Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Leusden, Hollanda'nın Utrecht ilinde yer alan bir belediye ve yerleşim yeridir. Amersfoort'un yaklaşık 3 kilometre güneydoğusunda konumlanmıştır. Belediye, 2025 tarihi itibarıyla 31.681 kişilik bir nüfusa sahiptir ve yüzölçümü 62,02 km²’dir (bu alanın 0,34 km²’si sudur). Leusden sakinlerine Leusdenaren denir.
| Leusden | |
|---|---|
Belediye | |
 | |
 Bayrak  Mühür | |
| Ülke |  Hollanda |
| İl | Utrecht (eyalet) |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Gerolf Bouwmeester |
| Nüfus (2025) | |
| • Toplam | 31.911 |
Resmî site leusden.nl | |
Belediyenin batı kısmı, Utrechtse Heuvelrug (Utrecht Sıradağları) eteklerinde yer alır ve büyük ölçüde ormanlık alanlar ve fundalıklarla kaplıdır. Doğu kısımlar ise Gelderse Vallei (Gelder Vadisi) içinde yer alır ve ağırlıklı olarak tarım arazilerinden oluşur.
Den Treek'in bir bölümü Leusden'de yer alır. Bölgede çok sayıda tarım arazisi bulunmaktadır. Eskiden burada tütün yetiştirilirdi – bu durum, Tabaksteeg (Tütün Sokağı) adının verilmesine de neden olmuştur.
Tarih
Günümüz Leusden belediyesi sınırları içinde bulunan en eski arkeolojik buluntular, erken Taş Devri’ne (Paleolitikum) kadar uzanır. Örneğin Leusderheide bölgesinde, mızrak ucu olarak kullanılmış 50.000 ila 30.000 yıl öncesine tarihlenen bir yaprak biçimli sivri uç bulunmuştur. Yerleşik yaşama geçiş ise Tunç Çağı’ndan itibaren gerçekleşmiştir. Bu, Oud-Leusden ve Leusderhei’de keşfedilen tümülüslerden (grafheuvels) anlaşılmaktadır. Burada, MÖ 1600 civarında yaşamış bazı çiftçi yerleşimleri bulunmaktaydı.
Roma döneminde bölge yeniden iskan edildi. Yaklaşık MS 300 yılında küçük bir gözetleme kulesi inşa edildi; bu kuleye ait temeller günümüze ulaşmıştır. Ancak dördüncü yüzyılın başlarından itibaren bölgenin bir süre tekrar terk edildiği anlaşılmaktadır. Altıncı yüzyılın ikinci yarısında ise günümüz köyünün tarihçesi başlamıştır. Bu dönem, Amersfoort’un güneybatısında yer alan Oud-Leusden adlı mahallede şekillenmiştir. 1980’li yıllarda yapılan kazılarda hem bu yerleşim alanı hem de ona ait mezarlık ortaya çıkarılmıştır.
Yıl 777’de bu yerleşim muhtemelen ilk kez yazılı bir kaynakta geçmektedir, o zamanlar "Lisiduna" adıyla anılmaktadır. Bu yerleşim, Kont Wigger’in elinde bulunan bir malikâne (domein) merkezini oluşturuyordu. Bahsi geçen yılda, Lisiduna Malikanesi, ilgili belgede yapılan yoruma dayanarak, Şarlman (Karel de Grote) tarafından dönemin Utrecht’teki Aziz Maarten Kilisesi’ne bağışlanmıştır.
Sekizinci yüzyıldan itibaren Oud-Leusden köyü büyümeye başladı. Köyün ekonomisi büyük ölçüde tarım, demir üretimi ve büyük bir cemaatin merkezi olarak bakım hizmetlerine dayanıyordu. Gerileme muhtemelen on üçüncü yüzyılın başlarında başladı; bu dönemde cemaat küçüldü ve demir üretimi baskı altına girdi. Bölgenin ekonomik ağırlık merkezi, günümüz belediyesinin merkezi de dahil olmak üzere, doğuya doğru kaymaya başladı.
On yedinci yüzyılda tütün yetiştiriciliği hızla büyüdü ve günümüz Leusden belediyesi sınırları içindeki bölgede yaklaşık 1700 yılında zirveye ulaştı. Bu bölge, elverişli iklimi, toprağı ve tütün ticareti ile işlenmesinde önemli merkezlere (Nijkerk, Amersfoort ve Wageningen) olan iyi bağlantıları sayesinde bu tarıma uygundu. On sekizinci yüzyılda artan fiyatlar nedeniyle kısmen tahıl üretimine geçildi. On dokuzuncu yüzyılda ise tütün yetiştiriciliği artık önemini kaybetti.
Dodeweg, Leusbroek köyünü Oud-Leusden’deki kilise ve mezarlıkla birbirine bağlıyordu. Bu bölgede, A28 otoyolundan görülebilen, 13. ya da 14. yüzyıldan kalma bir kilise kulesi hâlâ ayaktadır. Ancak bu kuleye ait kilise yaklaşık 1827 yılında yıkılmıştır. Leusden’in merkezi daha doğuya kaymıştı ve yeni köy kilisesi (su işleri tarafından inşa edilen kilise türü olan “waterstaatskerk”) o dönemde yeni açılan Amersfoort-Arnhem yolu (günümüzde N226) üzerindeki Bavoort adlı mahallede inşa edildi. Bu küçük kilise, 2024 yılı itibarıyla hâlâ kullanılmakta olup şu an Leusden-Zuid olarak adlandırılan bölgededir.
Leusden, 19. yüzyıla kadar kırsal bir bölge olarak kaldı. Ancak 19. ve 20. yüzyıllarda yerleşim merkezleri oluşmaya başladı. Hamersveld’de bu gelişim özellikle belediye binası ve kilise çevresinde gerçekleşirken, Leusbroek’te ise Dorpskerk (Köy Kilisesi) civarında yoğunlaştı.
Coğrafya
Leusden kısmen Gelderse Vallei’de, kısmen de Utrechtse Heuvelrug’da yer alır. Utrechtse Heuvelrug’daki bu bölümde büyük ölçüde askeri alan olan Leusderheide ve Den Treek adlı bir malikâne bulunur. Leusden’in yeşil görünümü 1999 yılında Hollanda’nın En Yeşil Şehri kategorisinde birinci olmasını sağladı; bu yarışma, Entente Florale’nin Hollanda kolu tarafından düzenlenmiştir. Ertesi yıl ise aynı yarışmada Avrupa genelinde ikinci oldu.
Leusden’in doğu tarafında, Valleikanaal boyunca uzanan Grebbeliniedijk bulunur. Burada II. Dünya Savaşı’ndan kalma kalıntılar yer alır, örneğin sığınaklar ve Asschatterkeerkade yakınlarında bir tank engeli. Liniedijk üzerinde bir yürüyüş yolu vardır. Ayrıca Leusden’den geçen birkaç dere bulunur; bunlar arasında Heiligenbergerbeek, Barneveldse beek, Modderbeek ve Moorsterbeek sayılabilir.
Leusden, Lockhorsterweg üzerindeki Leusden-Zuid çıkışında bulunan KPN televizyon kulesi sayesinde uzaktan bile görülebilir. Bu kule 127,4 metre yüksekliğindedir.
Beledikten geçen 5 adet “klompenpad” (ahşap tahta ayakkabılarla yürümek için tasarlanmış doğa yürüyüş yolları) vardır: Dashorsterpad, Schutpad, Snorrenhoefpad, Stoutenburgerpad ve Termatenpad.
Kaynakça
- ^ "Gemeente Leusden in cijfers en grafieken". AlleCijfers.nl (Felemenkçe). 1 Temmuz 2016. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ "Grafheuvels op de Leusderhei". Canon van Nederland. 9 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2022.
