Lizbon Prensipleri veya Lizbon İlkeleri, ekolojik ekonomist tarafından okyanusların sürdürülebilirlik yönetişimi için 1997 yılında oluşturduğu altı temel ilkedir. Bu ilkeler, doğal ve sosyal kaynakların kullanımının idaresi için kılavuzluk yapmaktadır.
- Prensip 1: Sorumluluk. Çevresel kaynaklara erişim, bu kaynakları ekolojik olarak sürdürülebilir, ekonomik olarak verimli ve toplumsal olarak adil bir şekilde kullanmaya yönelik müteselsil sorumluluklar getirir. Bireysel ve kurumsal sorumluluklar ile teşvikler, birbirleriyle ve geniş toplumsal ve ekolojik hedeflerle uyumlu hale getirilmelidir.
- Prensip 2: Ölçek Eşleştirme. Ekolojik sorunlar nadiren tek bir ölçekle sınırlıdır. Çevresel kaynaklara ilişkin karar alma süreçleri; (i) ekolojik girdiyi en üst düzeye çıkaran kurumsal seviyelere atanmalı, (ii) kurumsal seviyeler arasında ekolojik bilgi akışını sağlamalı, (iii) mülkiyeti ve aktörleri dikkate almalı ve (iv) maliyetleri ve faydaları içselleştirmelidir. Uygun yönetişim ölçekleri, en ilgili bilgiye sahip olan, hızlı ve verimli bir şekilde yanıt verebilen ve ölçek sınırları ötesinde entegrasyon sağlayabilenler olacaktır.
- Prensip 3: Tedbir Potansiyel olarak geri döndürülemez çevresel etkiler hakkındaki belirsizlikler karşısında, bu kaynakların kullanımına ilişkin kararlar ihtiyatlı olma yönünde alınmalıdır. İspat yükü, faaliyetleri potansiyel olarak çevreye zarar verenlere kaydırılmalıdır.
- Prensip 4: Uyarlanabilir Yönetim. Çevresel kaynak yönetiminde her zaman bir miktar belirsizlik olduğu göz önüne alındığında, karar vericiler uyarlanabilir iyileştirme hedefiyle uygun ekolojik, sosyal ve ekonomik bilgileri sürekli olarak toplamalı ve entegre etmelidir.
- Prensip 5: Tam Maliyet Dağılımı. Çevresel kaynakların kullanımına ilişkin alternatif kararların, toplumsal ve ekolojik olanlar da dâhil olmak üzere tüm içsel ve dışsal maliyetleri ve faydaları belirlenmeli ve tahsis edilmelidir. Uygun olduğunda, piyasalar bu tam maliyetleri yansıtacak şekilde düzenlenmelidir.
- Prensip 6: Katılım. Tüm paydaşlar, çevresel kaynaklara ilişkin kararların formüle edilmesine ve uygulanmasına dâhil edilmelidir. Paydaşların tam farkındalığı ve katılımı, ilgili sorumlulukları uygun bir şekilde tanımlayan ve atayan, güvenilir ve kabul görmüş kuralların oluşturulmasına katkıda bulunur.
Kaynakça
| ]- ^ Costanza, R. et al. 2007. Lisbon principles of sustainable governance. In: Encyclopaedia of Earth. Ed. C. J. Cleveland. Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment, Washington D.C. Published in Encyclopaedia of the Earth August 9, 2007; retrieved February 6, 2009.[1] Ocak 29, 2009[Tarih uyuşmuyor], tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Costanza, R. et al. 1998. Principles for sustainable governance of the oceans. Science 281: 198-199. (also Nature 387: 253-260 (1997) see above.)
