Vikipedi özgür ansiklopedi Mehmed HâdîDoğumAğa Məhəmməd əbdülsəlim oğlu əbdülsəlimzadə 1879 şamahı Bakü Guberniyası Rus

Vikipedi ozgur ansiklopedi Mehmed HadiDogumAga Mehemmed Ebdulselim oglu Ebdulselimzade 1879 Samahi Baku Guberniyasi Rus ImparatorluguOlumMayis 1920 40 41 yaslarinda Gence Azerbaycan SSC Sovyetler BirligiDefin yeriSabiskar Mezarligi GenceMahlasHadiMeslekSair yazar ogretmenMilliyetAzerbaycanliDonemServet i FununTurRomantizmEtkin yillari1905 1920Etkilendikleri Namik Kemal Abdulhak Hamit Tarhan Tevfik Fikret Ismail Gaspirali Mehmet Emin Yurdakul Recaizade Mahmud Ekrem Mehmed Hadi veya Aga Mehemmed Azerice Aga Mehemmed Ebdulselim oglu Ebdulselimzade 1879 Samahi Mayis 1920 Gence Azerbaycanli sair yazar ogretmen ve imam Abbas Sihhat Huseyin Cavid Abdullah Saik ve Ahmet Cevad gibi sairlerin temsil ettigi romantizm akiminin en dikkate deger sairlerinden birisi olarak kabul edilmektedir Hadi Namik Kemal Recaizade Mahmut Ekrem Abdulhak Hamit Tarhan Tevfik Fikret ve Mehmed Emin Yurdakul gibi Osmanli Turk yazar ve sairlerden cesitli yonlerden etkilenmistir Ilk yillari span Asil adi Aga Mehemmed olan ve gencliginde Hadi Arapca حادي dogru yolu gosteren anlamina gelir takma adini secen Mehmed Hadi 1879 yilinda Rus Imparatorlugu nun Samahi kentinin Saritorpak mahallesinde bir tuccar ailenin cocugu olarak dunyaya geldi On yasinda iken yoksul bir isci olan babasi Haci Ebdusselim i kaybetti Annesi babasinin olumunden sonra zengin bir adamla evlendi ve Hadi ve kiz kardesleri Sahiba ve Esma yi baba tarafindan akrabalarinin bakimina birakti Cocuklar babaanneleri ve amcalarinin himayesi altinda yasamaya basladilar Iki yil sonra amcasi ve ardindan babaannesi olunce akrabalari olan Mustafa Lutfi Azer Hadi ve kardeslerinin bakimini ustlendi Azer den Arapca dersleri aldi ve teoloji ile birlikte ozellikle dil edebiyat felsefe mantik ve tarih gibi bilimleri derinlemesine inceledi 1900 lu yillarin basinda Mustafa Lutfi Azer Astrahan a goc edince Hadi halasinin yanina yerlesti Kariyeri span Siirle ilgilendigi bu donemde birkac zengin akrabasina basvurdu egitim almak istedigini soyledi ve yardim istedi fakat bu istegi kabul gormedi Hadi istedigi okullarda istedigi bilimleri okuyamadigi icin kuzeninin yardimiyla bir ticaret isine girdi ancak kisa sure sonra ilgisini cekmedigi icin bu isi birakti 1902 yilinda Samahi da meydana gelen 7 4 Mw buyuklugundeki deprem sonrasi Samahi sakinlerinin cogu gibi Hadi de memleketini terk etmek zorunda kaldi ve evinin enkazini 200 manata satarak Kurdemir e goc etti Burada actigi attar dukkani is yapmayinca Aga Efendi adli bir hemserisiyle birlikte kucuk bir okul acarak muallimlige basladi ve bir yandan da kendini yetistirmeye calisti Muhammed Hadi kisa surede aydinlarinin dikkatini cekti yorenin ogretmenleri tarafindan Transkafkasya Ogretmenler Kongresi ne temsilci olarak secildi ve 1904 yilinda Tiflis te duzenlenen kongreye katildi Kalkuta dan Ḥablu l metin Istanbul dan Sabah Bahcesaray dan Tercuman Baku den Hayat gazetesini takip etti 25 yasina kadar tek bir kaside ya da romantik bir gazel yazmamis olan sair 1905 yilinin ortalarinda yayin faaliyetlerine giristi 1906 yilinda Mustafa Lutfi Efendi nin davetini kabul ederek Astrahan a giderek bir sure onun cikardigi Burhan i Terakki gazetesinde calisti Mehmed Hadi bilim ve aydinlanmayi savunan siirler ve Ronesans