Vikipedi özgür ansiklopedi Harald Hárfagri sayfasından yönlendirildi I HaraldNorveç kralıHüküm 160 süresi872 933Sonra 16

Vikipedi ozgur ansiklopedi Harald Harfagri sayfasindan yonlendirildi I HaraldNorvec kraliHukum 160 suresi872 933Sonra 160 gelenI ErikDogumy 850 RogalandOlumy 933 RogalandDefinHaraldshaugenEs ler iRagnhild Eriksdotter Asa HakonsdotterCocuk lar iI Erik I Haakon Ragnvald Bjorn HalvdanTam adiHaraldr HalfdanarsonBabasiHalfdanAnnesiRagnhild SigurdsdotterDiniPaganizm I Harald Norvecce Harald Harfager Eski Izlanda dilinde Harald Harfagri d y 850 860 Rogaland Norvec o y 933 Rogaland Norvec lakabiyla Sarisin Harald ya da Guzel sacli Harald yaygin geleneksel kabule gore 872 ile 933 yillari arasinda hukum surdugu ve Norvec in ilk krali oldugu dusunulmektedir 91 1 93 91 2 93 Iddiaya gore Harald in olumunden sonra iki oglu Kanlibalta Erik ve Iyi Haakon tahti devralmistir Tum Norvec uzerinde egemenlik iddiasinda bulunan ilk kraldir ve 9 yuzyilda yasamis barbar Iskandinav seflerinin en buyuklerinden biridir Harald in hayatiyla ilgili bilgiler buyuk olcude belirsizdir Saray sairi THorbjorn Hornklofi ye ait birkac ovgu siiri parcalar halinde gunumuze ulasmistir ancak yasamina dair mevcut anlatimlar omrunden yaklasik uc yuzyil sonra yaziya dokulen sagalardan gelmektedir Harald in hayati 12 yuzyildan once yazilmamis olan bircok Krallar Sagasi nda anlatilir Bu metinlerde Harald in yasami ve basarilari uzerine anlatilanlarda farkliliklar olsa da 12 ve 13 yuzyillarda Harald in Norvec i bir krallik altinda birlestirdigi genel kabul gormustur Harald 19 yuzyildan itibaren Norvec in Isvec ile kisisel bir birlik icinde oldugu donemde Norvec in ulusal bir sembolu ve bagimsizligin simgesi haline gelmistir 20 ve 21 yuzyilda krallar sagalari ve Orta Cag anlatilari elestirel bir sekilde incelenmis olsa da Harald hala Norvec ulusunun babasi olarak taninmaktadir 21 yuzyilin baslarinda bazi tarihciler Guzel sacli Harald in tarihi bir figur olmadigini one surmeye calismistir Hayati degistir kaynagi degistir Norvec in guneydogusundaki topraklarin bir bolumunde hukum suren Kara Halvdan in ogluydu Babasi Isvec in eski krallik hanedani Yngling lerden geliyordu On yasindayken babasinin yerine hukumdar oldu Uppland da bas gosteren bir ayaklanmayi bastirarak ilk zaferini kazandi Ote yandan Lade kontu Hakon la yaptigi baris antlasmasindan yararlanarak ulkenin bati kesimlerinde fetihlere giristi Bu seferler sirasinda kazandigi en onemli zafer olan Hafrsfjord Carpismasi nin tarihi Orta Cag tarihcilerine gore 872 dir Cagdas tarihciler ise bu carpismanin 10 20 yil sonra gerceklestigi kanisindadir Stavanger yakinindaki Hafrsfjord deniz savasi nda rakipleri olan Jarllar i kesin olarak yenerek onlari Izlanda ya surdu Harald in fetihleri ve koydugu vergiler bircok sefin kabileleriyle birlikte Britanya Adalarina ve komsu ulkelere goc etmesine yol acti Goc edilen yerler arasinda Iskandinavyalilarin Harald in hukumdarligi sirasinda kesfettikleri Izlanda nin da oldugu sanilmaktadir Adalara kacmis olan dusmanlarina boyun egdirmek icin Shetland Orkney ve Hebridler adalarina seferler yapti Kiyi ticaretini denetimi altina alarak buyuk bir servet edinen Harald guneybatidaki topraklari uzerinde siki bir denetim kurmakla birlikte ulkenin oteki bolgelerini kendisine bagli kabile sefleri araciligiyla yonetti Norvec i birlestiren ve vergi sistemini ulke yararina yeniden duzenleyen ilk hukumdardi Ulke yonetimine en buyuk katkisi yerel yonetim birimlerini Lagting olusturmakti Olumunden sonra kralligi cok sayidaki ogullari arasinda bolusuldu Avci Gudrod un y 820 tarihinde oldugu sirada Norvec te bulunan kucuk kralliklar Iclerinden en onemlileri Vestfold kirmizi Halogaland mor Alvheim sari ve Agder yesil Kara Halvdan in oldugu y 860 tarihinde Norvec teki kucuk kralliklarin durumu Kirmizi renkte olan Harald in idaresindeki yerler Hafrsfjord Carpismasi sonrasi y 872 deki durum Krallik topraklari kirmizi renkte gosterilmis Y 930 tarihinde I Harald in olumu sonrasi bolunmus krallik topraklari Sari bolgeler kucuk ve onemsiz kralliklar mor renkli bolge Lade kontlugu topraklari turuncu renkteki bolge More kontlugu topraklari Cocuklari degistir kaynagi degistir Harald