| Sürdürülebilirlik ile ilgili bu madde seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Lizbon Prensipleri veya Lizbon Ilkeleri ekolojik ekonomist tarafindan okyanuslarin surdurulebilirlik yonetisimi icin 1997 yilinda olusturdugu alti temel ilkedir Bu ilkeler dogal ve sosyal kaynaklarin kullaniminin idaresi icin kilavuzluk yapmaktadir Prensip 1 Sorumluluk Cevresel kaynaklara erisim bu kaynaklari ekolojik olarak surdurulebilir ekonomik olarak verimli ve toplumsal olarak adil bir sekilde kullanmaya yonelik muteselsil sorumluluklar getirir Bireysel ve kurumsal sorumluluklar ile tesvikler birbirleriyle ve genis toplumsal ve ekolojik hedeflerle uyumlu hale getirilmelidir Prensip 2 Olcek Eslestirme Ekolojik sorunlar nadiren tek bir olcekle sinirlidir Cevresel kaynaklara iliskin karar alma surecleri i ekolojik girdiyi en ust duzeye cikaran kurumsal seviyelere atanmali ii kurumsal seviyeler arasinda ekolojik bilgi akisini saglamali iii mulkiyeti ve aktorleri dikkate almali ve iv maliyetleri ve faydalari icsellestirmelidir Uygun yonetisim olcekleri en ilgili bilgiye sahip olan hizli ve verimli bir sekilde yanit verebilen ve olcek sinirlari otesinde entegrasyon saglayabilenler olacaktir Prensip 3 Tedbir Potansiyel olarak geri dondurulemez cevresel etkiler hakkindaki belirsizlikler karsisinda bu kaynaklarin kullanimina iliskin kararlar ihtiyatli olma yonunde alinmalidir Ispat yuku faaliyetleri potansiyel olarak cevreye zarar verenlere kaydirilmalidir Prensip 4 Uyarlanabilir Yonetim Cevresel kaynak yonetiminde her zaman bir miktar belirsizlik oldugu goz onune alindiginda karar vericiler uyarlanabilir iyilestirme hedefiyle uygun ekolojik sosyal ve ekonomik bilgileri surekli olarak toplamali ve entegre etmelidir Prensip 5 Tam Maliyet Dagilimi Cevresel kaynaklarin kullanimina iliskin alternatif kararlarin toplumsal ve ekolojik olanlar da dahil olmak uzere tum icsel ve dissal maliyetleri ve faydalari belirlenmeli ve tahsis edilmelidir Uygun oldugunda piyasalar bu tam maliyetleri yansitacak sekilde duzenlenmelidir Prensip 6 Katilim Tum paydaslar cevresel kaynaklara iliskin kararlarin formule edilmesine ve uygulanmasina dahil edilmelidir Paydaslarin tam farkindaligi ve katilimi ilgili sorumluluklari uygun bir sekilde tanimlayan ve atayan guvenilir ve kabul gormus kurallarin olusturulmasina katkida bulunur Kaynakca span Costanza R et al 2007 Lisbon principles of sustainable governance In Encyclopaedia of Earth Ed C J Cleveland Environmental Information Coalition National Council for Science and the Environment Washington D C Published in Encyclopaedia of the Earth August 9 2007 retrieved February 6 2009 1 Ocak 29 2009 Tarih uyusmuyor tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi Costanza R et al 1998 Principles for sustainable governance of the oceans Science 281 198 199 also Nature 387 253 260 1997 see above Surdurulebilirlik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir Madde icerigini genisleterek Vikipedi ye katki saglayabilirsiniz gtdSurdurulebilirlikIlkelerAntroposen Cevrecilik Insanin cevre uzerindeki etkisi KalkinmaAhlak Asiri tuketim Basit yasam Dongusel ekonomi Ortak varliklarin trajedisi Surdurulebilir Surdurulebilirlik Tuketim karsitligi Yesil tuketimDunya nufusuAile planlamasiTeknolojiCevre teknolojisi Surdurulebilir Mimari TasarimBiyocesitlilikBiyoguvenlik Biyosfer Holosen yok olusu Istilaci turler Koruma biyolojisi Tehlikedeki turEnerjiKarbon ayak izi Surdurulebilir enerji Yenilenebilir enerjiSurdurulebilir Tarim Yapay etSuAyak izi Gelgit enerjisi Hidroelektrik Hidrolik guc Hidroelektrik santrali Kitlik Nehir tipi hidroelektrik santrali Okyanus enerjisi Okyanus isil enerji donusumuSorumlulukCevresel muhasebe Surdurulebilirlik RaporUygulamalarEko kapitalizm Eko kent Ekokoy Eko sosyalizm Etki yatirimi Jeopark Surdurulebilir Moda Sanat Dagitim Turizm Ulasim Yasam Yesil Altyapi EkonomiAtik Dogal kaynak Geri donusum Humanist kapitalizmAnlasmalar ve konferanslarBM Insan Cevresi Konferansi Stockholm 1972 1983 Ortak Gelecegimiz 1987 Dunya Zirvesi 1992 1992 1992 Biyolojik Cesitlilik Sozlesmesi 1992 Lizbon Prensipleri 1997 Yeryuzu Sarti 2000 BM Binyil Bildirgesi 2000 Rio 10 Johannesburg Rio 20 2012 Surdurulebilir Kalkinma Amaclari 2015 Kategori Bilim Kategoriler Surdurulebilirlik taslaklariLizbon daki olaylarSurdurulebilir gelismeOkyanuslar1997 de cevreGizli kategoriler Webarsiv sablonu uyarilariWebarsiv sablonu wayback baglantilariTum taslak maddeler
