Mills bombası, tarafından tasarlanan bir dizi İngiliz el bombası için kullanılan popüler isimdir. Bu bombalar, Britanya Ordusu tarafından kullanılan ilk modern parça tesirli el bombaları olup, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında yaygın şekilde kullanılmıştır.
Geliştirilmesi
| ]
Sunderland'li bir el bombası tasarımcısı olan William Mills, 1915 yılında İngiltere'nin Birmingham kentindeki Mills Mühimmat Fabrikasında Mills bombasının patentini almış, geliştirmiş ve üretmiştir. Mills bombası, daha sonra patent davası açan Belçikalı yüzbaşı Leon Roland'ın daha önceki bir tasarımından esinlenmiştir. subayı Albay Arthur Morrow da kendi patentinin bazı yönlerinin Mills bombasına dahil edildiğine inanıyordu. Mills bombası 1915 yılında İngiliz Ordusu tarafından standart el bombası olarak No. 5 olarak kabul edildi.
Mills bombası birçok kez değişikliğe uğradı. No. 23 modeli, tüfekten ateşlenebilmesi için rotili bir taban tapa ile donatılmış No. 5 modeliydi. Bu konsept, tüfek fırlatma kabı ile kullanılmak üzere çıkarılabilir bir taban plakasına sahip No. 36 modeliyle daha da geliştirildi.
Mills bombasının son versiyonu olan No. 36M, 1917'de Mezopotamya'nın sıcak ikliminde kullanılmak üzere özel olarak tasarlandı ve şellak ile su geçirmez hale getirildi. Ancak üretimi uzun yıllar devam etti. 1918 itibarıyla No. 5 ve No. 23 modelleri hizmet dışı bırakıldı, No. 36 modeli ise 1932'de (No. 36M hariç) kullanım dışı ilan edildi.
Mills bombası, klasik bir tasarıma sahipti; merkezi bir darbe tetikleyicisi, el ile sıkıca tutulan bir kaldıraç ve bir pim ile emniyete alınmış, yivli dökme demirden yapılmış "ananas" şeklinde bir gövdeye sahipti. William Mills'in notlarına göre, gövdenin yivli yapısı parçalanmayı kolaylaştırmak için değil, kavramayı artırmak amacıyla tasarlanmıştı; ayrıca, yapılan testlerde bombanın belirlenen segmentler boyunca parçalanmadığı gösterilmiştir.[]
Mills bombası, açık alandaki bir hedefe siper arkasından atılmak üzere tasarlanmış bir savunma tipi el bombasıydı. Parça tesiriyle yaralama amaçlıydı ve kısa menzilli patlama etkisiyle düşmanı sersemletmeye veya yaralamaya yönelik taarruz tipi el bombalarından farklıydı. Taarruz bombaları parçalanmaz ve patlama etkisi daha kısa menzilli olup, atıcının kendisini şarapnel parçalarından korumasına olanak tanır. Ancak, bu teorik ayrımlara rağmen, savunma tipi bombalar sıklıkla taarruz amaçlı, taarruz bombaları ise savunma amaçlı kullanılmıştır.
Deneyimli bir atıcı, Mills bombasını 15 metre mesafeye isabetli şekilde fırlatabilirdi.[] Ancak, bombanın ölümcül şarapnel parçaları bu mesafeden çok daha uzağa ulaşabiliyordu. Britanya İç Güvenlik Birlikleri (Home Guard), No. 36 modelinin yaklaşık 27 metre (30 yarda) menzile sahip olduğunu ve tehlike alanının yaklaşık 91 metre (100 yarda) olduğunu belirten talimatlar almıştır.
İlk başta, Mills bombası yedi saniyelik bir fitil ile donatılmıştı. Ancak, 1940'taki Fransa Muharebesi sırasında bu gecikmenin çok uzun olduğu anlaşıldı; savunmadaki düşmanlar bomba patlamadan önce kaçabiliyor veya hatta bombayı geri fırlatabiliyordu. Bu nedenle, fitil süresi dört saniyeye düşürüldü.
Buna rağmen, Britanya Ordusu, tüfekle fırlatılan bombalar için yedi saniyelik fitil kullanmaya devam etti, çünkü bu süre, bombanın maksimum menziline ulaşmasını sağlamak için gerekliydi.[]
Ananas tipi el bombalarının ağır ve segmentli gövdeleri, parçalanmanın öngörülemez bir desen oluşturmasına neden olur. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Britanya, pürüzsüz metal gövde içinde segmentli sarılı tel içeren bombalar benimsemeye başlamıştır.