in bircok farkli esinden olmus cok sayida cocugu vardi Bunlar icerisinde kral olmaya en yakin aday ayni zamanda Harald in favori cocugu olan Kanli balta Erik di Harald 80 yasina bastigi sirada Erik i de tahta ortak etti ve bu durum uc yil boyunca 933 te Harald olunceye degin devam etti Haral in ogullarinin sayisi bircok farkli saga da 11 ile 20 arasinda degisim gosterir Ogullarinin 12 tanesi kral unvaniyla anilmistir Harald in Lade kontu Hakon Grjotgardsson in kizi Asa dan olan cocuklari Guttorm Haraldsson Ranrike krali Halvdan Kvite Haraldsson Trondheim krali Halvdan Svarte Haraldsson Trondheim krali Sigrod Haraldsson Trondheim krali Hordaland krali Erik in kizi Gyda dan olan cocuklari Alov Arbot Haraldsdotter Rorek Haraldsson Sigtrygg Haraldsson Frode Haraldsson Torgils Haraldsson Yutland li Ragnhild Eiriksdotter dan olan cocuklari I Erik Norvec krali I Harald in ogullarindan Norvec krali I Hakon Eystein Kontu nun kizi Svanhild den olan cocuklari Bjorn Farmann Vestfold krali Olaf Haraldsson Geirstadalf Vingulmark ve sonra Vestfold krali Ragnar Rykkel Ring Dagsson in kizi Ashild den olan cocuklari Ring Haraldsson Dag Haraldsson Gudrod Skirja Ingegjerd Haraldsdotter Svase the Finn in kizi Snofrid den olan cocuklari Halvdan Halegg Gudrod Ljome Ragnvald Rettilbeine Sigurd Rise Tora Mosterstong dan olan cocuklari I Haakon Norvec krali Oteki cocuklari Ingebjorg Haraldsdotter Harald ayrica Norvec Krali II Harald in buyukbabasidir Yazin dunyasinda I Harald degistir kaynagi degistir Harald in yasamiyla ilgili en guvenilir kaynaklar onun zamaninda ortaya cikan ama 13 yuzyillarda Izlanda da yaziya gecirilen siirlerdir Ayrica 12 ve 13 yuzyillarda Izlanda ve Norvec te yazilmis tarih kitaplarinda da onun hukumdarlik donemi anlatilir Pek guvenilir olmayan bu kaynaklarin en kapsamlisi Izlandali Snorri Sturluson un o 1241 Heimskringla adli kitabidir Resmi unvanlar Once gelen Yngling Hanedani lideri olarak Kara Halfdan Norvec krali 872 933 Sonra gelen I Erik gtdNorvec hukumdarlariI Ozgur Norvec Yabanci ve kraliyet disi hukumdarlar egik tartismali olanlarsa parantezle gosterilmistir872 1387I Harald I Erik I Haakon II Harald I Harald d amp Haakon Sigurdsson n I Olaf Sweyn di amp Erik Haakonsson n amp Sweyn Haakonsson n II Olaf Knut di amp Haakon Ericsson n amp Sweyn Knutsson n AElfgifu n I Magnus d III Harald II Magnus III Olaf Haakon Magnusson III Magnus Olav Magnusson I Oystein I Sigurd IV Harald IV Magnus II Sigurd I Inge II Oystein Magnus Haraldsson II Haakon V Magnus Sverre III Haakon Guttorm II Inge IV Haakon Haakon VI Magnus II Erik V Haakon IV Magnus s VI Haakon s IV Olaf dKalmar Birligi1387 1523Margaret ds III Erik ds Christoffer ds I Karl s I Christian ds Johan ds II Christian dsDanimarka Norvec1524 1814I Frederik d III Christian d II Frederik d IV Christian d III Frederik d V Christian d IV Frederik d VI Christian d V Frederik d VII Christian d VI Frederik dII Ozgur NorvecYalniz 1814VIII ChristianIsvec le birlik1814 1905II Karl s III Karl s I Oscar s XV Karl s II Oscar sIII Ozgur Norvec1905 ten beriVII Haakon V Olav V Haraldn Naip d Ayrica Danimarka hukumdari i Ayrica Ingiltere hukumdari s Ayrica Isvec hukumdari Otorite kontroluGND 137536968 ISNI 0000 0003 8275 6268 SUDOC 072833238 VIAF 266117609 Kaynakca degistir kaynagi degistir Bagge Sverre 2009 Early state formation in Scandinavia 16 Austrian Academy of Sciences Press s 160 148 ISBN 160 978 3 7001 6604 7 JSTOR 160 j ctt3fgk28 25 Haziran 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 21 Aralik 2024 160 Lincoln Bruce 2014 Between History and Myth Stories of Harald Fairhair and the Founding of the State Ingilizce University of Chicago Press ISBN 160 978 0 226 14092 6 160 https tr wikipedia org w index php title I Harald Norvec krali amp oldid 35535600 sayfasindan alinmistir Kategoriler Guzel Sacli Hanedani933 039 te olenler850 039 lerde doganlarKurucu hukumdarlar9 yuzyilda Norvec krallari10 yuzyilda Norvec krallariGizli kategoriler GND tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriISNI tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriSUDOC tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleriVIAF tanimlayicisi olan Vikipedi maddeleri