| Warning: Value not specified for "" | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Kazak kazası — Çarlık Rusyası ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti dönemlerinde var olmuş bir idari-bölgesel birimdir. Şu anda Ağstafa ve Gazah ilçelerinin bulunduğu alanda bulunuyordu.
Tarihi
| ]Safeviler döneminde Kazak kazası beylerbeyliğine bağlıydı. 18. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçerek Tiflis eyaletine bağlandı. 1723-1728 yılları arasında derlenen " Tiflis Vilayeti Mufassal Kitabı"na göre, Kazak bölgesi "liva" ("sancak") statüsündeydi ve İnje, Çuvar, Ahstav ve Türk kazalarını içeriyordu. Safeviler'den sonra iktidara gelen Nadir Şah (1736-1747), bu toprakları yeniden kendi yönetimi altına aldı. Gence - Karabağ beylerbeyi Uğurlu Han Ziyadoğlu'nun Nadir'in şah seçilmesine karşı çıkması üzerine Gazah toprakları Şemşadil ve Borçalı ile birlikte Kartli Çarı Teymuraz'a verildi. Şeki Hanı Hacı Çelebi'nin (1743-1755) Kartli Çarı II. Herakleios'a (1752) karşı kazandığı zaferden sonra Kazak Sultanlığı, Şeki Hanlığı'na dahil edildi. 18. yüzyılın sonlarında Kazak Sultanlığı tekrar II. Herakleios'un yönetimine girdi. Bu dönemde Kazak Sultanlığı, Şemşaddil ile birlikte Kazak - Şemşaddil Sultanlığı adıyla anılmaktaydı. Bu saltanat 1801 yılında Rusya'ya bağlandı, 1819 yılında kaldırıldı ve yerine Kazak ve Şemşadil kazaları kuruldu. 1840 yılındaki idari-bölgesel taksimat sırasında Kazak ve Şemşadil kazaları ilçe statüsüne dönüştürülerek Gürcistan-İmereti eyaletinin Yelizavetpol (Gence) kazasına dahil edildi. 1840'lı yıllardaki tarım reformları sırasında Gazah ve Şemşadil köylüleri çarlık rejimine karşı ayaklandılar (1844-1845). 14 Aralık 1846'da yapılan yeni idari taksimatla Gazah ve Şemşadil, 'ne bağlandı.
Ancak değişiklikler bununla sınırlı kalmadı, Çar'ın 9 Aralık 1867 tarihli " Kafkasya ve Transkafkasya'nın İdaresinin Değiştirilmesi Hakkındaki" kararnamesiyle yeni Elizavetpol Guberniyası kuruldu. Söz konusu kararnameye dayanarak Yelizavetpol (Gence) vilayetine bağlı ayrı bir Kazak kazası oluşturuldu. 1917 Kafkas takvimine göre Gazah kazasının alanı 5096,52 mil karedir. İlçenin nüfusu 137.049’dur. Bunlardan 78 bin 601 kişi (%57,4) erkek, 58 bin 448 kişi (%42,6) kadın, 131 bin 32 kişi mahalli ikamet eden, 6 bin 17 kişi ise geçici ikamet edenlerden oluşmaktadır. Burada bir acil durum yönetim sistemi vardı. Bölge büyük toprak sahibi çiftliklerin hakimiyetindeydi. Gazah kazasında ekilebilir arazinin %98,9'u (518.573 desiyatin) hazineye ve toprak sahiplerine aitti. Köylülerin toplam 5.362 desiyatinlik satın alma payı arazisi bulunuyordu. İlçenin ekonomik hayatında tarımın önemli bir yeri vardı. Şubat Devrimi’nden (1917) sonra Gazah kazasında Geçici Hükümet’e bağlı yerel yönetimler kurulmaya başlandı. Mart ayında Gazah Şehir Yürütme Komitesi seçildi. Ekim Devrimi’nden (1917) sonra Kazak kazası Transkafkasya Komiserliği’nin yetkisi altına girdi. Bu dönemde ilçede köylü hareketi yaygınlaştı. Köylülerin hoşnutsuzluğundan yararlanan Bolşevikler harekete geçtiler. 1917 Aralık ayının ikinci yarısında Govlar istasyonunda Stepan Şaumyan ve Hamid Sultanov'un katılımıyla bir toplantı yapıldı. Toplantıda, ağa topraklarının müsadere edilerek köylülere verilmesi ve silahlı köylü grupları oluşturulması kararları alındı. Ocak 1918'in başlarında köylü gösterileri arttı. Bazı araştırmalar, Sovyet iktidarının Gazah kazasında 1918 yılının Ocak-Haziran ayları arasında kurulduğunu göstermektedir.
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, Haziran 1918’de Gazah kazasında hakimiyetini kurmayı başardı. Ermenistan Cumhuriyeti, diğer Azerbaycan toprakları gibi Gazah bölgesinin dağlık kesimini de talep ediyordu. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde Gazah kazasına ilişkin bazı mevzuat metinleri kabul edildi. 22 Haziran 1918'de Gori Öğretmen Okulu'nun Azerbaycan Şubesi'nin Kazakça'ya taşınması için kaynak ayrılması kararı alındı ve 21 Ekim tarihli kararla okulun bakımı için kaynak ayrıldı. 12 Temmuz 1918 tarihli kararla Salahli ve Şıhli köyleri ile Poylu istasyonunda hudut karakolları kuruldu. Gazah kazasının yönetiminin güçlendirilmesine yönelik tedbirler de alındı. 17 Şubat 1919 tarihli bir kararla, vilayette geçici olarak Dahiliye Nezareti Olağanüstü Temsilciliği kadrosu ihdas edildi. Böylece Azerbaycan Hükümeti'nin 7 Mayıs 1919 tarihli kararıyla, Gazah bölgesindeki mevcut tüm yöneticilerden üstün yetkilere sahip olan İçişleri Bakanlığı'nın olağanüstü yetkili temsilcisi görevine milletvekili atandı ve kendisine maddi yardım sağlandı. Ancak Cumhuriyet Hükümeti'nin tarım sorununu çözmede gecikmesi Gazah kazası köylüleri arasında hoşnutsuzluğun devam etmesine yol açtı. Eylül 1919'da Gazah'ta bir toplandı . Kongre, toprak sorununa ilişkin Bolşevik kararını kabul etti. Cumhuriyet Hükümeti, durumu göz önünde bulundurarak Bakü valisinin yardımcısı Amiraslan Han Hoyski'yi Gazah kazasına gönderdi, ancak o kısa süre sonra ayrılmak zorunda kaldı. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin yıkılmasından sonra Gazah kazasında askeri devrim komitesi kuruldu.
Alan
| ]Gazah bölgesi şu alanları kapsıyordu:
- Gazah ilçesi
- Agstafa ilçesi
- Tovuz ilçesi
- Gedebey ilçesinin bir parçası
- Kervansaray bölgesi ( İcevan )
- Barana ilçesi (Noyemberyan)
- Chambarak bölgesi (Kırmızı köy)
- Şemşaddin ilçesi veya Tovuzgala (Berd)
- Dilijan ilçesi
Ermenistan'da Sovyet hükümetinin kurulmasından sonra (29 Kasım 1920), 1874'teki idari taksimata göre Azasu, Garadash, Kilinj köyü, Uzuntala, Baranin, Galachi, Kotikand, Goshgotan Kulpi, Yeni Dilijan, Köhne Dilijan, Karvansara, Garago Yunlu, Polad, Ayrım, Khashtar, Başkent, Kuleli, Mikhailovsk, Tatlikend ve Tovuzgala köylerini de kapsayan Gazah kazasının topraklarının % 44,5'i Ermenistan sınırları içinde kaldı. Azerbaycan sınırları içinde kalan Kazak topraklarında Kazak, Ağstafa, Tovuz ve Gedebay kazaları (Gedebay ilçesinin bir parçası Kazak kazasına dahil idi), Ermenistan'a verilen topraklarda ise Kervansaray (İcevan), Barana (Noyemberyan), Çambarek (Kırmızı köy), Şemşaddin veya Tovuzgala (Berd) ve Dilican ilçeleri oluşturuldu.
Kaynakça
| ]- Tiflis ilinin detaylı not defteri. Borçalı ve Kazak (1728). Bakü: 2001;
- Azerbaycan Halk Cumhuriyeti (1918–1920). Dış politika (belgeler ve materyaller), Bakü: 1998.
- Mevzuat işlemleri (belgelerin toplanması). Bakü: 1998;
- Miralaev T. S. , emekçi köylülüğün devrimci hareketi, Sovyet iktidarının zaferinin ve Azerbaycan'da sosyalizmin toplumsal sisteminin inşasının parti örgütleyicisi. Bakü: 1958.
- ^ Qanunverici aktlar 1998, s. 538.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Warning Value not specified for Kazak kazasi Type of subdivision of the Former Country1867 1929BayrakTarih Kurulus 1867 Kaldirilis 1929Nufus 112 074 Kazak kazasi Carlik Rusyasi ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti donemlerinde var olmus bir idari bolgesel birimdir Su anda Agstafa ve Gazah ilcelerinin bulundugu alanda bulunuyordu Tarihi span Safeviler doneminde Kazak kazasi beylerbeyligine bagliydi 18 yuzyilin ilk ceyreginde Osmanli Imparatorlugu nun eline gecerek Tiflis eyaletine baglandi 1723 1728 yillari arasinda derlenen Tiflis Vilayeti Mufassal Kitabi na gore Kazak bolgesi liva sancak statusundeydi ve Inje Cuvar Ahstav ve Turk kazalarini iceriyordu Safeviler den sonra iktidara gelen Nadir Sah 1736 1747 bu topraklari yeniden kendi yonetimi altina aldi Gence Karabag beylerbeyi Ugurlu Han Ziyadoglu nun Nadir in sah secilmesine karsi cikmasi uzerine Gazah topraklari Semsadil ve Borcali ile birlikte Kartli Cari Teymuraz a verildi Seki Hani Haci Celebi nin 1743 1755 Kartli Cari II Herakleios a 1752 karsi kazandigi zaferden sonra Kazak Sultanligi Seki Hanligi na dahil edildi 18 yuzyilin sonlarinda Kazak Sultanligi tekrar II Herakleios un yonetimine girdi Bu donemde Kazak Sultanligi Semsaddil ile birlikte Kazak Semsaddil Sultanligi adiyla anilmaktaydi Bu saltanat 1801 yilinda Rusya ya baglandi 1819 yilinda kaldirildi ve yerine Kazak ve Semsadil kazalari kuruldu 1840 yilindaki idari bolgesel taksimat sirasinda Kazak ve Semsadil kazalari ilce statusune donusturulerek Gurcistan Imereti eyaletinin Yelizavetpol Gence kazasina dahil edildi 1840 li yillardaki tarim reformlari sirasinda Gazah ve Semsadil koyluleri carlik rejimine karsi ayaklandilar 1844 1845 14 Aralik 1846 da yapilan yeni idari taksimatla Gazah ve Semsadil ne baglandi Ancak degisiklikler bununla sinirli kalmadi Car in 9 Aralik 1867 tarihli Kafkasya ve Transkafkasya nin Idaresinin Degistirilmesi Hakkindaki kararnamesiyle yeni Elizavetpol Guberniyasi kuruldu Soz konusu kararnameye dayanarak Yelizavetpol Gence vilayetine bagli ayri bir Kazak kazasi olusturuldu 1917 Kafkas takvimine gore Gazah kazasinin alani 5096 52 mil karedir Ilcenin nufusu 137 049 dur Bunlardan 78 bin 601 kisi 57 4 erkek 58 bin 448 kisi 42 6 kadin 131 bin 32 kisi mahalli ikamet eden 6 bin 17 kisi ise gecici ikamet edenlerden olusmaktadir Burada bir acil durum yonetim sistemi vardi Bolge buyuk toprak sahibi ciftliklerin hakimiyetindeydi Gazah kazasinda ekilebilir arazinin 98 9 u 518 573 desiyatin hazineye ve toprak sahiplerine aitti Koylulerin toplam 5 362 desiyatinlik satin alma payi arazisi bulunuyordu Ilcenin ekonomik hayatinda tarimin onemli bir yeri vardi Subat Devrimi nden 1917 sonra Gazah kazasinda Gecici Hukumet e bagli yerel yonetimler kurulmaya baslandi Mart ayinda Gazah Sehir Yurutme Komitesi secildi Ekim Devrimi nden 1917 sonra Kazak kazasi Transkafkasya Komiserligi nin yetkisi altina girdi Bu donemde ilcede koylu hareketi yayginlasti Koylulerin hosnutsuzlugundan yararlanan Bolsevikler harekete gectiler 1917 Aralik ayinin ikinci yarisinda Govlar istasyonunda Stepan Saumyan ve Hamid Sultanov un katilimiyla bir toplanti yapildi Toplantida aga topraklarinin musadere edilerek koylulere verilmesi ve silahli koylu gruplari olusturulmasi kararlari alindi Ocak 1918 in baslarinda koylu gosterileri artti Bazi arastirmalar Sovyet iktidarinin Gazah kazasinda 1918 yilinin Ocak Haziran aylari arasinda kuruldugunu gostermektedir Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Haziran 1918 de Gazah kazasinda hakimiyetini kurmayi basardi Ermenistan Cumhuriyeti diger Azerbaycan topraklari gibi Gazah bolgesinin daglik kesimini de talep ediyordu Azerbaycan Halk Cumhuriyeti doneminde Gazah kazasina iliskin bazi mevzuat metinleri kabul edildi 22 Haziran 1918 de Gori Ogretmen Okulu nun Azerbaycan Subesi nin Kazakca ya tasinmasi icin kaynak ayrilmasi karari alindi ve 21 Ekim tarihli kararla okulun bakimi icin kaynak ayrildi 12 Temmuz 1918 tarihli kararla Salahli ve Sihli koyleri ile Poylu istasyonunda hudut karakollari kuruldu Gazah kazasinin yonetiminin guclendirilmesine yonelik tedbirler de alindi 17 Subat 1919 tarihli bir kararla vilayette gecici olarak Dahiliye Nezareti Olaganustu Temsilciligi kadrosu ihdas edildi Boylece Azerbaycan Hukumeti nin 7 Mayis 1919 tarihli karariyla Gazah bolgesindeki mevcut tum yoneticilerden ustun yetkilere sahip olan Icisleri Bakanligi nin olaganustu yetkili temsilcisi gorevine milletvekili atandi ve kendisine maddi yardim saglandi Ancak Cumhuriyet Hukumeti nin tarim sorununu cozmede gecikmesi Gazah kazasi koyluleri arasinda hosnutsuzlugun devam etmesine yol acti Eylul 1919 da Gazah ta bir toplandi Kongre toprak sorununa iliskin Bolsevik kararini kabul etti Cumhuriyet Hukumeti durumu goz onunde bulundurarak Baku valisinin yardimcisi Amiraslan Han Hoyski yi Gazah kazasina gonderdi ancak o kisa sure sonra ayrilmak zorunda kaldi Azerbaycan Halk Cumhuriyeti nin yikilmasindan sonra Gazah kazasinda askeri devrim komitesi kuruldu Alan span Gazah bolgesi su alanlari kapsiyordu Gazah ilcesi Agstafa ilcesi Tovuz ilcesi Gedebey ilcesinin bir parcasi Kervansaray bolgesi Icevan Barana ilcesi Noyemberyan Chambarak bolgesi Kirmizi koy Semsaddin ilcesi veya Tovuzgala Berd Dilijan ilcesi Ermenistan da Sovyet hukumetinin kurulmasindan sonra 29 Kasim 1920 1874 teki idari taksimata gore Azasu Garadash Kilinj koyu Uzuntala Baranin Galachi Kotikand Goshgotan Kulpi Yeni Dilijan Kohne Dilijan Karvansara Garago Yunlu Polad Ayrim Khashtar Baskent Kuleli Mikhailovsk Tatlikend ve Tovuzgala koylerini de kapsayan Gazah kazasinin topraklarinin 44 5 i Ermenistan sinirlari icinde kaldi Azerbaycan sinirlari icinde kalan Kazak topraklarinda Kazak Agstafa Tovuz ve Gedebay kazalari Gedebay ilcesinin bir parcasi Kazak kazasina dahil idi Ermenistan a verilen topraklarda ise Kervansaray Icevan Barana Noyemberyan Cambarek Kirmizi koy Semsaddin veya Tovuzgala Berd ve Dilican ilceleri olusturuldu Kaynakca span Tiflis ilinin detayli not defteri Borcali ve Kazak 1728 Baku 2001 Azerbaycan Halk Cumhuriyeti 1918 1920 Dis politika belgeler ve materyaller Baku 1998 Mevzuat islemleri belgelerin toplanmasi Baku 1998 Miralaev T S emekci koylulugun devrimci hareketi Sovyet iktidarinin zaferinin ve Azerbaycan da sosyalizmin toplumsal sisteminin insasinin parti orgutleyicisi Baku 1958 Qanunverici aktlar 1998 s 538 Kategoriler Eski yerlesim birimleri1868 de kurulan bolgeler ve ulkeler