Buna rağmen, No. 36M Mk.I modeli, 1972 yılına kadar Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri'nin standart el bombası olarak kaldı ve Birleşik Krallık'ta üretildi. 1972’de yerini L2 serisine bıraktı. Ancak, Hindistan ve Pakistan gibi bazı ülkelerde üretimi 2000’lere kadar devam etti.
Mills bombalarının 2004 yılına kadar çatışmalarda kullanıldığı bilinmektedir. Örneğin, ABD Deniz Piyadesi Jason Dunham’ın ölümüne ve iki silah arkadaşının yaralanmasına neden olan olayda bir Mills bombası kullanılmıştır.
Mills bombasını son olarak geniş çapta kullanan ülke Hindistan’dı. Hindistan, Ağustos 2021'de bu bombayı Yeni Çok Modlu El Bombası (Multi-Mode Hand Grenade, MMHG) ile değiştirdi.
Modeller
| ]- No. 5 Mk I, ilk versiyondu. Üst yarısında küçük, dairesel bir tapadan patlayıcı dolduruluyor, taban tapasından geçirilen merkez tüp içinden fünye takılıyordu. Darbe tetikleyicisi ve yayı, bombanın üst kısmındaki kulakçıklara (lugs) oturtulan ve bir emniyet pimi/çekme halkasıyla sabitlenen kol (lever) tarafından gergin tutuluyordu. Mayıs 1915’te hizmete girdi ve kitlesel üretim 1916’da hız kazandığında yaygın olarak dağıtıldı.
- No. 23 Mk I, el bombası/tüfek bombası olarak tasarlanmıştı ve taban tapasında, tüfek fırlatma çubuğu için açılmış dişli bir delik bulunuyordu. No. 23 Mk II, daha kolay sıkılabilen yeni tip bir demir taban tapasına sahipti ve bir anahtar (spanner) gerektirmiyordu. No. 23 Mk III, daha büyük bir doldurma tapası ve daha sağlam kol kulakçıkları içeriyordu ancak Mk II'nin taban tapasını koruyordu.
- No. 36 Mk I, Mayıs 1918’de tanıtıldı. No. 23 Mk III gövdesini kullanıyordu ancak yeni bir taban tapasına sahipti. Çoğunlukla demirden üretilmişti ve tüfek namlusuna takılan Burns kupa fırlatıcı ile ateşlenebilmesi için gaz kontrol diski adı verilen bir metal disk eklemek üzere delinmiş ve diş açılmıştı.
- "Mezopotamya" versiyonu (No. 36M Mk I), şellak kaplamalı olup, fünye fitilini nem ve rutubetten korumak için tasarlanmıştı. 1930'lardan 1972'ye kadar Britanya Ordusu’nun standart el bombası olarak kullanılmıştır.
Tanımlama işaretleri
| ]- Başlangıçta, orta kısımdaki yeşil bant, dolgusunu (1915-1920'ler) gösteriyordu. Daha sonraki dönemlerde ise Baratol veya Trinitrotoluen (TNT) dolgusunu (1920'ler-1970'ler) belirtmek için kullanıldı.
- Orta kısımdaki pembe bant, veya dolgusunu gösterir. (1920 tarihli Patlayıcılar Sözlüğü'ne göre, Alumatol, amonyum nitrat, TNT ve az miktarda alüminyum tozundan oluşan bir karışımdır.Dictionary of Explosives, pub 1920 )
- Taban tapasının etrafındaki kırmızı bant, fünyenin önceden takılmış olduğunu ve bombanın ateşlemeye hazır (canlı) olduğunu gösterir.
- Her iki yanında üç kırmızı "X" işareti bulunan bombalar, su geçirmez No. 36M modelidir.
Tüfek bombası
| ]Mills bombası, tabanına metal bir çubuk eklenerek tüfek bombasına da dönüştürüldü. Bu tüfek bombası, yaklaşık 140 metre etkili menzile sahipti.
Kullanım prosedürü şunları içeriyordu:
- Mills bombasının çubuğu, standart bir tüfeğin namlusuna yerleştirilirdi.
- Özel bir balistite fişeği (barutsuz mermi) tüfeğin fişek yatağına sürülürdü.
- Tüfek dipçiği yere dayandıktan sonra, bombanın emniyet pimi çekilir ve kol serbest bırakılırdı.
- Hemen tüfek ateşlenerek bomba fırlatılırdı.
Ancak, asker bombayı hızlıca ateşlemezse, fitil süresi dolarak bomba namludayken patlayabilirdi. Britanyalılar bu sorunu önlemek için, tüfeğin süngü yuvasına bağlanan bir basit kanca (cradle) geliştirerek, güvenlik kolunu yerinde tutan bir sistem tasarladılar.
Çubuk Tipi Tüfek Bombasının Sorunları
| ]Bu sistemin kullanımı sırasında tüfek namlusunun hasar gördüğü tespit edildi. Ağır bombanın namludan itilmesi, namlunun orta kısmında bir şişmeye neden oldu. Bunun sebebi:
- Mermiye kıyasla çok daha ağır olan bombanın daha yavaş hızlanmasıydı.
- Barut gazları, bombayı iterken namlu içinde daha uzun süre yüksek basınç oluşturuyordu.
- Bu basınç, namlunun aşırı yüklenmesine ve zarar görmesine neden oluyordu.
Kupa Tipi Fırlatıcı Geliştirilmesi
| ]Britanya, çubuk tipi tüfek bombalarını değiştirmek için kupa (cup) tipi bir fırlatıcı geliştirdi. Bu yeni sistemde:
- Tüfeğin namlusuna kutu şeklinde bir fırlatıcı takılır.
- Bomba, alt kısmına vidalanan bir gaz kontrol diskiyle (gas check disc) fırlatıcıya yerleştirilir.
- Emniyet pimi çıkarıldı ancak güvenlik kolu, fırlatıcı içinde sabit kalır.
- Tüfeğe barutsuz mermi sürülerek ateşlenir.
- Bomba fırlatıcıdan çıktıktan sonra güvenlik kolu serbest kalır ve bomba aktif hale gelirdi.
Kupa tipi fırlatıcı, bombayı yaklaşık 180 metre fırlatabiliyordu. Lee-Enfield tüfekleri, bu sistem için modifiye edilerek, arttırılmış geri tepme nedeniyle dipçik bölgesi bakır telle sarılmıştı.
Eğer gerekirse, hem çubuk tipi hem de gaz kontrol diskli bombalar, standart bir el bombası gibi elle de atılabiliyordu. Kupa tipi fırlatıcı, genellikle Home Guard birliklerine tahsis edilmiştir ve düzenli ordu tarafından daha az kullanılmıştır.
Galeri
| ]-
No. 5 Mk II Mills bombası -
No. 5 Mills bombasının kesiti -
No. 23 Mk II Mills bombası - 36M bombası (1940)
- 1940 tarihli 36M el bombasının tabanı
-
36M Mills bombası -
Mills bombası No. 23 Mk II, tüfekle fırlatmak için çubukla birlikte -
Mills No. 36 tüfek bombasının çizimi, fincan fırlatıcı ile kullanım için gaz kontrol diski ile birlikte - Fransa'daki 1916 Somme Savaş Alanı Müzesi'nde bulunan Lee-Enfield fırlatıcı
-
Özel taban tapasına sahip türetilmiş model
Kaynakça
| ]- ^ ABD patent 1.178.092 U.S. copy of the 1915/1916 Mills grenade patent
- ^ G. D. Sheffield (2007). War on the Western Front. Osprey Publishing. s. 196. ISBN .
- ^ "Patent by Arthur Morrow for "Improvement in projectiles", dated 2 November 1893". . 4 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2018.
- ^ a b "www.firstworldwar.com - Who's Who - Sir William Mills". 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2025.
- ^ Capt. A. Southworth, M.B.E (1944) Home Guard Pocket Manual 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. p. 47
- ^ "Cpl Jason Dunham". Usmcronbo.tripod.com. 5 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2012.
- ^ "Explained: What are the Indian Army's new Multi-Mode Hand Grenades?". The Indian Express (İngilizce). 8 Ekim 2020. 6 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022.
- ^ "Grenade, hand and rifle, No 36 M Mk 1 (Sectioned)". 16 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Bernard Plumier. "Passion & Compassion 1914-1918 : WW1 militaria and technical documentation - english grenades". passioncompassion1418.com. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2025.
- ^ Marshall, Arthur (1920). Dictionary of Explosives. Philadelphia, USA: Blakiston.
- ^ Inert-Ord.Net, Copyright 2001-2005. "British Mills No.23 Rod Grenade - Inert-Ord.Net". 6 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2016.
Dış bağlantılar
| ]- World War II Tech Pubs Briefing
- Photos of late production 36M grenades - including examples made in 1966, 1970 and 1972
- Cross section of a Mills Bomb
- How a Mills grenade works
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Mills bombasi tarafindan tasarlanan bir dizi Ingiliz el bombasi icin kullanilan populer isimdir Bu bombalar Britanya Ordusu tarafindan kullanilan ilk modern parca tesirli el bombalari olup Birinci ve Ikinci Dunya Savaslari sirasinda yaygin sekilde kullanilmistir Gelistirilmesi span ndan bir subay Birinci Dunya Savasi sirasinda bir Mills bombasinin nasil firlatilacagini gosteriyor Sunderland li bir el bombasi tasarimcisi olan William Mills 1915 yilinda Ingiltere nin Birmingham kentindeki Mills Muhimmat Fabrikasinda Mills bombasinin patentini almis gelistirmis ve uretmistir Mills bombasi daha sonra patent davasi acan Belcikali yuzbasi Leon Roland in daha onceki bir tasarimindan esinlenmistir subayi Albay Arthur Morrow da kendi patentinin bazi yonlerinin Mills bombasina dahil edildigine inaniyordu Mills bombasi 1915 yilinda Ingiliz Ordusu tarafindan standart el bombasi olarak No 5 olarak kabul edildi Mills bombasi bircok kez degisiklige ugradi No 23 modeli tufekten ateslenebilmesi icin rotili bir taban tapa ile donatilmis No 5 modeliydi Bu konsept tufek firlatma kabi ile kullanilmak uzere cikarilabilir bir taban plakasina sahip No 36 modeliyle daha da gelistirildi Mills bombasinin son versiyonu olan No 36M 1917 de Mezopotamya nin sicak ikliminde kullanilmak uzere ozel olarak tasarlandi ve sellak ile su gecirmez hale getirildi Ancak uretimi uzun yillar devam etti 1918 itibariyla No 5 ve No 23 modelleri hizmet disi birakildi No 36 modeli ise 1932 de No 36M haric kullanim disi ilan edildi Mills bombasi klasik bir tasarima sahipti merkezi bir darbe tetikleyicisi el ile sikica tutulan bir kaldirac ve bir pim ile emniyete alinmis yivli dokme demirden yapilmis ananas seklinde bir govdeye sahipti William Mills in notlarina gore govdenin yivli yapisi parcalanmayi kolaylastirmak icin degil kavramayi artirmak amaciyla tasarlanmisti ayrica yapilan testlerde bombanin belirlenen segmentler boyunca parcalanmadigi gosterilmistir kaynak belirtilmeli Mills bombasi acik alandaki bir hedefe siper arkasindan atilmak uzere tasarlanmis bir savunma tipi el bombasiydi Parca tesiriyle yaralama amacliydi ve kisa menzilli patlama etkisiyle dusmani sersemletmeye veya yaralamaya yonelik taarruz tipi el bombalarindan farkliydi Taarruz bombalari parcalanmaz ve patlama etkisi daha kisa menzilli olup aticinin kendisini sarapnel parcalarindan korumasina olanak tanir Ancak bu teorik ayrimlara ragmen savunma tipi bombalar siklikla taarruz amacli taarruz bombalari ise savunma amacli kullanilmistir Deneyimli bir atici Mills bombasini 15 metre mesafeye isabetli sekilde firlatabilirdi kaynak belirtilmeli Ancak bombanin olumcul sarapnel parcalari bu mesafeden cok daha uzaga ulasabiliyordu Britanya Ic Guvenlik Birlikleri Home Guard No 36 modelinin yaklasik 27 metre 30 yarda menzile sahip oldugunu ve tehlike alaninin yaklasik 91 metre 100 yarda oldugunu belirten talimatlar almistir Ilk basta Mills bombasi yedi saniyelik bir fitil ile donatilmisti Ancak 1940 taki Fransa Muharebesi sirasinda bu gecikmenin cok uzun oldugu anlasildi savunmadaki dusmanlar bomba patlamadan once kacabiliyor veya hatta bombayi geri firlatabiliyordu Bu nedenle fitil suresi dort saniyeye dusuruldu Buna ragmen Britanya Ordusu tufekle firlatilan bombalar icin yedi saniyelik fitil kullanmaya devam etti cunku bu sure bombanin maksimum menziline ulasmasini saglamak icin gerekliydi kaynak belirtilmeli Ananas tipi el bombalarinin agir ve segmentli govdeleri parcalanmanin ongorulemez bir desen olusturmasina neden olur Ikinci Dunya Savasi ndan sonra Britanya puruzsuz metal govde icinde segmentli sarili tel iceren bombalar benimsemeye baslamistir Buna ragmen No 36M Mk I modeli 1972 yilina kadar Birlesik Krallik Silahli Kuvvetleri nin standart el bombasi olarak kaldi ve Birlesik Krallik ta uretildi 1972 de yerini L2 serisine birakti Ancak Hindistan ve Pakistan gibi bazi ulkelerde uretimi 2000 lere kadar devam etti Mills bombalarinin 2004 yilina kadar catismalarda kullanildigi bilinmektedir Ornegin ABD Deniz Piyadesi Jason Dunham in olumune ve iki silah arkadasinin yaralanmasina neden olan olayda bir Mills bombasi kullanilmistir Mills bombasini son olarak genis capta kullanan ulke Hindistan di Hindistan Agustos 2021 de bu bombayi Yeni Cok Modlu El Bombasi Multi Mode Hand Grenade MMHG ile degistirdi Modeller span No 5 Mk I ilk versiyondu Ust yarisinda kucuk dairesel bir tapadan patlayici dolduruluyor taban tapasindan gecirilen merkez tup icinden funye takiliyordu Darbe tetikleyicisi ve yayi bombanin ust kismindaki kulakciklara lugs oturtulan ve bir emniyet pimi cekme halkasiyla sabitlenen kol lever tarafindan gergin tutuluyordu Mayis 1915 te hizmete girdi ve kitlesel uretim 1916 da hiz kazandiginda yaygin olarak dagitildi No 23 Mk I el bombasi tufek bombasi olarak tasarlanmisti ve taban tapasinda tufek firlatma cubugu icin acilmis disli bir delik bulunuyordu No 23 Mk II daha kolay sikilabilen yeni tip bir demir taban tapasina sahipti ve bir anahtar spanner gerektirmiyordu No 23 Mk III daha buyuk bir doldurma tapasi ve daha saglam kol kulakciklari iceriyordu ancak Mk II nin taban tapasini koruyordu No 36 Mk I Mayis 1918 de tanitildi No 23 Mk III govdesini kullaniyordu ancak yeni bir taban tapasina sahipti Cogunlukla demirden uretilmisti ve tufek namlusuna takilan Burns kupa firlatici ile ateslenebilmesi icin gaz kontrol diski adi verilen bir metal disk eklemek uzere delinmis ve dis acilmisti Mezopotamya versiyonu No 36M Mk I sellak kaplamali olup funye fitilini nem ve rutubetten korumak icin tasarlanmisti 1930 lardan 1972 ye kadar Britanya Ordusu nun standart el bombasi olarak kullanilmistir Tanimlama isaretleri span Baslangicta orta kisimdaki yesil bant dolgusunu 1915 1920 ler gosteriyordu Daha sonraki donemlerde ise Baratol veya Trinitrotoluen TNT dolgusunu 1920 ler 1970 ler belirtmek icin kullanildi Orta kisimdaki pembe bant veya dolgusunu gosterir 1920 tarihli Patlayicilar Sozlugu ne gore Alumatol amonyum nitrat TNT ve az miktarda aluminyum tozundan olusan bir karisimdir Dictionary of Explosives pub 1920 Taban tapasinin etrafindaki kirmizi bant funyenin onceden takilmis oldugunu ve bombanin ateslemeye hazir canli oldugunu gosterir Her iki yaninda uc kirmizi X isareti bulunan bombalar su gecirmez No 36M modelidir Tufek bombasi span Mills bombasi tabanina metal bir cubuk eklenerek tufek bombasina da donusturuldu Bu tufek bombasi yaklasik 140 metre etkili menzile sahipti Kullanim proseduru sunlari iceriyordu Mills bombasinin cubugu standart bir tufegin namlusuna yerlestirilirdi Ozel bir balistite fisegi barutsuz mermi tufegin fisek yatagina surulurdu Tufek dipcigi yere dayandiktan sonra bombanin emniyet pimi cekilir ve kol serbest birakilirdi Hemen tufek ateslenerek bomba firlatilirdi Ancak asker bombayi hizlica ateslemezse fitil suresi dolarak bomba namludayken patlayabilirdi Britanyalilar bu sorunu onlemek icin tufegin sungu yuvasina baglanan bir basit kanca cradle gelistirerek guvenlik kolunu yerinde tutan bir sistem tasarladilar Cubuk Tipi Tufek