konulari uzerine makaleler yazarak Hayat ve Burhani Teraqqi gazetelerinde yayimladi Kasim 1906 da Huseyinzade Ali Turan in daveti uzerine Baku ye geldi Burada Osmanli yazarlarindan farkli olarak yerel yasam hakkinda genis kapsamli makaleler yayimlamaya calistigi Fuyuzat dergisinde calisti Fuyuzat kapatildiktan sonra Taza Hayat ve Ittifak gazetelerinde gorev aldi ve bu yayinlarda siir ve makaleleri yayinlandi Ali Turan in etkisiyle Turk edebiyati ile daha yakindan ilgilendigi bu donemde dunya edebiyati hakkindaki bilgisini de gelistirdi 1908 yilinda Turk Islam dunyasinin sosyal siyasal problemleri egitim hurriyet ve vatanseverlik ile ask konularini ele aldigi siir kitabi Firdevs i Ilhamat i yayimladi 1910 da Osmanli Imparatorlugu nun baskenti Istanbul a gelerek Ikinci Mesrutiyet ten sonra Ittihat ve Terakki yanlisi gazete Tanin de calismaya basladi ve Huseyin Cahit Yalcin Huseyin Kazim Kadri ve Tevfik Fikret ile birlikte calisti Ayni zamanda Rubab Sehbal Mehtab Hilal Sehrah gibi yayin organlarinda siirleri yazilari ve tercumeleri yayimlandi Bu donemde Riza Tevfik Bolukbasi ile yakin baglari oldu Kisa sure sonra Tanin gazetesi iktidar cevrelerinin dikkatini cekti 1913 te Osmanli hukumeti bir grup devrimciyle birlikte Hadi yi tutuklayip Selanik e surgune yolladi Osmanli Imparatorlugu ndan hayal kirikligina ugramis ve ruh sagligi bozulmus olarak 1914 te Baku ye donmeyi basardi Dondukten sonra Guzel Dusun Edabi ziyafat Harbi musallas Hayatin Sayfalarindan Umut Sahnedir Hayatin Ruhu Durumumuz Agliyorum Sen Gulmuyorsun Bir Dosttan Gelen Mektuba Yazilmis Ask Mektubu Aglayan Siirler Guc Hayat Umut Cehalet Zinciri ve Kor Gozlu Lider Konusursan Sozler Soz Olur Konusmazsan Dilde Keder gibi eserler yazdi Ayrica Haram mi Tatil istiyoruz bir tatil Evrenimiz bastan ayaga kanli Olmeden once vatanim mezarim oldu Uzakta parlayan o yildiz gibi siirleri kaleme aldi Mehmed Hadi Seyid Huseyin in editorlugunu yaptigi Ikbal gazetesinin yazi isleri burosunda calismaya basladi O donemde Omer Hayyam in yaklasik 20 rubaisini Azerbaycan diline cevirerek bu gazetede yayimladi I Dunya Savasi nda Ruslar in Karpatlar a gonderdigi Azerbaycan birliginde imam olarak gorevlendirildi Uc yil sonra Baku ye dondu ve Elvah i Intibah yahut Insanlarin Tarihi Faciasi 1918 adli manzumesinde cephede gecen gunlerini isledi Recaizade Mahmud Ekrem in olumu uzerine Aglayan Siirler adli eserini ona ithaf etti Bunun yanisira 1914 te yazdigi Bahari efkar qacma eserini Mehmet Emin Resulzade ye Buyuk Ismail Bey adli siirini ise Ismail Gaspirali nin olumu uzerine kaleme aldi Eserlerini aruz vezniyle yazdigi icin siirlerinin dili Arapca ve Farsca kelimelerle doludur bu da sairin yaraticiliginin kapsamini sinirlandirmaktadir Siyasi ve edebi idealleriyle Turk Islam birligine inanan Mehmed Hadi Servet i Funun anlayisina yakin bir Osmanli Turkcesi ile yazdi Bunda Namik Kemal Tevfik Fikret Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdulhak Hamid Tarhan in etkisi kadar o donemde sadelestirilmis bir Turkiye Turkcesini Turk dunyasinin ortak yazi dili haline getirmeye calisan Gaspirali Ismail in de etkisi bulunmaktadir Son yillari ve olumu span nin anilarina gore o yilin baharinda sair bunalim ve maddi zorluklar yasadi ve kendi bastirdigi siirleri sokaklarda satar bir duruma dustu Mayis 1920 de Bolsevikler e ve onlarla is birligi yapan Ermeniler e karsi sert direnmenin yasandigi 1920 Gence Isyani sirasinda sehirde bulunan Mehmed Hadi sehrin Bolseviklerin eline gecmesinden birkac gun sonra Gence deki bir hastanede 41 yasinda hayatini kaybetti Uzun sure nereye gomuldugu kamuoyunda bilinmedi Hadi nin mezarinin yeri ile ilgili 4 Haziran 1966 da Baku gazetesinin 130 sayfasinda bir haber yayinlandi Mehmed Hadi nin eserlerini arastiran bilim insani ve arastirmaci Aziz Mirahmedov Gence ye giderek yerel sakinlerinde yardimi ile sairin kabrinin Abbas Sihhat in de yattigi nda oldugunu tespit etti Kaynakca span a b c d e f Yasar Karayev Yavuz Akpinar 2003 MEHMED HADI TDV Islam Ansiklopedisi ss 488 489 Erisim tarihi 28 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Hadi Mehemmed 2005 Ebulfezl Huseyn Eliheyder Huseynov Eziz Mirehmedov Ed Mehemmed Hadi Secilmis eserleri PDF Azerice Serq Qerb ss 3 4 KB1 bakim Editorler parametresini kullanan link HADI MEHEMMED Azerice Samaxi Ensiklopediyasi 1987 s 126 Erisim tarihi 28 Ocak 2026 M Veliyeva G Efendiyeva G Misirova K Tahirov M Ceferova 2020 Azerbaycanin gorkemli sexsiyyetleri Agamehemmed Haci Ebdulselim oglu Ebdulselimzade PDF Azerbaycan Milli Kutuphanesi Azerice ss 15 16 a b c Isgoren Taskin 2017 MEHEMMED HADI NIN ALEMI MUSAVATDAN POEMASINA FENOMENOLOJIK BIR YAKLASIM Turk Dili ve Edebiyati Dergisi DergiPark ss 78 79 Akpinar Yavuz 1994 Azeri edebiyati arastirmalari Dergah Yayinlari ISBN 978 975 7462 72 9 QEDIROVA Xatire 14 Mayis 2019 Emekdaslarimizin arxiv arasdirmalari Siyasi lirikanin ustadi Mehemmed Hadi Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Arsiv Idaresi Erisim tarihi 28 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Memmedli Serqiye 2023 The searches of tradition innovation and artistic style in Mahammad Hadi s poetry Azerbaijan Literature Studies Ingilizce 1 ISSN 2663 4406 a b RZALI Resmiyye 21 Temmuz 2010 Hurriyyet Millet ve Istiqlal tesnesi Mehemmed Hadi anl az Erisim tarihi 29 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Mirzoev Elmir 19 Eylul 2025 Zwischen Moderne und Archaik Transregionale Spannungen in der Musikkultur Aserbaidschans im 20 Jahrhundert Almanca transcript Verlag s 40 ISBN 978 3 8394 0213 9 Ali bey Huseyinzade Turan ve Turkiyede yayinladigi eserler Azerbaycan Milli Kutuphanesi 1992 ss 78 82 Babayev Niyazli Babaxan Isiq oglu 2004 Movlana Haci Macid Afandi ozu zamanasi muasirlari Azerice Araz s 135 Mehemmed Hadinin vefati ve qebrinin harda olmasi meselesi Manera Az Azerice Erisim tarihi 29 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Mehemmed Hadi Ens az ensiklopediya Azerice 2 Subat 2019 Erisim tarihi 29 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Akhundov Elnur 6 Kasim 2015 Mehemmed Hadinin mezari ile bagli mubahiseler yaranib Xezer Xeber Azerice Erisim tarihi 29 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Otorite kontroluGND 132936704 ISNI 0000 0000 2611 5739 LCCN n87904115 SUDOC 115680675 VIAF 11021299 WorldCat LCCN n87 904115 Kategoriler 1879 dogumlularSamahi dogumlularAzeri sairler1920 de olenlerGence de olenler20 yuzyil Azeri sairleriAzeri yazarlarAzeri gazetecilerAzeri egitimcilerGizli kategoriler Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerKB1 bakim Editorler parametresini kullananGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriWorldCat LCCN tanimlayicisi iceren Vikipedi maddeleri