıldırım takma adlı I. Bâyezîd بایزید, Türkmenler'in takma adla Ede-Balı ya da Edeb-âlî diye andığı Adana doğumlu Suriye'den göçmüş, Hicazlı Kureyşli bir aileden gelen Arap olan büyük dedesi Şeyh'in soyundan gelmeyi şeref saydığından, dedeleri Ataman'ın adını fermanlarına Osmân (عثمان)diye yazdırdılar. Ünlü gezgin İbn-i Battuta Arapça seyahatnamesinde Bursa'ya gidip Orhan Bey ile tanışmasını anlatırken, babasının adını "Atman آطمان" diye yazar, İbn-i Battuta "Osman عثمان" adını ya da Arap yazısını bilmiyor olmadığına göre Orhan'ın babasının adı Osman olamaz. Öte yandan Orhan Bey zamanında 1340 yılında Arap seyyah İbn Fazlullâh el-Ömerî, Mesâlikü'l Ebsâr adlı kitabında Orhan'ın babasının adını "Tuman طمان" diye yazar. Osman ve Orhan ile çağdaş bütün Bizans ve Venedik tarihçileri ise "Ottoman" diye yazarlar.)
Ertuğrul/Erduñrıl Bey, 1279'dan başlayarak Anadolu Selçuklu Devleti'ne tabi "Uçbeyi" idi, 1299'da Ataman, gene Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı "Büyük Uçbeyi" oldu, oğlu Orhan Bey de "Büyük Uçbeyi" idi, 1318'de artık Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlı Devleti'ne katıldığından Orhan Bey, İlhanlılar'a tabi olarak, İlhanlı Meliki Ebu'l Gazi Bahadır Han ölünceye dek durdu, Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın 1335'te ölümünden sonra da istiklalini ilan etti, böylece "sultan" unvanını kullanmaya başladı. 1320'den beri ordunun başında bulunan Orhan Bey, devlet kurumlarını kurdu, daha önce devlet kurumları yoktu, bunları Adranos mıntıkasında yaptı, bu yüzden de asıl devlet kuruluşunun yapıldığı yere daha sonra 12 Kasım 1913 tarihli, irâde-i seniyye (Padişah fermanı) ile Orhan İli dendi.
Kazanın tapu kayıtlarında şimdi bile Orhan Bey'in mülkü olan köyler vardır, İlbese (Süleymanbey, Baş, Orta, Koçu) ve Danişmend-i Atik (Eski Danişment) gibi. Orhan Bey'den mülk olarak aldığı Cebel (Dağ) mıntıkasını vakıf yapan 1. Murad'ın vakfına yerli halk hâlâ vakıf kelimesinden bozma "makıf" der. Bu arazi, şimdiki Keles (Kleos, Keles-i Cedid, Kilise-i Cedid, Cebel-i Cedid) ilcesi, şimdiki Osmangazi'ye bağlı Soğukpınar beldesi ile Orhaneli Çayının kuzeyinde kalan bütün arazidir ya da başka ifadeyle Adranos Çayı ile Uludağ arasındaki bölgedir, buraya eskiden Cebel nahiyesi denirdi. Bu vakıf arazisi köylerin Tanzimat'tan sonra kurulmuş tapu idaresi kayıtları ilk defterlerinde "Hüdâvendigâr Gâzî vakfıdur,evkâf-ı Hümâyûn'a mazbûtdur" yazar. 