Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Âli Kul Gali (Kul Ali, Gul Gali, Harezmli Gali, Ali Mihrhocaoğlu isimleriyle de billinir) (d. 1183 - ö. 1234-1240 arası), 12. yüzyıl sonu 13. yüzyıl başında Harezm civarında veya İdil boyu Bulgar ilinde yaşamış Türk şair.
| Kul Ali | |
|---|---|
| Doğum | 1183 İdil- Çulman bölgesi |
| Ölüm | 1234-1240 arası bir tarih |
| Takma ad | Kul Ali |
| Meslek | Şair, mutasavvıf |
| İkamet | Bulgar |
| Vatandaşlık | İdil Bulgar Hanlığı |
| Tür | Tasavvuf |
"Kıssa-i Yusuf" “adlı manzum eserin müellifi olarak tanınır. Eserin sonundaki dörtlükte geçen "Kul Ali" mahlası ile edebiyat tarihine ile geçmiştir; gerçek adı kesin olarak bilinmez.
Kıssa-i Yusuf günümüze ulaşan tek eseridir. Bu eserin Türk, İran, Arap edebiyatında pek çok kimse tarafından işlenmiş dini kaynaklı Yusuf ile Züleyha hikayesini anlatan ilk Türkçe eser olması nedeniyle edebiyat tarihinde Kul Ali'nin önemli yeri vardır. Eseri hangi şive ile yazdığı kesin olarak anlaşılamamıştır. Tatar edebiyat tarihçilerine göre eser, Tatar edebiyatının başlatıcılarından biridir ve müellifi Kul Gali Tatar edebiyatının ilk büyük şairi kabul edilir 1983'te doğumunun 800. ve Kıssa-yı Yusuf'un yazılışının 750. yıldönümü Moskova ve Kazan'da Türk medeniyetinin büyük şöleni kabul ederek kutlanmıştır.
Yaşamı
Şair hakkındaki bir kısım bilgiler şecerelerde, rivayetlerde ve efsanelerde saklanmıştır.
Türkmen kaynaklarında Kıssa-yı Yûsuf yazarı, “Ali Mihrhocaoğlu” şeklinde geçmektedir. Ali Mihrhocaoğlu, Orta Çağda yaşayan ve eser veren büyük bir Türkmen şairi olarak değerlendirilir. O, Harezm'de yaşayan aşiretlerden birinde dünyaya gelmiş, hayatının kırk yıldan fazlasını Harezm’de geçirmiştir. O devirlerde Ali, Urgenç medreselerinde müderrislik yapmış; Kıssa-yı Yûsuf adlı eserini 1233 yılında 50 yaşında iken tamamlamıştır.
Tatar kaynaklarına göre ise Kul Ali, İdil-Çuman bölgesinde dünyaya gelmiş ve Bulgar devleti şehzadelerinden Abdullah Bey’in torunudur. Harezm’de okumuş ve uzun yıllar ders vermiştir. Harezm ve Urgenç’e Moğol istilâları başlayınca Kırgız bozkırlarına göçmüş ve bir süre sonra da ata yurdu olan Zey’e geçmiştir. Kul Ali, Moğollara karşı yapılan savaşta hayatını kaybetmiştir.
İslâm felsefesi ve edebiyat alanlarında kitapları, şerh (yorum)leri olduğu tahmin edilmektedir. Ancak bu eserler henüz bulunamamıştır. Edebî eserlerinden sadece Kıssa-yı Yusuf günümüze elyazma biçiminde gelebilmiştir
Kaynakça
 | Bir biyografi ile ilgili bu madde seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Ali Kul Gali Kul Ali Gul Gali Harezmli Gali Ali Mihrhocaoglu isimleriyle de billinir d 1183 o 1234 1240 arasi 12 yuzyil sonu 13 yuzyil basinda Harezm civarinda veya Idil boyu Bulgar ilinde yasamis Turk sair Kul AliDogum1183 Idil Culman bolgesiOlum1234 1240 arasi bir tarihTakma adKul AliMeslekSair mutasavvifIkametBulgarVatandaslikIdil Bulgar HanligiTurTasavvuf Kissa i Yusuf adli manzum eserin muellifi olarak taninir Eserin sonundaki dortlukte gecen Kul Ali mahlasi ile edebiyat tarihine ile gecmistir gercek adi kesin olarak bilinmez Kissa i Yusuf gunumuze ulasan tek eseridir Bu eserin Turk Iran Arap edebiyatinda pek cok kimse tarafindan islenmis dini kaynakli Yusuf ile Zuleyha hikayesini anlatan ilk Turkce eser olmasi nedeniyle edebiyat tarihinde Kul Ali nin onemli yeri vardir Eseri hangi sive ile yazdigi kesin olarak anlasilamamistir Tatar edebiyat tarihcilerine gore eser Tatar edebiyatinin baslaticilarindan biridir ve muellifi Kul Gali Tatar edebiyatinin ilk buyuk sairi kabul edilir 1983 te dogumunun 800 ve Kissa yi Yusuf un yazilisinin 750 yildonumu Moskova ve Kazan da Turk medeniyetinin buyuk soleni kabul ederek kutlanmistir YasamiSair hakkindaki bir kisim bilgiler secerelerde rivayetlerde ve efsanelerde saklanmistir Turkmen kaynaklarinda Kissa yi Yusuf yazari Ali Mihrhocaoglu seklinde gecmektedir Ali Mihrhocaoglu Orta Cagda yasayan ve eser veren buyuk bir Turkmen sairi olarak degerlendirilir O Harezm de yasayan asiretlerden birinde dunyaya gelmis hayatinin kirk yildan fazlasini Harezm de gecirmistir O devirlerde Ali Urgenc medreselerinde muderrislik yapmis Kissa yi Yusuf adli eserini 1233 yilinda 50 yasinda iken tamamlamistir Tatar kaynaklarina gore ise Kul Ali Idil Cuman bolgesinde dunyaya gelmis ve Bulgar devleti sehzadelerinden Abdullah Bey in torunudur Harezm de okumus ve uzun yillar ders vermistir Harezm ve Urgenc e Mogol istilalari baslayinca Kirgiz bozkirlarina gocmus ve bir sure sonra da ata yurdu olan Zey e gecmistir Kul Ali Mogollara karsi yapilan savasta hayatini kaybetmistir Islam felsefesi ve edebiyat alanlarinda kitaplari serh yorum leri oldugu tahmin edilmektedir Ancak bu eserler henuz bulunamamistir Edebi eserlerinden sadece Kissa yi Yusuf gunumuze elyazma biciminde gelebilmistirKaynakca a b c d PDF 10 Mart 2014 tarihinde kaynagindan PDF arsivlendi Erisim tarihi 10 Mart 2014 a b Ali Cin Karisik Dilli Eserlerden Ali ni Yusuf ile Zuleyha Hikayesi Turkish Studies Cilt 5 1 Kis 2010 PDF 10 Mart 2014 tarihinde kaynagindan PDF Erisim tarihi 10 Mart 2014 Bir biyografi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir Madde icerigini genisleterek Vikipedi ye katki saglayabilirsiniz