Vikipedi özgür ansiklopedi Hırvatistan ın Čakovec kentinde çocuklar için düzenlenen bir kros yarışı 2016 Kros koşusu bir

Vikipedi ozgur ansiklopedi Hirvatistan in Cakovec kentinde cocuklar icin duzenlenen bir kros yarisi 2016 Kros kosusu bireysel ve takim olarak acik arazide dogal zemin uzerinde kosulan bir spor dalidir Parkur genellikle 3 12 kilometre 1 9 7 5 mi uzunlugunda olup cim ve toprak yuzeylerden gecebilir ormanlik alanlari ve acik arazileri kapsar tepeler duz zeminler kimi zaman da cakilli yollar ve kucuk engeller icerir Hem bireysel hem de takim sporu olarak yapilir kosucular bireysel zamanlarina gore takimlar ise puanlama yontemine gore degerlendirilir Erkekler ve kadinlar her yas grubunda kros yarislarina katilir Yarislar genellikle sonbahar ve kis aylarinda duzenlenir yagmur sulu kar kar dolu ve degisken hava kosullarinda yapilabilir Kros kosusu atletizm catisi altindaki disiplinlerden biridir ve uzun mesafe kosularinin dogal arazide yapilan versiyonudur Acik arazide kosu yarislari tarih oncesi donemlere kadar gitse de kros yarislarinin kurallari ve gelenekleri Britanya da ortaya cikmistir 1876 da Ingiltere Sampiyonasi ilk ulusal yarisma olarak duzenlenmis 1903 te ise ilk kez yapilmistir 1973 ten bu yana krosun en ust duzey seckin organizasyonu dir Kros kosusunda en ust seviye profesyonel yaris serisi 2021 den beri Dunya Atletizm Birligi tarafindan duzenlenen Dunya Atletizm Kros Turu nun Altin seviye ayagidir Yaris parkuru span Parkur tasarimi span Bir kros parkuru dogal veya yapay engeller icerebilse de parkur surekli kosuya elverisli olmalidir yani askeri tarz engel parkurunda oldugu gibi yuksek bariyerlerin asilmasini derin hendeklerden gecilmesini veya sik caliliklarin icinden zorla yol acilmasini gerektirmez Parkurun en az 5 metre 5 5 yd genisliginde olmasi yarismacilarin birbirini gecmesine olanak tanir Acik isaretlemeler sporcularin yanlis yola sapmalarini ve seyircilerin yarisa mudahale etmesini engeller Isaretlemeler parkurun iki yaninda serit veya kurdele zeminde tebesir ya da boya ya da koniler seklinde olabilir Bazi siniflarda yonleri belirtmek icin renkli bayraklar kullanilir sola donus icin kirmizi saga donus icin sari duz devam veya bayragin on feet yaklasik 3 metre yakininda kalmak icin mavi bayrak Parkurlarda ayrica genellikle mesafe isaretleri bulunur bunlar her kilometrede veya her milde gosterilir Baslangictan sonraki ilk donuse kadar parkurun 400 ila 1 200 m 440 ila 1 310 yd duz zeminden olusmasi onerilir bu temaslari ve sikisikligi azaltir Ancak daha kucuk capli yarismalarda ilk donus genellikle cok daha kisa bir mesafede yapilir Ayrica bitis cizgisinden sonra bir koridor veya cikis alani bulunmali boylece bitis siralamalarinin kaydi kolaylastirilmalidir Mesafeler span Bir kros yarisinin tipik baslangici hakemin tabanca atesiyle start vermesi Uluslararasi yarismalarin parkurlari 1 750 ila 2 000 metre uzunlugunda dongulerden olusur Atletler yarisa bagli olarak uc ila alti tur tamamlar Buyukler erkekler ve kadinlar 10 kilometrelik parkurda genc erkekler 8 kilometrelik parkurda genc kadinlar ise 6 kilometrelik parkurda yarisir Amerika