1835 yılından bir arşiv belgesine göre; Sultân Murâd Hüdâvendigâr vakıflarına üstte yazılanlardan başka aşağıdakiler de vardır ancak bu liste, muhtemelen zamanın Adranos Voyvodası Yazıcızâde Alî Bey'in vergi topladığı yerlerdir, Alî Bey'in vergi kayıt defterlerine göre İstanbul'dan gelen görevlinin bunları eklediği bellidir. Beyce, Mekri/Meyri (daha sonra Muhâcirîn Komisyonu'nca adı Şükriye yapıldı), Çerçiler (şimdi Serçeler deniyor), Delibalılar, Çöreler, Köpek Çayırı da içinde olmak üzere Akçabük, Girencik, Burmu (şimdiki Gümüşpınar), Çivili, Sağırlar (şimdiki Altıntaş), İkizoluk, Yeşiller, Sadağ, Kusumlar, Çakıryenice, Turhasan, Armudcuk, Orhanlar (Orhan-ı Kebîr, şimdiki Büyükorhan) ve Ortacılar, Yenice, Hacılar, Kuşlar, Karaçukur, Ericek, Karalar, Güney (şimdiki Dursunbey'deki Bayıryüzügüney), Osmanlar, Teymürler(Demirler), Veledler, Akçesaz, Tekerler, Çavuş ile birlikte Karaağız, Kınık, Çeribaşı, Bıñarı (şimdiki Pınarköy), Perçin, Gedikler, Kayapa, Balaban, Gürleği, Danişmend (şimdiki Eskidanişment), Söğüd, Küçük Orhanlar, Teymürci (Demirci), Mahaller (öteki adıyla Küçük Hacı(veya Has) Beğler), Emir, Balıoğlu (Teymürci Balı), Semerci (Semerci Balı), Geyiklü (şimdiki adıyla Hacı Ahmedler), Celepler, Dere, Argın, Kadı (öteki eski adıylaBüyük Has Beğler), Karaoğlanlar, Danacılar, Sarnıç, Karaoğlanlar yakınındaki piyade toprağı, Kabaklar.
Daha önce Hadrianoi, Hadrianea, Hadrianus ad Olympum, Hadrianea ad Olympum, (öteki Adrianos'lardan ayırt etmek için Olympos (Ολυμποσ)/Keşiş Dağı/Uludağ'daki Adrianos denmiştir. Benzeri olarak Olympos'un Roma İmp.luğu'ndaki öteki Olympos adlı yerler ile karıştırmamak için Olympus ad Mysia (Misya'daki Olimpos denmiştir.) Hadrianoi (Rumca Adrianoi αδρίανοί), Hadrianea ve yerli Rum ağzında bozularak "Adranos" ve Türkmen ağzı ile "Adırnaz" adlarıyla bilinen ilçenin merkezi Beyce kasabasıdır. Eski Yunan'ın meşhur hatibi Aristides, buralıdır. 1325'ten 1911'de Hüdavendigar Eyalet Meclisi adını Orhan İli (اورخان ايلي) olarak değiştirinceye değin ilçenin (kaza) adı "Adranos" (yanlış imla yüzünden yanlış okunarak Atranos, ادرنوس ya da yanlış imla ile اطرنوس) idi. 1934 yılında İl Genel Meclisi kararı ile Beyce (بكجه) kasabasının adı da Orhaneli yapılmıştır.
1325 yılında, Orhan Gazi zamanında, onun buyruğuyla soylulardan (; ya da yanlış imla ile Turvud, Turud, ayrıca bu yanlış imla yüzünden yerli halk "Turdı", "Turdu", "Durdu" Bey sanmıştır.) kumandasındaki ordu tarafından alındı. İbn-i Kemal'in yazdığına göre Adranos Kalesi'ne gelindiğinde kale boştu, Tekfur ile halk dağlara kaçmışlardı, ordu onları takiple bulmuş, halk teslim olmuş ama tekfur kendini Alita Dağı'ndan aşağıya ırmağa doğru kayalıklara atarak intihar etmiştir. Daha sonra Orhan Bey'in buyruğu ulaşımı zor olan bir yer olduğu, yeniden buraya sığınan düşmanın başa bela olacağı sebebi ile kale ile çevresindeki surlar yıkılmıştır.