- ^ "History EFE". Entente Florale (İngilizce). 29 Kasım 2017. 4 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2022. In de zoekbalk kan worden gezocht naar "Leusden".
- ^ "Alle klompenpaden". klompenpaden.nl. 24 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2022.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Leusden Hollanda nin Utrecht ilinde yer alan bir belediye ve yerlesim yeridir Amersfoort un yaklasik 3 kilometre guneydogusunda konumlanmistir Belediye 2025 tarihi itibariyla 31 681 kisilik bir nufusa sahiptir ve yuzolcumu 62 02 km dir bu alanin 0 34 km si sudur Leusden sakinlerine Leusdenaren denir LeusdenBelediyeBayrakMuhurUlke HollandaIlUtrecht eyalet Idare Belediye BaskaniGerolf BouwmeesterNufus 2025 Toplam31 911Resmi site leusden nl Belediyenin bati kismi Utrechtse Heuvelrug Utrecht Siradaglari eteklerinde yer alir ve buyuk olcude ormanlik alanlar ve fundaliklarla kaplidir Dogu kisimlar ise Gelderse Vallei Gelder Vadisi icinde yer alir ve agirlikli olarak tarim arazilerinden olusur Den Treek in bir bolumu Leusden de yer alir Bolgede cok sayida tarim arazisi bulunmaktadir Eskiden burada tutun yetistirilirdi bu durum Tabaksteeg Tutun Sokagi adinin verilmesine de neden olmustur TarihGunumuz Leusden belediyesi sinirlari icinde bulunan en eski arkeolojik buluntular erken Tas Devri ne Paleolitikum kadar uzanir Ornegin Leusderheide bolgesinde mizrak ucu olarak kullanilmis 50 000 ila 30 000 yil oncesine tarihlenen bir yaprak bicimli sivri uc bulunmustur Yerlesik yasama gecis ise Tunc Cagi ndan itibaren gerceklesmistir Bu Oud Leusden ve Leusderhei de kesfedilen tumuluslerden grafheuvels anlasilmaktadir Burada MO 1600 civarinda yasamis bazi ciftci yerlesimleri bulunmaktaydi Roma doneminde bolge yeniden iskan edildi Yaklasik MS 300 yilinda kucuk bir gozetleme kulesi insa edildi bu kuleye ait temeller gunumuze ulasmistir Ancak dorduncu yuzyilin baslarindan itibaren bolgenin bir sure tekrar terk edildigi anlasilmaktadir Altinci yuzyilin ikinci yarisinda ise gunumuz koyunun tarihcesi baslamistir Bu donem Amersfoort un guneybatisinda yer alan Oud Leusden adli mahallede sekillenmistir 1980 li yillarda yapilan kazilarda hem bu yerlesim alani hem de ona ait mezarlik ortaya cikarilmistir Yil 777 de bu yerlesim muhtemelen ilk kez yazili bir kaynakta gecmektedir o zamanlar Lisiduna adiyla anilmaktadir Bu yerlesim Kont Wigger in elinde bulunan bir malikane domein merkezini olusturuyordu Bahsi gecen yilda Lisiduna Malikanesi ilgili belgede yapilan yoruma dayanarak Sarlman Karel de Grote tarafindan donemin Utrecht teki Aziz Maarten Kilisesi ne bagislanmistir Sekizinci yuzyildan itibaren Oud Leusden koyu buyumeye basladi Koyun ekonomisi buyuk olcude tarim demir uretimi ve buyuk bir cemaatin merkezi olarak bakim hizmetlerine dayaniyordu Gerileme muhtemelen on ucuncu yuzyilin baslarinda basladi bu donemde cemaat kuculdu ve demir uretimi baski altina girdi Bolgenin ekonomik agirlik merkezi gunumuz belediyesinin merkezi de dahil olmak uzere doguya dogru kaymaya basladi On yedinci yuzyilda tutun yetistiriciligi hizla buyudu ve gunumuz Leusden belediyesi sinirlari icindeki bolgede yaklasik 1700 yilinda zirveye ulasti Bu bolge elverisli iklimi topragi ve tutun ticareti ile islenmesinde onemli merkezlere Nijkerk Amersfoort ve Wageningen olan iyi baglantilari sayesinde bu tarima uygundu On sekizinci yuzyilda artan fiyatlar nedeniyle kismen tahil uretimine gecildi On dokuzuncu yuzyilda ise tutun yetistiriciligi artik onemini kaybetti Dodeweg Leusbroek koyunu Oud Leusden deki kilise ve mezarlikla birbirine bagliyordu Bu bolgede A28 otoyolundan gorulebilen 13 ya da 14 yuzyildan kalma bir kilise kulesi hala ayaktadir Ancak bu kuleye ait kilise yaklasik 1827 yilinda yikilmistir Leusden in merkezi daha doguya kaymisti ve yeni koy kilisesi su isleri tarafindan insa edilen kilise turu olan waterstaatskerk o donemde yeni acilan Amersfoort Arnhem yolu gunumuzde N226 uzerindeki Bavoort adli mahallede insa edildi Bu kucuk kilise 2024 yili itibariyla hala kullanilmakta olup su an Leusden Zuid olarak adlandirilan bolgededir Leusden 19 yuzyila kadar kirsal bir bolge olarak kaldi Ancak 19 ve 20 yuzyillarda yerlesim merkezleri olusmaya basladi Hamersveld de bu gelisim ozellikle belediye binasi ve kilise cevresinde gerceklesirken Leusbroek te ise Dorpskerk Koy Kilisesi civarinda yogunlasti CografyaLeusden kismen Gelderse Vallei de kismen de Utrechtse Heuvelrug da yer alir Utrechtse Heuvelrug daki bu bolumde buyuk olcude askeri alan olan Leusderheide ve Den Treek adli bir malikane bulunur Leusden in yesil gorunumu 1999 yilinda Hollanda nin En Yesil Sehri kategorisinde birinci olmasini sagladi bu yarisma Entente Florale nin Hollanda kolu tarafindan duzenlenmistir Ertesi yil ise ayni yarismada Avrupa genelinde ikinci oldu Leusden in dogu tarafinda Valleikanaal boyunca uzanan Grebbeliniedijk bulunur Burada II Dunya Savasi ndan kalma kalintilar yer alir ornegin siginaklar ve Asschatterkeerkade yakinlarinda bir tank engeli Liniedijk uzerinde bir yuruyus yolu vardir Ayrica Leusden den gecen birkac dere bulunur bunlar arasinda Heiligenbergerbeek Barneveldse beek Modderbeek ve Moorsterbeek sayilabilir Leusden Lockhorsterweg uzerindeki Leusden Zuid cikisinda bulunan KPN televizyon kulesi sayesinde uzaktan bile gorulebilir Bu kule 127 4 metre yuksekligindedir Beledikten gecen 5 adet klompenpad ahsap tahta ayakkabilarla yurumek icin tasarlanmis doga yuruyus yollari vardir Dashorsterpad Schutpad Snorrenhoefpad Stoutenburgerpad ve Termatenpad Kaynakca Gemeente Leusden in cijfers en grafieken AlleCijfers nl Felemenkce 1 Temmuz 2016 27 Nisan 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 9 Haziran 2025 Grafheuvels op de Leusderhei Canon van Nederland 9 Haziran 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 8 Subat 2022 History EFE Entente Florale Ingilizce 29 Kasim 2017 4 Mart 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 4 Mart 2022 In de zoekbalk kan worden gezocht naar Leusden Alle klompenpaden klompenpaden nl 24 Mayis 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 11 Mart 2022