Birlesik Devletleri nde universite erkekleri genellikle 8 km 5 0 mi veya 10 km 6 2 mi parkurlarda universite kadinlari ise 5 km 3 1 mi veya 6 km 3 7 mi parkurlarda yarisir Lise ogrencileri ise tipik olarak 3 mi 4 8 km veya 5 km 3 1 mi parkurlarda kosar Strateji span Kros yaris parkurlarindaki kosu yuzeyi donuslerin sikligi ve darligi inis cikislarin miktari farklilik gosterdiginden strateji sadece bastan sona sabit bir tempo ile kosmaktan ibaret degildir Antrenorler ve sporcular yarisa hizli baslayarak one gecmenin mi yoksa sabit tempoda kosarak fizyolojik verimliligi korumanin mi daha avantajli oldugu konusunda farkli gorusler one surer Bazi takimlar sporcularinin grup halinde kosmasini birbirine moral vermesini onemserken bazilari herkesin kendi yarisini kosmasi gerektigini savunur Ayrica bir kosucunun grubun the pack onunde mi yoksa arkasinda kosup sonradan mi one gececegi sporcunun bireysel becerisine dayanikliligina ve yarisin uzunluguna baglidir Sporcular yaristan once beslenmelerine de dikkat etmelidir Ancak en onemlisi yaristan once yapilan antrenmandir Ekipman span Kros kosusu cok az ozel ekipman gerektirir Yarislarin cogu kulup veya okul renklerini tasiyan sort ve atlet ya da singletlerle yapilir Ozellikle soguk havalarda hareket kabiliyetini kaybetmeden sicak tutmak icin uzun kollu ustler ve taytlar giyilebilir En yaygin ayakkabi turu kros civileridir bunlar kaucuk tabanli on kisminda bes veya daha fazla metal civi bulunan hafif yaris ayakkabilaridir Civilerin uzunlugu yaris kosullarina gore degisir camurlu parkurlarda 25 milimetre 0 98 in e kadar uzun civiler kullanilirken sert zeminlerde 6 milimetre 0 24 in gibi kisa civiler daha etkilidir Civili ayakkabilar cimenlik camurlu veya kaygan zeminlerde uygunken parkurda asfalt ya da toprak yol gibi sert yuzeyler fazlaysa sporcular yaris flatleri adi verilen civisiz kaucuk tabanli yaris ayakkabilarini tercih edebilir Tarihce span 2010 Avrupa Kros Sampiyonasi nda Albufeira Portekiz de kosucular 1819 da Shrewsbury School ogrencileri mudurleri Dr Butler dan bir tilki avi kulubu kurmak icin izin istedi ancak reddedildi Bunun uzerine ogrenciler at binip kopeklerle avlanmak yerine acik arazide kosmaya dayali alternatif bir kulup kurdular Kucuk bir grup ogrenci avi taklit etmek icin once basliyor digerleri ise kopek surusunu simgeleyerek kisa bir sure sonra onlari takip ediyordu Boylece kopekli avciligin terminolojisi kros kosusuna aktarilmis oldu onde gidenler tavsanlar hares takip edenler ise tazilar hounds olarak anildi Tavsanlar kokularini simule etmek ve tazilara iz birakmak icin yanlarinda tasidiklari kagit parcalarini yollara serpistiriyorlardi Bu spora paper chase veya Hare and Hounds Tavsan ve Tazilar adi verildi 1831 de okulda oldukca populer hale gelen bu etkinlik mufredata dahil edildi Ilk parkur yaklasik 5 kilometre uzunlugundaydi ve Tuck adindaki bir ciftciye ait araziden gectigi icin gunumuzde hala Tucks olarak bilinir Bu cocuklar yuzyillardir bilinen arazide kosu fikrini icat etmemislerdi ancak okullar bu macera dolu ugrasi duzenli bir spora donusturme surecini baslatti Rivayete gore Iskoc Krali III