Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Mars'ın iklimi, yüzyıllardır bilimsel bir merak konusu olmuştur. Bunun nedenlerinden biri, teleskop yardımıyla yüzeyi Dünya'dan kolayca ve ayrıntılı bir şekilde doğrudan gözlemlenebilen tek karasal gezegen olmasıdır.
Mars, Dünya'nın kütlesinin onda biri kadar ve Güneş'e Dünya'dan %50 daha uzak olmasına rağmen, kutup buzullarının varlığı, mevsimsel değişiklikler ve gözlemlenebilir hava olayları gibi iklimsel olarak önemli benzerliklere sahiptir. Bu nedenle gezegen bilimcileri ve iklim bilimcileri tarafından sürekli olarak incelenmektedir. Mars iklimi, periyodik buzul çağları da dahil olmak üzere Dünya'nınkine benzerlikler gösterse de, çok daha düşük ısıl atalet gibi önemli farklar da vardır. Mars atmosferinin ölçek yüksekliği yaklaşık 11 km (36.000 ft)'dir ve Dünya'dakinden %60 daha fazladır. Mars'ın iklimi, gezegende yaşamın olup olmadığı veya geçmişte var olup olmadığı sorusu açısından büyük bir öneme sahiptir.
Mars, 17. yüzyıldan bu yana Dünya'dan gözlemlenmiş, fakat Mars'a yönelik araştırmalar 1960'ların ortalarında başlayana kadar yakından gözlem yapmak mümkün olmamıştır. Geçiş ve yörünge uzay araçları yukarıdan veri sağlarken, iniş ve keşif araçları atmosferik koşulları doğrudan ölçmüştür. Günümüzde gelişmiş Dünya yörüngeli araçlar, nispeten büyük hava olaylarına dair faydalı "genel bakış" gözlemleri sağlamaya devam etmektedir.
İlk Mars geçiş görevi ile gerçekleştirildi ve 1965'te Mars'a ulaştı. Bu kısa iki günlük geçiş (14–15 Temmuz 1965) ilkel aletlerle Mars'ın iklimi hakkındaki bilgilere çok az katkıda bulunmuştur. Daha sonraki Mariner görevleri (Mariner 6 ve 7), temel iklim bilgisi açısından bazı boşlukları doldurmuştur. Veriye dayalı iklim çalışmaları 1975'teki Viking programı iniş araçlarıyla ciddi bir şekilde başlamış ve Mars Reconnaissance Orbiter gibi sondalarla devam etmektedir.
Bu gözlemsel çalışmalar, Mars general circulation model (MGCM) adı verilen bir tür bilimsel bilgisayar simülasyonu ile desteklenmiştir. MGCM'nin çeşitli versiyonları, Mars'ı daha iyi anlamamızı ve bu tür modellerin sınırlarını belirlememizi sağlamıştır.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
İlave okuma
Dış bağlantılar
- Mars Hava durumu: Perseverance*Curiosity*InSight (askıya alındı) (İngilizce)
- Curiosity Keşif aracından (REMS) Gale kraterinde hava durumu, (Arşiv) (İngilizce)
- Insight iniş aracından Elysium Planitia'daki hava durmu (askıya alındı) (İngilizce)
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Mars in iklimi yuzyillardir bilimsel bir merak konusu olmustur Bunun nedenlerinden biri teleskop yardimiyla yuzeyi Dunya dan kolayca ve ayrintili bir sekilde dogrudan gozlemlenebilen tek karasal gezegen olmasidir Perseverance kesif araci 2023 yilinda sol 738 gezegenin bulutlarla kapli gokyuzunu goruntuledi Mars Dunya nin kutlesinin onda biri kadar ve Gunes e Dunya dan 50 daha uzak olmasina ragmen kutup buzullarinin varligi mevsimsel degisiklikler ve gozlemlenebilir hava olaylari gibi iklimsel olarak onemli benzerliklere sahiptir Bu nedenle gezegen bilimcileri ve iklim bilimcileri tarafindan surekli olarak incelenmektedir Mars iklimi periyodik buzul caglari da dahil olmak uzere Dunya ninkine benzerlikler gosterse de cok daha dusuk isil atalet gibi onemli farklar da vardir Mars atmosferinin olcek yuksekligi yaklasik 11 km 36 000 ft dir ve Dunya dakinden 60 daha fazladir Mars in iklimi gezegende yasamin olup olmadigi veya gecmiste var olup olmadigi sorusu acisindan buyuk bir oneme sahiptir Mars 17 yuzyildan bu yana Dunya dan gozlemlenmis fakat Mars a yonelik arastirmalar 1960 larin ortalarinda baslayana kadar yakindan gozlem yapmak mumkun olmamistir Gecis ve yorunge uzay araclari yukaridan veri saglarken inis ve kesif araclari atmosferik kosullari dogrudan olcmustur Gunumuzde gelismis Dunya yorungeli araclar nispeten buyuk hava olaylarina dair faydali genel bakis gozlemleri saglamaya devam etmektedir Ilk Mars gecis gorevi ile gerceklestirildi ve 1965 te Mars a ulasti Bu kisa iki gunluk gecis 14 15 Temmuz 1965 ilkel aletlerle Mars in iklimi hakkindaki bilgilere cok az katkida bulunmustur Daha sonraki Mariner gorevleri Mariner 6 ve 7 temel iklim bilgisi acisindan bazi bosluklari doldurmustur Veriye dayali iklim calismalari 1975 teki Viking programi inis araclariyla ciddi bir sekilde baslamis ve Mars Reconnaissance Orbiter gibi sondalarla devam etmektedir Bu gozlemsel calismalar Mars general circulation model MGCM adi verilen bir tur bilimsel bilgisayar simulasyonu ile desteklenmistir MGCM nin cesitli versiyonlari Mars i daha iyi anlamamizi ve bu tur modellerin sinirlarini belirlememizi saglamistir Ayrica bakinizMars i DunyalastirmaKaynakca Mars Quick Facts PDF mars nasa gov NASA 1 Aralik 2023 3 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 1 Aralik 2023 NASA Mars General Circulation Modeling NASA 20 Subat 2007 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Subat 2007 Ilave okumaJakosky Bruce M Phillips Roger J 2001 Mars volatile and climate history Nature Ingilizce 412 6843 ss 237 244 Bibcode 2001Natur 412 237J doi 10 1038 35084184 PMID 11449285 inceleme makalesiDis baglantilarWikimedia Commons ta Mars in iklimi ile ilgili ortam dosyalari mevcuttur Mars Hava durumu Perseverance Curiosity InSight askiya alindi Ingilizce Curiosity Kesif aracindan REMS Gale kraterinde hava durumu Arsiv Ingilizce Insight inis aracindan Elysium Planitia daki hava durmu askiya alindi Ingilizce