1869 ile 1881 arasında Adranos Kazası Cebel (Keles) nahiyesi ile birlikte, Brusa (بروسا ya da yanlış imla ile بروسه) Sancağı merkez kazaya bağlı nahiye yapıldı, Harmancık Nahiyesi 1869-1870'te 1 yıl için kaza yapıldı ama Adranos nahiyesi Bursa'ya bağlandı, 1871-1881 arasında Harmancık ve Gökçedağ nahiyeleri Kite (Karacabey) Kazası'na bağlı kaldı, 1882'de yeniden eski idari sisteme dönülüp, Adranos yeniden kaza yapıldı; Cebel (Keles), Harmancık, Gökçedağ nahiyeleri Adranos Kazası'na bağlandı. Daha sonra 9 Ağustos 1934 tarihli ve 2773 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan karar ile Gökçedağ nahiyesi, Dursunbey'e bağlanarak, Orhaneli'nden ayrıldı, bu arada Gökçedağ nahiyesine bağlı birkaç köy Dursunbey merkeze bağlandı. 1943'te Artıranlar, Nusretler, Elmaağacı, Köseler, Burhan, Eşen, Soğucak, Kızılçukur, Bucan, Karamanlar, Dümrek, Hüseyin Paşa, Madanlar, Aliova (şimdi Uluçam) köyleri Tavşanlı'ya bağlanarak ayrıldı. 3 Mart 1953 tarihli 8349 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 27 Şubat 1953 Tarihli 6068 sayılı yasayla Keles nahiyesi, kaza yapıldı. 1987'de Harmancık ve Büyükorhan beldeleri, ilçe oldu. 8 Temmuz 1920'de Yunan işgaline uğramış ve 9 Eylül 1922'de işgalden kurtulmuştur.
Coğrafya
Orhaneli ilçesi; doğusunda Keles, batısında Mustafakemalpaşa, kuzeyinde Bursa (Osmangazi ve Nilüfer ilçeleri) ve güneyinde Büyükorhan ve Harmancık ilçeleriyle çevrilidir.
Linyit, mermer, krom, sıcak su, maden suyu ve orman gibi yeraltı ve yerüstü kaynakları bakımından oldukça zengin olan ilçenin denizden yüksekliği 487 metre olup, yüzölçümü 764 km²'dir.
Nüfus
İlçenin nüfusu 2020 nüfus sayımına göre 19.055 kişidir.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1927 | 40.304 | 992 | 39.312 |
| 1935 | 45.289 | 1.232 | 44.057 |
| 1940 | 47.072 | 1.318 | 45.754 |
| 1945 | 47.707 | 1.439 | 46.268 |
| 1950 | 51.907 | 1.706 | 50.201 |
| 1955 | 40.354 | 1.815 | 38.539 |
| 1960 | 44.779 | 2.087 | 42.692 |
| 1965 | 47.681 | 2.377 | 45.304 |
| 1970 | 51.687 | 2.834 | 48.853 |
| 1975 | 53.122 | 3.335 | 49.787 |
| 1980 | 55.905 | 3.831 | 52.074 |
| 1985 | 59.005 | 5.003 | 54.002 |
| 1990 | 30.015 | 6.434 | 23.581 |
| 2000 | 30.449 | 8.071 | 22.378 |
| 2007 | 24.798 | 7.956 | 16.842 |
| 2008 | 24.072 | 7.888 | 16.184 |
| 2009 | 23.992 | 7.934 | 16.058 |
| 2010 | 23.530 | 7.761 | 15.769 |
| 2011 | 23.099 | 7.744 | 15.355 |
| 2012 | 22.470 | 7.546 | 14.924 |
| 2013 | 22.175 | 22.175 | veri yok |
| 2014 | 21.563 | 21.563 | veri yok |
| 2015 | 20.371 | 20.371 | veri yok |
| 2016 | 19.656 | 19.656 | veri yok |
| 2017 | 19.503 | 19.503 | veri yok |
| 2018 | 19.492 | 19.492 | veri yok |
| 2019 | 19.387 | 19.387 | veri yok |
| 2020 | 19.055 | 19.055 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Yerel Seçimler
| Orhaneli Belediye Başkanları ve Partileri | ||||
|---|---|---|---|---|
| 1955 | İsmail Yılmaz | DP | ? | |
| 1977 | Veli Bektaş | CHP | %53,07 | |
| 1984 | İsmail Gürel Yıldız | DYP | %35,99 | |
| 1989 | İsmail Gürel Yıldız | DYP | %43,74 | |
| 1994 | İsmail Gürel Yıldız | DYP | %27,11 | |
| 1999 | Mehmet Arı | MHP | %32,06 | |
| 2004 | İrfan Tatlıoğlu | AK Parti | %35,52 | |
| 2009 | İrfan Tatlıoğlu | AK Parti | %48,20 | |
| 2014 | İrfan Tatlıoğlu | AK Parti | %44,17 | |
| 2019 | Ali Aykurt | AK Parti | %52,82 | |
| 2024 | align="right" | Ali Osman Tayır | AK Parti | %43,85 |
Notlar
- ^ Keles ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
- ^ Büyükorhan ve Harmancık ilçelerinin kurulması ile nüfus azalmıştır.