Malcolm en hizli kosucuyu saray habercisi yapmak icin Craig Choinnich tepesine yaris duzenlemisti Ayrica British Museum da bulunan 1540 tarihli bir el yazmasinda Chester Racecourse Roodee uzerinde alti gumus mizrak odulu icin yapilan bir kosu yarisindan bahsedilir William Shakespeare 17 yuzyilin baslarinda yazdigi eserinde Sir John Falstaff in Prens Henry ye Senin kadar hizli kosabilsem bin pound verirdim dedigini aktarir Samuel Pepys ise 10 Agustos 1660 tarihli gunlugunde Hyde Park ta bir Irlandali ile Lord Claypoole un eski usagi Crow arasinda uc tur suren guzel bir ayak yarisi izledigini kaydeder 1720 de Oxford da ogrenci olan Sir Erasmus Phillips gunlugunde Woodstock Park ta dort millik bir ayak yarisini buyuk bir kalabalikla izledigini yazar 1826 da Bell s Life gazetesi Milton ve Chart bolgelerinden beyefendiler arasinda kosulan bir yarisi rapor etmistir 1834 e gelindiginde Hare and Hounds Rugby School da da biliniyordu Buradaki guzergah Barby Hill Run 1857 tarihli Tom Brown s School Days adli romanda anlatilmistir Eton College da kosuculara Beagles tazilar adi verilirken baska yerlerde Harriers denirdi Harrow School da kosular tarim arazilerinde yapilirken Winchester College ancak 1880 lerde kros kosusuna basladi 1837 de Rugby School koye gidip geri donulen yaklasik 19 kilometrelik Crick Run rotasini baslatti Bu yaris bugun hala bir gelenek olarak devam etmektedir 1850 lerin basinda atletizm kulupleri de antrenman amaciyla paper chase duzenlemeye basladi 1867 de Wimbledon Common da ilk ulusal sampiyona yapildi yaklasik 5 5 km uzunlugundaki parkur bataklik ve tepelerden geciyordu Yaris aksam yapildigi icin bircok kosucu yonunu kaybetti ve yaris gecersiz sayilarak yeniden kosuldu 1877 den itibaren sampiyonalar 16 km 10 mil mesafede duzenlenmektedir 1869 da dunyanin ilk kros kosusu kulubu olan Thames Hare and Hounds kuruldu Ayni yil William C Vosburgh sporu ABD ye tanitti Oxford ve Cambridge universiteleri ilk yarislarini Aralik 1880 de yapti Harvard University ise ayni yil kosular duzenlemeye basladi Ingiltere de uc bolgesel birlik kuruldu 1879 da Midland Counties 1882 de Northern 1883 te Southern Cross Country Association 1883 te ayrica Walter Rye nin baskanliginda Ulusal Kros Birligi National Cross Country Union kuruldu 1933 te adi English Cross Country Union olarak degistirildi Iskocya da birlik 1886 da kuruldu ve ayni yil Lanark ta ilk ulusal sampiyona yapildi ABD ise 1887 de kendi birligini kurdu Zamanla kagit parcalariyla isaretleme birakildi parkurlar bayraklar seritler ve gorevlilerle isaretlenmeye baslandi Sampiyonalar cogu zaman tarim arazilerinde ormanlarda golf sahalarinda ve hipodromlarda duzenlendi 1898 de Salford Harriers sporcusu Harold Hardwick bir ekibi Fransa ya goturerek uluslararasi kros kosularini baslatti 1903 te Uluslararasi Kros Birligi kuruldu ve Ingiltere Irlanda Iskocya ve Galler ilk kez karsilasma yapti 1907 de Fransa nin katilimiyla yaris uluslararasi bir boyut kazandi 1920 lerde baska Avrupa ulkeleri katildi 1958 de ise Tunus bir takim gonderdi Kros bayrak yarisinin fikri 1903 te Paris te dogdu 26 Aralik 1903 te South London Harriers davet edildi ancak bu yarisin yapilip yapilmadigi bilinmiyor Ilk kesin belgeli bayrak yarisi ise 26 Aralik 1906 da Hampstead Harriers tarafindan duzenlendi Karli bir parkurda ucer kisilik bes takim yaklasik 3 km kostu Yarisi 41 42 2 lik suresiyle 3 takimdan G Banbrook kazandi Kadinlar uzun yillar boyunca sagliklarina ve ureme yeteneklerine zarar verecegi yonundeki yaygin ama yanlis inanc nedeniyle buyuk olcude spordan dislanmislardir Ayrica sporun okullarda dogmasi ve kadinlarin bu donemde formal egitimden mahrum olmasi da bu dislanmanin bir sebebiydi Ingiltere de kadinlar ilk kez 1868 de universiteye kabul edildi Kadinlara yonelik yarislar yapildiysa da bunlar seyrek ve duzensizdi Ornegin Haziran 1851 de Cumbria daki Longtown Sports ta kadinlar icin duzenlenen yarisin odulu erkeklerinkinin uc katiydi ve ilk uc kadina esit odul verilirken ikinci olan erkek yalnizca kazananin yarisi kadar odul alabildi Kadin spor kulupleri ve kadin takimlari icin resmi yarismalar ancak 1920 lerde ortaya cikti Kadinlar icin ulusal sampiyonayi duzenleyen ilk ulke Fransa oldu 1918 Ingiltere de kadinlar icin ilk sampiyona ise Subat 1927 de Luton daki Hoo Park ta yapildi Kadinlar uluslararasi kros yarislarina gayriresmi olarak ancak 1931 den itibaren katilabildi Kadinlar icin resmi kros kurallari 1962 ye kadar yazilmadi ve yarislari 1967 ye kadar sampiyona olarak kabul edilmedi Olimpiyat Oyunlari span Edvin Wide Ville Ritola ve Paavo Nurmi solda 1924 Paris Olimpiyatlari ndaki bireysel kros yarisinda Hava sicakligi 40 C 104 F yi gectigi icin 38 sporcudan yalnizca 15 i yarisi tamamladi Kros kosusu 1912 1920 ve 1924 Yaz Olimpiyatlari nda bireysel ve takim disiplini olarak yarisildi Isvec 1912 de altin madalya kazandi Finlandiya ise Paavo Nurmi nin onculugunde 1920 ve 1924 te sampiyon oldu 1924 Paris Olimpiyatlari ndaki asiri sicak dalgasinda yalnizca 38 sporcudan 15 i finise ulasabildi Bunlardan sekizi sedye ile tasindi Bir atlet stadyuma ulastiginda daireler cizerek kosmaya basladi ve kendini bayiltti bir digeri ise finise 50 metre kala bayildi Jose Andia ve Edvin Wide in oldugu bile bildirildi saglik gorevlileri ise saatlerce baygin haldeki atletleri parkur boyunca aradi Her ne kadar olum haberleri asilsiz olsa da izleyiciler bu tablo karsisinda sok oldu ve Olimpiyat yetkilileri kros kosusunu gelecekteki oyunlardan cikarmaya karar verdi 1928 den itibaren kros kosusu yalnizca modern pentatlonun besinci disiplini olarak kaldi ve 2016 ya kadar Olimpiyatlarda sadece modern pentatlonun bir parcasi olarak yer aldi Son yillarda kros kosusunun Olimpiyat Oyunlari na geri donmesi icin cabalar surmektedir 2020 de Dunya Atletizm Birligi baskani Sebastian Coe kros kosusunun 2024 Yaz Olimpiyatlari na eklenmesi icin girisimde bulundu ancak IOC bu teklifi reddetti 2024 Olimpiyatlari sirasinda ise Coe sporun Kis Olimpiyatlari programina dahil edilmesi icin caba harcadi Amac kros kosusunu 2030 Kis Olimpiyatlari Fransiz Alpleri ve 2034 Kis Olimpiyatlari Salt Lake City programina sokmaktir Dunya sampiyonalari span ten itibaren IAAF her yil duzenlenen ve daha sonra Dunya Kros Sampiyonasi adini alan organizasyonu baslatmistir te erkeklerde Yeni Zelanda kadinlarda ise Amerika Birlesik Devletleri sampiyon olmus ve Avrupa disindan gelen ulkelerin ilk zaferleri kaydedilmistir de bir Afrika ulkesi Etiyopya erkekler yarisini ilk kez kazanmis ise bir Afrika ulkesi Kenya kadinlarda ilk kez sampiyon olmustur 1981 den bu yana erkeklerde 2001 den itibaren ise kadinlarda tum sampiyonluklar Etiyopya veya Kenya tarafindan kazanilmistir 2010 yilina kadar Kenya 40 Etiyopya ise 23 Dunya Kros Sampiyonlugu elde etmistir Kaynakca span Cross country Introduction 27 Subat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi IAAF Erisim tarihi 14 Subat 2011 World Tour competition structure announced for cross country combined events and race walking PRESS RELEASE World Athletics worldathletics org 18 Mart 2025 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 13 Mart 2024 a b World Athletics Book of Rules C2 1 Teknik Kurallar 31 Ocak 2020 de guncellendi Dunya Atletizm Birligi Erisim tarihi 2 Subat 2020 USA Track amp Field 2011 Yarisma Kurallari USATF Erisim tarihi 27 Subat 2011 a b 2011 2012 NCAA Erkekler ve Kadinlar Atletizm ve Kros Kurallari NCAA Erisim tarihi 11 Subat 2011 Trabuco Cross Country for Dummies Trabuco Hills High School Erisim tarihi 25 Ocak 2022 Groves Harry Tactics amp Strategy Cross Country Journal Cilt II Sayi 2 Temmuz Agustos 1984 Mackenzie Brian Cross Country Tactical approach Erisim 4 Mart 2011 Newton Joe with Joe Henderson 1998 Coaching Cross Country Successfully Human Kinetics ss 83 88 ISBN 978 0 88011 701 2 2011 NFHS Atletizm ve Kros Kurallari Kitabi NFHS Castellini Ottavio 22 Mart 2007 Grandfathers and great grandfathers of Cross Country worldathletics org Erisim tarihi 31 Mayis 2024 News CROSS COUNTRY 101 The History Of Cross Country By Ka Deem Wynn www runnerspace com Erisim tarihi 17 Mayis 2025 a b History of Cross Country bunburycrosscountry Ingilizce 24 Ekim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2025 History of the Highland Games Wheeler Les 31 Mayis 2024 The Origins of the Braemar Games Hill Race www abdn ac uk 13 Agustos 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Mayis 2024 Badminton Library of Sports and Pastimes 1887 Cilt 20 s 253 History of Henry IV Part I II Perde 4 Sahne Pepys Samuel 11 Agustos 2003 Friday 10 August 1660 The Diary of Samuel Pepys Ingilizce 13 Mart 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 31 Mayis 2024 Athletics and Football 1885 Montague Shearman Bell s Life 30 Temmuz 1826 s 14 Harrow School Yesterday and Today 1948 E D Laborde Fifty Years of Sport Vol III Eton Harrow and Winchester 1922 Lord Desborough a b What Is Cross Country Nike com Ingilizce Erisim tarihi 17 Mayis 2025 Barber Eric 1 Haziran 2018 A Brief History on Cross Country Running Steady Foot Ingilizce 14 Agustos 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2025 History CUHH 4 Kasim 2017 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 17 Mayis 2025 Cross Country Running World Athletics 8 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Sporting Life 27 Aralik 1906 s 4 University of London Carlisle Journal 13 Haziran 1851 s 3 