Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Mindaşeni Kilisesi (Gürcüce: მინდაშენის ეკლესია), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan kasabasında Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Adını, ortadan kalkmış bir köy olan Mindaşeni'den alır. Atatürk mahallesinde kilisenin bulunduğu yer Türkçe kaynaklarda "Kilise mevkii" olarak adlandırılmıştır.
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Mindaşeni |
| Koordinatlar | 41°06′08″K 42°43′31″D / 41.10222°K 42.72528°D |
| İnanç | Doğu Ortodoks Kilisesi |
| Mezhep | Gürcü Ortodoks Kilisesi |
| Durum | Harabe |
| Mimari | |
| Mimari tür | Kilise |
| Mimari biçim | Gürcü mimarisi |
| Tamamlanma | Orta Çağ |
| Özellikler | |
| Malzemeler | Yontu taş, dolgu duvar |
Tarihçe
Mindaşeni Kilisesi'nin bulunduğu Artani, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve kilisenin bulunduğu Mindaşeni köyünü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Mindaşeni köyünde 29 Hristiyan hane yaşıyordu ve köyün kilisesi de bu köyün ibadet yeriydi. Köy zaman içinde ortadan kalkmış, buna rağmen kilise büyük ölçüde sağlam kalmıştır. Nitekim Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli 1917 yılında, terk edilmiş bir köy olan Mimdaşeni'de küçük bir kilisenin bulunduğunu, çatı örtüsüyle birlikte ayakta olduğunu, sadece alt kısmının taşlarını yağmalandığını yazmıştır. 2011 yılında kilisenin dört duvarı ayakta duruyordu. Ancak 2014 yılında dört duvardan biri insan eliye bir bütün olarak devrilmişti.
Mimari
Mindaşeni Kilisesi, günümüzde Ardahan kasabasının Atatürk mahallesinde, Kilise mevkiinde yer alır. Kilise, dıştan 10.20x6.00 metre boyutlarında, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı ve tek nefli bir yapıdır. Küçük boyutlu kaba yonu taşlarla dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Duvarların alt kısmındaki kaplama taşları 1917 yılında da sökülüp alınmıştı. Doğuda yarım daire planlı ve kalıntılardan yarım kubbe ile örtülü olduğu anlaşılan, dıştan düz duvarla sınırlandırılmış apsis vardır. Apsiste bir adet pencere açıklığı bulunmaktadır. Kapısı ise güneybatı tarafta yer alır. Çatı örtüsü tamamen yıkılmıştır. Oysa 1917 yılında çatı örtüsü sağlam duruyordu. 2014 yılında, daha önce sağlam olan apsis duvarının insan eliyle devrildiği tespit edilmiştir.
Kaynakça
- ^ a b c 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 99. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b Fahriye Bayram - Turgay Yazar, "Artvin, Ardahan, Erzurum İli ve İlçelerinde Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırması - 2006", 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2008, 1. Cilt, s. 266. 10 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 522". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2024.
- ^ "Konstantine Martvileli, "Ardahan Bölgesinde" (არტაანის მხარეში), Sakartvelo gazetesi, 9 Ekim 1917, sayı 219" (PDF). 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Kasım 2024.
- ^ Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 194-195, .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Mindaseni Kilisesi Gurcuce მინდაშენის ეკლესია tarihsel Artani bolgesinde gunumuzde Ardahan kasabasinda Orta Cag da Gurculerden kalma bir kilisedir Adini ortadan kalkmis bir koy olan Mindaseni den alir Ataturk mahallesinde kilisenin bulundugu yer Turkce kaynaklarda Kilise mevkii olarak adlandirilmistir Mindaseni Kilisesi მინდაშენის ეკლესიაTemel bilgilerKonumMindaseniKoordinatlar41 06 08 K 42 43 31 D 41 10222 K 42 72528 D 41 10222 42 72528InancDogu Ortodoks KilisesiMezhepGurcu Ortodoks KilisesiDurumHarabeMimariMimari turKiliseMimari bicimGurcu mimarisiTamamlanmaOrta CagOzelliklerMalzemelerYontu tas dolgu duvarTarihceMindaseni Kilisesi nin bulundugu Artani Orta Cag da Gurcistan i olusturan bolgelerden biriydi Osmanlilar bu bolgeyi ve kilisenin bulundugu Mindaseni koyunu 16 yuzyilin ortasinda Gurculerden ele gecirmistir 1595 tarihli Osmanli mufassal defterine gore Mindaseni koyunde 29 Hristiyan hane yasiyordu ve koyun kilisesi de bu koyun ibadet yeriydi Koy zaman icinde ortadan kalkmis buna ragmen kilise buyuk olcude saglam kalmistir Nitekim Gurcu arastirmaci ve gazeteci Konstantine Martvileli 1917 yilinda terk edilmis bir koy olan Mimdaseni de kucuk bir kilisenin bulundugunu cati ortusuyle birlikte ayakta oldugunu sadece alt kisminin taslarini yagmalandigini yazmistir 2011 yilinda kilisenin dort duvari ayakta duruyordu Ancak 2014 yilinda dort duvardan biri insan eliye bir butun olarak devrilmisti MimariMindaseni Kilisesi gunumuzde Ardahan kasabasinin Ataturk mahallesinde Kilise mevkiinde yer alir Kilise distan 10 20x6 00 metre boyutlarinda dogu bati dogrultusunda dikdortgen planli ve tek nefli bir yapidir Kucuk boyutlu kaba yonu taslarla dolgu duvar tekniginde insa edilmistir Duvarlarin alt kismindaki kaplama taslari 1917 yilinda da sokulup alinmisti Doguda yarim daire planli ve kalintilardan yarim kubbe ile ortulu oldugu anlasilan distan duz duvarla sinirlandirilmis apsis vardir Apsiste bir adet pencere acikligi bulunmaktadir Kapisi ise guneybati tarafta yer alir Cati ortusu tamamen yikilmistir Oysa 1917 yilinda cati ortusu saglam duruyordu 2014 yilinda daha once saglam olan apsis duvarinin insan eliyle devrildigi tespit edilmistir Kaynakca a b c 2014 Yili Tao Klarceti Tarihi Eserleri Arastirma Gezisi Sonuclari ტაო კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები Tiflis 2015 s 99 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 9941 0 7362 5 a b Fahriye Bayram Turgay Yazar Artvin Ardahan Erzurum Ili ve Ilcelerinde Gurcu Mimarisi Yuzey Arastirmasi 2006 25 Arastirma Sonuclari Toplantisi Ankara 2008 1 Cilt s 266 10 Eylul 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi ISBN 978 975 17 3315 3 Defter i Mufassal i Vilayet i Gurcistan გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი Yayimlayan Sergi Cikia Tiflis 1947 1958 3 cilt III Cilt 1958 s 522 15 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Kasim 2024 Konstantine Martvileli Ardahan Bolgesinde არტაანის მხარეში Sakartvelo gazetesi 9 Ekim 1917 sayi 219 PDF 8 Ekim 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 19 Kasim 2024 Tao Klarceti Tarihsel ve Kulturel Anitlar ტაო კლარჯეთი ისტორიისა და კულტურის ძეგლები Editor Buba Kudava Yazarlar Nestan Bagauri Zurab Batiasvili Irma Beridze Buba Kudava Nikoloz Jgenti Goca Saitidze Natia Hizanisvili Tiflis 2018 s 194 195 ISBN 978 9941 478 17 8