Kaynakça
- ^ . 22 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2015.
- ^ a b . 13 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Kasım 2018 tarihinde kaynağından . Erişim tarihi: 1 Ocak 2018.
- ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021.
- ^ (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ^ . (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Orhaneli Nüfusu - Bursa". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
- "Bursa Orhaneli Nüfusu". nufusune.com.
- ^ . 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2016.
Dış bağlantılar
- Orhaneli kaymakamlığı 8 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Orhaneli eski ismi Adranos Bursa iline bagli bir ilcedir OrhaneliIlceTurkiye de bulundugu yerIlce sinirlari haritasiUlkeTurkiyeIlBursaCografi bolgeMarmara BolgesiIdare KaymakamMehmet Nail Akgun Belediye baskaniAli Aykurt AK Parti Yuzolcumu Toplam764 km Rakim487 mNufus 2018 Toplam19 492 Kir Sehir19 055Zaman dilimiUTC 03 00 TSI Posta kodu16980Il alan kodu0224Il plaka kodu16Resmi site http www orhaneli bel tr Yuzey sekilleri ve iklimOrhaneli Bursa nin guneyindeki engebeli duzluklerde yer almaktadir Ilcenin daglik kesimleri kayin kizilcam karacam mese ardic ormanlari ile kaplidir Adirnaz Orhaneli Kocasu Rhyndacos Ryndakos Rhyndacus cayi ilceden gecer Ilce iliman Akdeniz iklimi ile Ege ve Marmara nin kara iklimini tasimaktadir EkonomiEkonomisi tarim ve hayvanciliga dayali olan ilcede cilek visne yetistirilmekte ve bu urunler ihrac edilmektedir Koyunun da yetistirildigi ilcede hayvancilik buyuk gelir saglamaktadir Krom linyit manyezit asbest dolomit mermer talk kalsit feldspat siyenit kirec tasi olivin demir iceren maden yataklari bulunmaktadir TarihiIlcenin merkezi olan kasabanin eski adi olan Beyce 1934 e dek kullanilmistir Dogu Roma Bizans doneminde piskoposluk merkezi olan Orhaneli 1325 te Orhan Bey in emri ile Turvud Turud gt gt gt Durgut Durud tarafindan Osmanli Beyligi ne katilmistir Ilce merkezindeki Durdu Bey Camisi nin adi buradan gelir mescidin kaybolmus orijinal vakfiyesine sozlu aktarimla yeniden yazilan vakfiyelerde Turgud adinin yanlis okunmasi yuzunden Durdu diye bilinmektedir Ertugrul Bey 1188 1281 ile oglu Osman Bey 1258 1325 sonradan Hudavendigar takma adli 1 Murat ile oglu Yildirim takma adli I Bayezid بایزید Turkmenler in takma adla Ede Bali ya da Edeb ali diye andigi Adana dogumlu Suriye den gocmus Hicazli Kureysli bir aileden gelen Arap olan buyuk dedesi Seyh in soyundan gelmeyi seref saydigindan dedeleri Ataman in adini fermanlarina Osman عثمان diye yazdirdilar Unlu gezgin Ibn i Battuta Arapca seyahatnamesinde Bursa ya gidip Orhan Bey ile tanismasini anlatirken babasinin adini Atman آطمان diye yazar Ibn i Battuta Osman عثمان adini ya da Arap yazisini bilmiyor olmadigina gore Orhan in babasinin adi Osman olamaz Ote yandan Orhan Bey zamaninda 1340 yilinda Arap seyyah Ibn Fazlullah el Omeri Mesaliku l Ebsar adli kitabinda Orhan in babasinin adini Tuman طمان diye yazar Osman ve Orhan ile cagdas butun Bizans ve Venedik tarihcileri ise Ottoman diye yazarlar Ertugrul Erdunril Bey 1279 dan baslayarak Anadolu Selcuklu Devleti ne tabi Ucbeyi idi 1299 da Ataman gene Anadolu Selcuklu Devleti ne bagli Buyuk Ucbeyi oldu oglu Orhan Bey de Buyuk Ucbeyi idi 1318 de artik Anadolu Selcuklu Devleti Ilhanli Devleti ne katildigindan Orhan Bey Ilhanlilar a tabi olarak Ilhanli Meliki Ebu l Gazi Bahadir Han olunceye dek durdu Ebu l Gazi Bahadir Han in 1335 te olumunden sonra da istiklalini ilan etti boylece sultan unvanini kullanmaya basladi 1320 den beri ordunun basinda bulunan Orhan Bey devlet kurumlarini kurdu daha once devlet kurumlari yoktu bunlari Adranos mintikasinda yapti bu yuzden de asil devlet kurulusunun yapildigi yere daha sonra 12 Kasim 1913 tarihli irade i seniyye Padisah fermani ile Orhan Ili dendi Kazanin tapu kayitlarinda simdi bile Orhan Bey in mulku olan koyler vardir Ilbese Suleymanbey Bas Orta Kocu ve Danismend i Atik Eski Danisment gibi Orhan Bey den mulk olarak aldigi Cebel Dag mintikasini vakif yapan 1 Murad in vakfina yerli halk hala vakif kelimesinden bozma makif der Bu arazi simdiki Keles Kleos Keles i Cedid Kilise i Cedid Cebel i Cedid ilcesi simdiki Osmangazi ye bagli Sogukpinar beldesi ile Orhaneli Cayinin kuzeyinde kalan butun arazidir ya da baska ifadeyle Adranos Cayi ile Uludag arasindaki bolgedir buraya eskiden Cebel nahiyesi denirdi Bu vakif arazisi koylerin Tanzimat tan sonra kurulmus tapu idaresi kayitlari ilk defterlerinde Hudavendigar Gazi vakfidur evkaf i Humayun a mazbutdur yazar 1835 yilindan bir arsiv belgesine gore Sultan Murad Hudavendigar vakiflarina ustte yazilanlardan baska asagidakiler de vardir ancak bu liste muhtemelen zamanin Adranos Voyvodasi Yazicizade Ali Bey in vergi topladigi yerlerdir Ali Bey in vergi kayit defterlerine gore Istanbul dan gelen gorevlinin bunlari ekledigi bellidir Beyce Mekri Meyri daha sonra Muhacirin Komisyonu nca adi Sukriye yapildi Cerciler simdi Serceler deniyor Delibalilar Coreler Kopek Cayiri da icinde olmak uzere Akcabuk Girencik Burmu simdiki Gumuspinar Civili Sagirlar simdiki Altintas Ikizoluk Yesiller Sadag Kusumlar Cakiryenice Turhasan Armudcuk Orhanlar Orhan i Kebir simdiki Buyukorhan ve Ortacilar Yenice Hacilar Kuslar Karacukur Ericek Karalar Guney simdiki Dursunbey deki Bayiryuzuguney Osmanlar Teymurler Demirler Veledler Akcesaz Tekerler Cavus ile birlikte Karaagiz Kinik Ceribasi Binari simdiki Pinarkoy Percin Gedikler Kayapa Balaban Gurlegi Danismend simdiki Eskidanisment Sogud Kucuk Orhanlar Teymurci Demirci Mahaller oteki adiyla Kucuk Haci veya Has Begler Emir Balioglu Teymurci Bali Semerci Semerci Bali Geyiklu simdiki adiyla Haci Ahmedler Celepler Dere Argin Kadi oteki eski adiylaBuyuk Has Begler Karaoglanlar Danacilar Sarnic Karaoglanlar yakinindaki piyade topragi Kabaklar Daha once Hadrianoi Hadrianea Hadrianus ad Olympum Hadrianea ad Olympum oteki Adrianos lardan ayirt etmek icin Olympos Olympos Kesis Dagi Uludag daki Adrianos denmistir Benzeri olarak Olympos un Roma Imp lugu ndaki oteki Olympos adli yerler ile karistirmamak icin Olympus ad Mysia Misya daki Olimpos denmistir Hadrianoi Rumca Adrianoi adrianoi Hadrianea ve yerli Rum agzinda bozularak Adranos ve Turkmen agzi ile Adirnaz adlariyla bilinen ilcenin merkezi Beyce kasabasidir Eski Yunan in meshur hatibi Aristides buralidir 1325 ten 1911 de Hudavendigar Eyalet Meclisi adini Orhan Ili اورخان ايلي olarak degistirinceye degin ilcenin kaza adi Adranos yanlis imla yuzunden yanlis okunarak Atranos ادرنوس ya da yanlis imla ile