Encyclopedia Britannica a b Paavo Nurmi at the Olympic Games Paris 1924 The Sports Museum of Finland 13 Subat 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 23 Eylul 2012 Burnton Simon 18 Mayis 2012 50 stunning Olympic moments No31 Paavo Nurmi wins 5 000m in 1924 The Guardian Erisim tarihi 23 Eylul 2012 a b Raevuori Antero 1997 Paavo Nurmi juoksijoiden kuningas 2nd Fince WSOY ss 179 180 ISBN 978 9510218501 a b Lovesey Peter 1968 The Kings of Distance A Study of Five Great Runners Taylor amp Francis ss 111 112 ISBN 978 3540002383 Olympic org Madalya veritabani Olimpiyat Hareketi Seb Coe Pushing for Cross Country to Be Included at 2030 Winter Olympics USATF Kros Sampiyonasi Medya El Kitabi USATF Erisim tarihi 12 Subat 2011 Daha fazla okuma span Havitz Mark E Eric D Zemper Worked Out in Infinite Detail Michigan State College s Lauren P Brown and the Origins of the NCAA Cross Country Championships Michigan Historical Review Bahar 2013 39 1 ss 1 39 gtdKosuDisiplinlerSprint 400 m ye kadar Orta mesafe kosulari 3000 m ye kadar Uzun mesafe kosulari maratona kadar 5000 m uzeri Ultra kosu maraton uzerinde Kros kosusu Engelli kosu Su engelli kosu Bayrak kosusuFederasyonlarDunya Atletizm Birligi atletizm ultra kosu patika kosusu dag kosusu skyrunning kar ayakkabisiyla kosu Dunya SampiyonasiDunya Atletizm Sampiyonasi atletizm kros ultra kosu patika kosusu dag kosusu skyrunning kar ayakkabisiyla kosu gtdAtletizmPist ve saha Kros kosusu Yuruyus Yol kosusuPistKisa mesafe kosulari50 m 55 m 60 m 100 m 200 m 300 m 400 mEngelli kosular50 m 55 m 60 m 100 m 110 m 400 mOrta mesafe kosulari800 m 1000 m 1500 m 1 mil 3000 m 3000 m su engelliUzun mesafe kosulari5000 m 10 000 mBayrak yarislari4 100 m 4 400 m Isvec bayrak yarisiYuruyusSahaAtmalarGulle Disk Cekic CiritAtlamalarYuksek atlama Sirikla atlama Uzun atlama Uc adim atlamaDekatlon Heptatlon PentatlonYolKosuYari maraton Maraton Ultra maratonYuruyus20 km 50 kmDigerTekerlekli sandalye yarisi gtdYarisKosuAtletizmSprint Orta mesafe kosulari Uzun mesafe kosulari Bayrak kosusu Engelli kosu Su engelli kosuYol kosusuYari maraton Maraton Ultra maratonOff roadKros kosusuDigerYaris yuruyusu ParkourOryantiringKirda yon bulma Dag maratonuBisiklet yarisiYol bisikleti yarisi Cyclo cross Dag bisikleti yarisi Pist bisikleti yarisi KeirinDeve yarisi Tazi yarisi At yarisi Kizakli kopek yarisiYuzme spor Acik suda yuzmeSurat tirmanisiMotor sporlariOtomobil yarisiKalkis yarisi Formula yarisi Karting Ralli Stok otomobil yarisi Kamyon yarisiMotorsiklet yarisiMotokrosDigerHava yarisiTahta yarisiLongboarding Sokak kizagiKis sporAlp disiplini Kayakli kosu spor Surat pateniCok sporlu yarisMacera yarislari Triatlon DuatlonDiger Otorite kontroluGND 4156390 6 LCCN sh90004401 NLI 987007534687105171 Kategoriler Kros kosusuAtletik sporlarTurlerine gore atletizmUzun mesafe kosulariTurlerine gore kosuBirlesik Krallik kokenli sporlarTakim sporlariGizli kategoriler Webarsiv sablonu wayback baglantilariGND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriLCCN tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriNLI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri