Vikipedi özgür ansiklopedi Euro bölgesi Opsiyon hakkı olan DKM II üye ülkeleri DKM II üyesi ülkeler AB üyesi diğer ülkel

Vikipedi ozgur ansiklopedi Euro bolgesi Opsiyon hakki olan DKM II uye ulkeleri DKM II uyesi ulkeler AB uyesi diger ulkeler AB ile yaptiklari bir antlasma sonucu euro kullanan ulkeler Tek tarafli olarak euro kullanan ulkeler Karadag Avrupa Birligi ve Euro Bolgesi uyesi olmayan bir ulkedir Ayrica AB ile resmi bir para anlasmasi da yoktur Yani Euro yu tek tarafli kullanmaktadir Ayni zamanda euro yu tek tarafli kullanan iki ulkeden biridir digeri Kosova Tarih span 20 yuzyilin baslarinda kisa omurlu Karadag Kralligi doneminde 1906 dan 1918 e kadar Karadag perperi kullanildi Ancak Avusturya kronu gibi diger yabanci para birimleri de kullanildi 1922 den 1941 e kadar Yugoslavya Kralligi nin bir parcasi olarak Karadag ulkenin resmi para birimi olan Yugoslav dinarini kullandi Yugoslav dinari span 5000 dinarlik banknot 1985 Karadag II Dunya Savasi nin ardindan Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti nin bir parcasi olduktan sonra Yugoslav para politikasina bagli kaldi ve 1999 a kadar resmi para birimi olarak Yugoslav dinarini kullandi Yugoslavya nin dagilmasinin ardindan 1992 de Karadag ve Sirbistan Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ni kurdu Yeni ulkede para sistemi yeniden merkezilestirildi Bu yuzden ozerkligini kaybetti ve merkezi Belgrad da bulunan Yugoslavya Merkez Bankasi nin bir bolge ofisi haline geldi Yugoslav dinari 1992 1994 yillarinda hiperenflasyon yasadi Ortak pazarin cokmesi ve iki eski Yugoslav cumhuriyetinde ayni anda savas cikmasi sonrasinda Sirbistan ve Karadag daki aylik enflasyon orani Subat 1992 de 50 iken Haziran 1992 de 100 e ulasti Bu durum tarihin en kotu ve en uzun hiperenflasyonlarindan birine yol acti Yugoslav dinari dunyanin en kotu performans gosteren para birimlerinden biri olarak kabul edildi Alman Marki span 1999 un baslarinda hukumet Karadag in ekonomik cikarlarini ve parasal bagimsizligini korumanin bir yolunu aramaya basladi Hukumet hem dinarin hem de Alman Marki nin kullanilacagi ikili bir para birimi sistemi kurdu Bu karar esas olarak istikrarsiz ve genislemeci para politikasi durusundan kaynaklaniyordu Dolarizasyonun getirilmesi ve Karadag in para finans ve bankacilik sektorlerindeki durumun iyilestirilmesi vatandaslarin yeni para rejimine olan guveninin artmasina yol acti Ocak 2001 den bu yana ulke Alman Marki ni tek yasal odeme araci olarak kullanmaya karar verdi cunku yeterli miktarda Alman Marki dolasimdaydi ve bu nedenle ulusal para birimi olarak Dinar i kullanmaya gerek yoktu Euro span 1 Ocak 2002 de euro banknotlari ve madeni paralari Alman Marki nin resmi para birimi oldugu Almanya da dahil olmak uzere bircok Avrupa ulkesinde resmen dolasima girdi Boylece Alman Marki euronun kabul edilmesiyle birlikte yasal odeme araci olmaktan cikti 2002 nin basindaki bu olaylarin ardindan Karadag once Alman Marki na paralel yasal odeme araci olarak ve Mart 2002 den bu yana tek yasal odeme araci olarak euroyu resmi ve tek tarafli olarak benimseme karari aldi Ana nedenler oncekilerle ayniydi parasal istikrari saglamak ve onceki yillarda gorulen yuksek hiper enflasyondan kacinmaya devam etmek Bugune kadar Karadag ile Avrupa Merkez Bankasi arasinda euronun resmi para birimi olarak kullanimini onaylayan resmi bir bag veya anlasma bulunmamaktadir Madeni paralar span Euro Bolgesi uyelerinin aksine Karadag in kendi euro madeni paralarini basma yetkisi yoktur Bunun yerine halihazirda dolasimda olan banknot ve madeni paralara bagimlidirlar Euro Bolgesi ulkeleri Avrupa haritasini gosteren ortak bir arka yuze sahipken on yuzlerinde kendi tasarimlarina sahiptirler bu da her madeni paranin ayni anda dolasimda cesitli tasarimlara sahip oldugu anlamina gelir Para birimi olarak euro kullanan ve AB uyesi olmayan Andorra Monako San Marino ve Vatikan on yuzlerinde kendi tasarimlarina sahip madeni para basma hakkina da sahiptir Mevcut durum span Karadag 2007 yilinda Avrupa Birligi ile Istikrar ve Ortaklik Anlasmasi imzaladi Ardindan Aralik 2008 de uyelik basvurusunda bulundu ve son olarak 2010 yilinda resmi aday statusunu elde etti Karadag in Avrupa Birligi ne ve ardindan Euro Bolgesi uyeligine giden yolu henuz belirsizligini koruyor Karadag Ab ye uye olursa tek tarafli olarak Euro yu kullandigi icin Euro bolgesine katilmak zorunda degildir Ama bu Karadag in otomatikman Euro bolgesi uyesi oldugu anlamina gelmez Cunku euro bolgesi uyeligi ayri bir surectir Bunun icin Maastricht Kriterleri nin karsilanmasi gerekir Notlar span Andorra Monako San Marino ve Vatikan Euroyu resmi para birimi olarak kullanmak ve kendi madeni paralarini basmak icin AB ile anlasmistir Bu nedenle Euro yu tek tarafli kullanan Karadag ve Kosova nin bu yetkisi yoktur Kaynakca span a b Money in Montenegro through history Central Bank of Montenegro 28 Mayis 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mart 2020 Bogetic Z Petrovic P Vujosevic Z 1999 The Yugoslav Hyperinflation of 1992 1994 Causes Dynamics and Money Supply Process Yugoslavia Montenegro Adopts German Mark As Currency Journal of Comparative Economics 21 Mayis 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mart 2020 Steve H Hanke The Beauty of a Parallel Currency CATO Institute 3 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mart 2020 Money in Montenegro through history Central Bank of Montenegro 28 Mayis 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mart 2020 a b Yugoslavia Montenegro Adopts German Mark As Currency 3 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Mart 2020 Initial changeover 2002 European Central Bank 27 Mayis 2013 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 22 Mart 2020 Agreements on monetary relations Andorra Monaco San Marino and Vatican City European Communities 25 Mayis 2015 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Mart 2020 National sides of euro coins European Commission 3 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 19 Mart 2020 Stabilisation and Association Agreement between Montenegro and the European Union Council of the European Union 12 Haziran 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 3 Mart 2020 Commission Opinion on Montenegro s application for membership of the European Union PDF European Commission 3 Aralik 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 3 Mart 2020 gdEuro konulariGenelAvrupa Birligi Ekonomik ve Parasal Birligi Euro simgesi Euro bolgesiYonetimAvrupa Merkez Bankasi Avrupa Merkez Bankalari SistemiMali hukumlerAvrupa Istikrar MekanizmasiEkonomiAvrupa ekonomisi Avrupa Birligi ekonomisi SEPARezerv para PetroeuroParalarMadeni paralar 1 2Banknotlar 20 100 200 500Para basma hakkina sahip ulkelere gore madeni paralarEuro bolgesiKibrisAB ile parasal anlasmaUlkelere gore kullanimPara basma hakki olmadan anlasma ile euro kullanan AB uyesi olmayan bolgelerSaint Barthelemy Saint Pierre ve Miquelon Fransiz Guney ve Antarktika Topraklari Agrotur ve DikelyaUlkelere gore mevcut kullanimUlkelere gore olasi kullanimAnlasma olmadan tek tarafli euro kullanan ulkelerKaradagDKM IIDanimarka kronuDigerCek korunasi Isvec kronu Macar forinti Polonya zlotisi Rumen leyiGenelI APB II III EPB Avrupa borc kriziEski AB uyeleri ve euroOnceki para birimleriAvrupa Para Birimi Alman marki Avusturya silini Belcika frangi Bulgar levi Eston kronu Fin markkasi Fransiz frangi Hirvat kunasi Hollanda guldeni Irlanda sterlini Ispanyol pesetasi Italyan lirasi Kibris lirasi Leton latsi Litvan litasi Luksemburg frangi Malta lirasi Monako frangi Portekiz eskudosu San Marino lirasi Slovak korunasi Sloven tolari Vatikan lirasi Yunan drahmisiEski mali hukumler Kategoriler Karadag ekonomisiEuro