Hacı Şehla Cami, Bakü’nün Balahanı kasabasında bulunan, 19. yüzyıla ait bir mimari eserdir. Caminin kitabesinde, 1385–1386 yıllarında Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'in siparişiyle, usta mimar Arif bin usta Musa Cibal tarafından inşa edildiği yazılıdır.
Hacı Şəhla Məscidi | |
![]() | |
![]() | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Mezhep | Sünni Şii |
| Konum | 40° 27′ 49.39″ N, 49° 55′ 12.31″ E |
| Koordinatlar | 40°27′50″K 49°55′13″D / 40.46389°K 49.92028°D |
| Yaptıran | Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin |
| Tamamlanma | 1385-86 |
| Mimar(lar) | Musa Cibal |
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra bina, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke çapında önem taşıyan taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.
Tarihçesi
| ]Hacı Şehla Cami, 1385–1386 yılları arasında Şirvanşahlar döneminde Balahanı kasabasının mezarlığında, yüksek bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Cami, giriş kapısı ve iç mekândan oluşmaktadır. Giriş kapısının üzerinde yer alan iki satırlık kitabede şunlar yazılıdır:
Bu imaret Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'indir. Yedi yüz seksen yedinci yıl (787 – 1385/86).
Kapının çerçevesinden biraz uzakta, bu kitabeden biraz solda yer alan kitabede, camiyi inşa eden ustanın adı yazılıdır. İki satırlık bu kitabede “Ustad Arif bin Ustad Musa Cibal’ın eseridir” ifadesi yer alır. Üzerindeki kitabelerde cami “imaret” olarak adlandırılmıştır.
1918 yılında Ermeni Taşnakları tarafından gerçekleştirilen Mart katliamı, Balahanı köyünde de devam etmiştir. Köy halkı, caminin bulunduğu tepe üzerinde siperler kazarak düşmana karşı savunma yapmıştır. Bu olaydan sonra, kasaba sakinleri caminin bulunduğu tepeyi “siper” olarak adlandırmıştır.
Sovyet İşgali Süreci
| ]Sovyet işgalinden sonra 1928 yılından itibaren resmî olarak dinle mücadeleye başlandı. Aynı yılın aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Yönetim Kurulu, birçok cami, kilise ve sinagogu eğitici amaçlarla kullanılmak üzere kulüplerin bünyesine verdi. 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami varken, 1927'de bu sayı 1.700'e, 1933'te ise 17'ye düşmüştür.
Bundan sonra cami kapatıldı ve kullanılmadığı için zamanla harap oldu.
Azerbaycan'ın Özgür Olmasından Sonra
| ]Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke önemine sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.
2017 yılında Hacı Şehla Cami, Balahanı kasabası sakinlerinden hayırsever kişilerin mali desteğiyle restore edilmiştir. Onarım ve restorasyon çalışmaları, Kültür Bakanlığına bağlı Kültürel Mirasın Korunması, Geliştirilmesi ve Restorasyonu Devlet Hizmetinin denetimi altında uzmanlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Anıt restore edilirken, tarihi yapının duvarlarında Mart Soykırımı sırasında gerçekleşen çatışmalardan kalan kurşun izleri korunmuştur.
Ayrıca Bakınız
| ]Kaynakça
| ]- ^ http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000061476. Eksik ya da boş
|başlık=() - ^ https://web.archive.org/web/20231120130518/https://medeniyyet.az/page/news/47096/Haci-Sehla-mescidi-berpa-olunub.html. Eksik ya da boş
|başlık=() - ^ https://web.archive.org/web/20210224182338/https://azertag.az/xeber/Haci_Sehla_mescidi_berpa_olunub-1231229. Eksik ya da boş
|başlık=() - ^ (PDF) https://www.ipd-az.org/wp-content/uploads/2020/06/Islam-az-rus.pdf. Eksik ya da boş
|başlık=() - ^ (PDF) https://web.archive.org/web/20210707234315/http://www.mct.gov.az/medias/media/other/13/tma.pdf. Eksik ya da boş
|başlık=() - ^ https://web.archive.org/web/20231120130907/http://sabunchu-ih.gov.az/az/page/120.html. Eksik ya da boş
|başlık=()
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 27 50 K 49 55 13 D 40 46389 K 49 92028 D 40 46389 49 92028 Vikipedi ozgur ansiklopedi Haci Sehla Cami Baku nun Balahani kasabasinda bulunan 19 yuzyila ait bir mimari eserdir Caminin kitabesinde 1385 1386 yillarinda Haci Sehla bin Sakir bin Mustafa Koskin in siparisiyle usta mimar Arif bin usta Musa Cibal tarafindan insa edildigi yazilidir Haci Sehla CamiHaci Sehla MescidiGenel bilgilerMezhepSunni SiiKonum40 27 49 39 N 49 55 12 31 EKoordinatlar40 27 50 K 49 55 13 D 40 46389 K 49 92028 D 40 46389 49 92028YaptiranHaci Sehla bin Sakir bin Mustafa KoskinTamamlanma1385 86Mimar lar Musa Cibal Azerbaycan bagimsizligini yeniden kazandiktan sonra bina Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli ve 132 sayili karariyla ulke capinda onem tasiyan tasinmaz tarih ve kultur anitlari listesine alinmistir Tarihcesi span Haci Sehla Cami 1385 1386 yillari arasinda Sirvansahlar doneminde Balahani kasabasinin mezarliginda yuksek bir tepe uzerinde insa edilmistir Cami giris kapisi ve ic mekandan olusmaktadir Giris kapisinin uzerinde yer alan iki satirlik kitabede sunlar yazilidir Bu imaret Haci Sehla bin Sakir bin Mustafa Koskin indir Yedi yuz seksen yedinci yil 787 1385 86 Kapinin cercevesinden biraz uzakta bu kitabeden biraz solda yer alan kitabede camiyi insa eden ustanin adi yazilidir Iki satirlik bu kitabede Ustad Arif bin Ustad Musa Cibal in eseridir ifadesi yer alir Uzerindeki kitabelerde cami imaret olarak adlandirilmistir 1918 yilinda Ermeni Tasnaklari tarafindan gerceklestirilen Mart katliami Balahani koyunde de devam etmistir Koy halki caminin bulundugu tepe uzerinde siperler kazarak dusmana karsi savunma yapmistir Bu olaydan sonra kasaba sakinleri caminin bulundugu tepeyi siper olarak adlandirmistir Sovyet Isgali Sureci span Sovyet isgalinden sonra 1928 yilindan itibaren resmi olarak dinle mucadeleye baslandi Ayni yilin aralik ayinda Azerbaycan Komunist Partisi Merkez Yonetim Kurulu bircok cami kilise ve sinagogu egitici amaclarla kullanilmak uzere kuluplerin bunyesine verdi 1917 yilinda Azerbaycan da 3 000 cami varken 1927 de bu sayi 1 700 e 1933 te ise 17 ye dusmustur Bundan sonra cami kapatildi ve kullanilmadigi icin zamanla harap oldu Azerbaycan in Ozgur Olmasindan Sonra span Azerbaycan bagimsizligini yeniden kazandiktan sonra cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu nun 2 Agustos 2001 tarihli ve 132 sayili karariyla ulke onemine sahip tasinmaz tarih ve kultur anitlari listesine alinmistir 2017 yilinda Haci Sehla Cami Balahani kasabasi sakinlerinden hayirsever kisilerin mali destegiyle restore edilmistir Onarim ve restorasyon calismalari Kultur Bakanligina bagli Kulturel Mirasin Korunmasi Gelistirilmesi ve Restorasyonu Devlet Hizmetinin denetimi altinda uzmanlar tarafindan gerceklestirilmistir Anit restore edilirken tarihi yapinin duvarlarinda Mart Soykirimi sirasinda gerceklesen catismalardan kalan kursun izleri korunmustur Ayrica Bakiniz span Sakir Aga Turbesi Kaynakca span http web2 anl az 81 read page php bibid vtls000061476 Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link https web archive org web 20231120130518 https medeniyyet az page news 47096 Haci Sehla mescidi berpa olunub html Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link https web archive org web 20210224182338 https azertag az xeber Haci Sehla mescidi berpa olunub 1231229 Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link PDF https www ipd az org wp content uploads 2020 06 Islam az rus pdf Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link PDF https web archive org web 20210707234315 http www mct gov az medias media other 13 tma pdf Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link https web archive org web 20231120130907 http sabunchu ih gov az az page 120 html Eksik ya da bos baslik yardim Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Kategori Baku deki camilerGizli kategoriler KB1 hatalari eksik baslikKB1 hatalari basliksiz URLArsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddelerVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKartographer uzantisini kullanan sayfalar