Bombasinin Sorunlari span Bu sistemin kullanimi sirasinda tufek namlusunun hasar gordugu tespit edildi Agir bombanin namludan itilmesi namlunun orta kisminda bir sismeye neden oldu Bunun sebebi Mermiye kiyasla cok daha agir olan bombanin daha yavas hizlanmasiydi Barut gazlari bombayi iterken namlu icinde daha uzun sure yuksek basinc olusturuyordu Bu basinc namlunun asiri yuklenmesine ve zarar gormesine neden oluyordu Kupa Tipi Firlatici Gelistirilmesi span Britanya cubuk tipi tufek bombalarini degistirmek icin kupa cup tipi bir firlatici gelistirdi Bu yeni sistemde Tufegin namlusuna kutu seklinde bir firlatici takilir Bomba alt kismina vidalanan bir gaz kontrol diskiyle gas check disc firlaticiya yerlestirilir Emniyet pimi cikarildi ancak guvenlik kolu firlatici icinde sabit kalir Tufege barutsuz mermi surulerek ateslenir Bomba firlaticidan ciktiktan sonra guvenlik kolu serbest kalir ve bomba aktif hale gelirdi Kupa tipi firlatici bombayi yaklasik 180 metre firlatabiliyordu Lee Enfield tufekleri bu sistem icin modifiye edilerek arttirilmis geri tepme nedeniyle dipcik bolgesi bakir telle sarilmisti Eger gerekirse hem cubuk tipi hem de gaz kontrol diskli bombalar standart bir el bombasi gibi elle de atilabiliyordu Kupa tipi firlatici genellikle Home Guard birliklerine tahsis edilmistir ve duzenli ordu tarafindan daha az kullanilmistir Galeri span No 5 Mk II Mills bombasi No 5 Mills bombasinin kesiti No 23 Mk II Mills bombasi 36M bombasi 1940 1940 tarihli 36M el bombasinin tabani 36M Mills bombasi Mills bombasi No 23 Mk II tufekle firlatmak icin cubukla birlikte Mills No 36 tufek bombasinin cizimi fincan firlatici ile kullanim icin gaz kontrol diski ile birlikte Fransa daki 1916 Somme Savas Alani Muzesi nde bulunan Lee Enfield firlatici Ozel taban tapasina sahip turetilmis modelKaynakca span ABD patent 1 178 092 U S copy of the 1915 1916 Mills grenade patent G D Sheffield 2007 War on the Western Front Osprey Publishing s 196 ISBN 978 1 84603 210 3 Patent by Arthur Morrow for Improvement in projectiles dated 2 November 1893 4 Subat 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Mart 2018 a b www firstworldwar com Who s Who Sir William Mills 27 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Subat 2025 Capt A Southworth M B E 1944 Home Guard Pocket Manual 15 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi p 47 Cpl Jason Dunham Usmcronbo tripod com 5 Temmuz 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Ekim 2012 Explained What are the Indian Army s new Multi Mode Hand Grenades The Indian Express Ingilizce 8 Ekim 2020 6 Subat 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Ocak 2022 Grenade hand and rifle No 36 M Mk 1 Sectioned 16 Subat 2012 tarihinde kaynagindan arsivlendi Bernard Plumier Passion amp Compassion 1914 1918 WW1 militaria and technical documentation english grenades passioncompassion1418 com 12 Kasim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Subat 2025 Marshall Arthur 1920 Dictionary of Explosives Philadelphia USA Blakiston Inert Ord Net Copyright 2001 2005 British Mills No 23 Rod Grenade Inert Ord Net 6 Eylul 2016 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 5 Eylul 2016 Dis baglantilar span Wikimedia Commons ta Mills bombasi ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur World War II Tech Pubs Briefing Photos of late production 36M grenades including examples made in 1966 1970 and 1972 Cross section of a Mills Bomb How a Mills grenade works Kategoriler El bombasiI Dunya Savasi nda piyade silahlariII Dunya Savasi piyade silahlariGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariKaynaksiz anlatimlar iceren maddelerCommons kategori baglantisi Vikiveri den cekilen sayfalar