اطرنوس idi 1934 yilinda Il Genel Meclisi karari ile Beyce بكجه kasabasinin adi da Orhaneli yapilmistir 1325 yilinda Orhan Gazi zamaninda onun buyruguyla soylulardan ya da yanlis imla ile Turvud Turud ayrica bu yanlis imla yuzunden yerli halk Turdi Turdu Durdu Bey sanmistir kumandasindaki ordu tarafindan alindi Ibn i Kemal in yazdigina gore Adranos Kalesi ne gelindiginde kale bostu Tekfur ile halk daglara kacmislardi ordu onlari takiple bulmus halk teslim olmus ama tekfur kendini Alita Dagi ndan asagiya irmaga dogru kayaliklara atarak intihar etmistir Daha sonra Orhan Bey in buyrugu ulasimi zor olan bir yer oldugu yeniden buraya siginan dusmanin basa bela olacagi sebebi ile kale ile cevresindeki surlar yikilmistir 1869 ile 1881 arasinda Adranos Kazasi Cebel Keles nahiyesi ile birlikte Brusa بروسا ya da yanlis imla ile بروسه Sancagi merkez kazaya bagli nahiye yapildi Harmancik Nahiyesi 1869 1870 te 1 yil icin kaza yapildi ama Adranos nahiyesi Bursa ya baglandi 1871 1881 arasinda Harmancik ve Gokcedag nahiyeleri Kite Karacabey Kazasi na bagli kaldi 1882 de yeniden eski idari sisteme donulup Adranos yeniden kaza yapildi Cebel Keles Harmancik Gokcedag nahiyeleri Adranos Kazasi na baglandi Daha sonra 9 Agustos 1934 tarihli ve 2773 sayili Resmi Gazete de yayinlanan karar ile Gokcedag nahiyesi Dursunbey e baglanarak Orhaneli nden ayrildi bu arada Gokcedag nahiyesine bagli birkac koy Dursunbey merkeze baglandi 1943 te Artiranlar Nusretler Elmaagaci Koseler Burhan Esen Sogucak Kizilcukur Bucan Karamanlar Dumrek Huseyin Pasa Madanlar Aliova simdi Ulucam koyleri Tavsanli ya baglanarak ayrildi 3 Mart 1953 tarihli 8349 sayili Resmi Gazete de yayinlanan 27 Subat 1953 Tarihli 6068 sayili yasayla Keles nahiyesi kaza yapildi 1987 de Harmancik ve Buyukorhan beldeleri ilce oldu 8 Temmuz 1920 de Yunan isgaline ugramis ve 9 Eylul 1922 de isgalden kurtulmustur CografyaOrhaneli ilcesi dogusunda Keles batisinda Mustafakemalpasa kuzeyinde Bursa Osmangazi ve Nilufer ilceleri ve guneyinde Buyukorhan ve Harmancik ilceleriyle cevrilidir Linyit mermer krom sicak su maden suyu ve orman gibi yeralti ve yerustu kaynaklari bakimindan oldukca zengin olan ilcenin denizden yuksekligi 487 metre olup yuzolcumu 764 km dir NufusIlcenin nufusu 2020 nufus sayimina gore 19 055 kisidir Yil Toplam Sehir Kir1927 40 304 992 39 3121935 45 289 1 232 44 0571940 47 072 1 318 45 7541945 47 707 1 439 46 2681950 51 907 1 706 50 2011955 40 354 1 815 38 5391960 44 779 2 087 42 6921965 47 681 2 377 45 3041970 51 687 2 834 48 8531975 53 122 3 335 49 7871980 55 905 3 831 52 0741985 59 005 5 003 54 0021990 30 015 6 434 23 5812000 30 449 8 071 22 3782007 24 798 7 956 16 8422008 24 072 7 888 16 1842009 23 992 7 934 16 0582010 23 530 7 761 15 7692011 23 099 7 744 15 3552012 22 470 7 546 14 9242013 22 175 22 175 veri yok2014 21 563 21 563 veri yok2015 20 371 20 371 veri yok2016 19 656 19 656 veri yok2017 19 503 19 503 veri yok2018 19 492 19 492 veri yok2019 19 387 19 387 veri yok2020 19 055 19 055 veri yok Not Buyuksehir yasasi nedeniyle koyler mahalle statusune gectiginden 2013 ten itibaren kir nufusu tabloda yer almamistir Yerel SecimlerOrhaneli Belediye Baskanlari ve Partileri1955 Ismail Yilmaz DP 1977 Veli Bektas CHP 53 071984 Ismail Gurel Yildiz DYP 35 991989 Ismail Gurel Yildiz DYP 43 741994 Ismail Gurel Yildiz DYP 27 111999 Mehmet Ari MHP 32 062004 Irfan Tatlioglu AK Parti 35 522009 Irfan Tatlioglu AK Parti 48 202014 Irfan Tatlioglu AK Parti 44 172019 Ali Aykurt AK Parti 52 822024 align right Ali Osman Tayir AK Parti 43 85Notlar Keles ilcesinin kurulmasi ile nufus azalmistir Buyukorhan ve Harmancik ilcelerinin kurulmasi ile nufus azalmistir Kaynakca 22 Haziran 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Eylul 2015 a b 13 Mayis 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 20 Aralik 2012 Arsivlenmis kopya 25 Kasim 2018 tarihinde kaynagindan Erisim tarihi 1 Ocak 2018 Fasikul I Mufassal Neticeler Icmal Tablolari PDF 28 Tesrinevvel 1927 Umumi Nufus Tahriri DIE Erisim tarihi 28 Mayis 2021 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link PDF 20 Ilktesrin 1935 Genel Nufus Sayimi DIE 2 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 21 Subat 2021 PDF 20 Ilktesrin 1940 Genel Nufus Sayimi DIE 20 Ekim 2016 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 20 Ekim 2016 PDF 21 Ekim 1945 Genel Nufus Sayimi DIE 15 Agustos 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 21 Subat 2021 PDF 22 Ekim 1950 Umumi Nufus Sayimi DIE 15 Agustos 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 21 Subat 2021 PDF 23 Ekim 1955 Genel Nufus Sayimi DIE 2 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 21 Subat 2021 PDF 23 Ekim 1960 Genel Nufus Sayimi DIE 15 Agustos 2019 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 19 Subat 2021 1965 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1970 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1975 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1980 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1985 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 1990 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2000 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2007 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2008 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2009 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2010 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2011 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 3 Kasim 2012 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 3 Kasim 2012 2012 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 20 Subat 2013 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 8 Mart 2013 2013 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 15 Subat 2014 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 15 Subat 2014 2014 genel nufus sayimi verileri Turkiye Istatistik Kurumu 10 Subat 2015 tarihinde kaynagindan html arsivlendi Erisim tarihi 10 Subat 2015 a b c d e f Merkezi Dagitim Sistemi html Dogrudan bir kaynak olmayip ilgili veriye ulasmak icin sorgulama yapilmalidir Turkiye Istatistik Kurumu Erisim tarihi 13 Nisan 2016 Orhaneli Nufusu Bursa nufusu com Erisim tarihi 5 Subat 2021 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Bursa Orhaneli Nufusu nufusune com Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link 20 Nisan 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 24 Temmuz 2016 Dis baglantilarOrhaneli kaymakamligi 8 Agustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde