Bu maddede bulunmasına karşın yetersizliği nedeniyle bazı bilgilerin hangi kaynaktan alındığı belirsizdir. (Ocak 2026) () |
Filarmoni Bahçesi, Bakü'nün merkezinde kale surlarının yakınında bulunan bir bahçedir.
| Filarmoni Parkı | |
|---|---|
| Filarmoniya Bağı | |
Filarmoni Parkı içinden bir manzara | |
![]() | |
| Konum | Bakü Azerbaycan |
| Koordinatlar | 40°21′49″K 49°49′59″D / 40.36361°K 49.83306°D |
| Yüzölçümü | 4.6 Hektar |
| Kuruluş | 1859 |
| Sahibi | Bakü Şehri Yeşillendirme Dairesi |
| Durum | Açık |
| Toplu ulaşım | Mevcut ( İçerişehir (Bakü Metrosu) ) |
Tarihçesi
| ]19. yüzyılın başlarındayken Bakü komutanı R.R. Koven, İran'dan gelen tüm gemi sahiplerine bir çuval siyah toprak getirmeleri şartını koydu. Getirilen toprak kıyıya döküldü. Toprağın yayıldığı alan bitki çeşitliliğini zenginleştirdi ve böylece Filarmoni Bahçesi şehrin "yeşil adası" haline geldi.
"Gün Geçti" filminin kahramanları bu bahçede kartopu oynadılar, Gurban Said'in "Nino"su burada "Ali" ile bir buluşma ayarladı. Hatta eserde Ali, o dönemin Valisi'nin bugünkü Filarmoni Bahçesi'ni “Bakü’nün kumlu toprağı üzerinde büyük emekle oluşturulmuş bir bahçe” olarak nitelendirdiğini belirtir.
İlk açıldığında Bahçeye dut ağaçları, karaağaçlar, çamlar, akasyalar ve birçok çiçek dikilmişti. Daha sonra bu ağaçlara ek olarak başka ülkelerden de ağaçlar getirildi. 1960'-1970 yılları arasında bahçenin alanı önemli ölçüde genişletildi. Aradan geçen birkaç on yıllık süreç içinde bahçeye süs ağaçları ve çalılar dikildi, dans alanları, havuz, kameriyeler ve çeşitli meydancıklar yapıldı. Günden güne güzelleşen bahçeye, rivayete göre, sıradan şehir sakinlerinin girişi haftada yalnızca bir günle sınırlandırılmıştı. Buna karşılık yüksek rütbeli kişilerle petrol zenginlerine kapılar her zaman açıktı.
20. yüzyılın başlarında burada ahşap bir yaz kulübü bulunuyordu. Bu yapı bir yangın sonucu tamamen yanınca, yerine Filarmoniya binasının inşa edilmesi gündeme geldi. Ancak bu durum tartışmalara yol açtı; zira yeni bina için bahçedeki ağaçların kesilmesi gerekecekti. Bunun üzerine Şehir Duması, mevcut alan üzerinde bir yaz kulübünün yapılmasına karar verdi. Duma'nın kararıyla inşaat başlatıldı; 1910 yılında temeli atılan yaz kulübünün inşaası 1912'de tamamlandı. Rivayete göre binanın mimarı Monte Carlo’ya gönderilmiş, burada Avrupa'nın en görkemli filarmonilerinden birini inceleyerek Bakü için de benzer nitelikte bir proje hazırlamıştır.
Bazı kaynaklara göre, “Kavkazskoe Tovarishchestvo” petrol şirketinin yöneticisi, yazlık sahnenin kendi konutunun tam karşısına yapılmasını mimardan özellikle istemiştir. Amacı, balkonda oturarak müzisyenlerin konserlerini rahatça izleyebilmekti. Ayrıca evinin önüne kör bir duvar yapılmasını da istememiştir. Bu nedenle, normalde mimari kurallara göre sahnenin ana girişin tam karşısında yer alması gerekirken, Filarmoni bahçesindeki yazlık kulüpte bu kuralın dışına çıkılmış ve sahne alışılmışın dışında bir yönde inşa edilmiştir.
Sabahın erken saatlerinde, henüz bahçede insan sayısı azken, papağanlar gelip fıskiyenin üzerine konar; su içer ve yıkanırlar. Papağanların nereden veya nasıl geldiklerine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Filarmoni binasının onarımı sırasında uçup giden papağanlar, restorasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra yeniden geri dönmüştür. Yüzölçümü 4,6 hektar olan bahçe 1830 yılında kurulmuş, daha sonraki dönemlerde ise ilk kapsamlı düzenleme çalışmaları geçen yüzyılın 1970'li yıllarında yapılmıştır. Uzun bir gelişim süreci geçiren bahçe, farklı dönemlerde bakımsızlık nedeniyle ciddi zararlar görmüştür.
Bahçenin kapsamlı bir şekilde yeniden düzenlemesi için çalışmalar 2009 yılında başlanmıştır. Bahçenin kendine özgü bitki örtüsü korunarak muhafaza edilmiş, yeşil alanların artırılmasına ise özellikle önem verilmiştir. 1865 yılında dikilen dekoratif bitkiler bugün de güzellikleriyle dikkat çekerken yeni ekilen ağaç ve çalılar yeşil kuşağa ve genel olarak parkın peyzaj dokusuna yeni renkler katmıştır. Yeniden yapılanma sürecinde meşe, sedir ve dişbudak gibi nadir ağaç türleri dikilmiş, modern bir sulama sistemi kurulmuş, alan çeşitli bitkilerle zenginleştirilmiş ve estetik peyzaj kompozisyonları oluşturulmuştur. Ayrıca Filarmoni Bahçesi'ndeki restorasyon çalışmaları sırasında eski bir yeraltı tünelinin ortaya çıkarıldığı da bildirilmektedir.
Kurulduğu günden bu yana bahçeye çeşitli isimler verilmiştir. İlk olarak Çar II. Nikolay’ın kardeşi Mihail'in adını taşımış, ancak şehir halkı buraya nadiren “Mihail Bahçesi” demiştir. Burası daha çok “Gubernator Bahçesi” adıyla anılmıştır. Bunun sebebi, Gubernator'un evinin bahçenin tam karşısında yer almasıydı. Gubernator her gün balkonda oturup çayını içerek bahçeyi seyredermiş. Sovyetler Birliği döneminde adı değiştirilerek “Pioner” yapılmıştır. Bahçeye şair Aliağa Vahid'in büstü dikildikten sonra ise halk burayı “Vahid Bahçesi” olarak adlandırmış ve bu isimle tanımıştır. En son yapılan yenileme çalışmalarının ardından bahçe, görkemli Filarmoni binasının adıyla anılmaya başlanmıştır.
İçindeki Bitkiler
| ]Bahçede ağırlıklı olarak Türkiye ve İtalya'dan getirilen gül fidanları bulunur. Bu güller ağaçlara yakın dikilir ve ağacın gövdesine bağlanır. Böylece gül dalları ağaca sarılarak 7–8 metreye kadar uzar ve sarmaşığı andıran bir görünüm kazanır. Bu tür güllere yalnızca Filarmoni Bahçesi'nde rastlamak mümkündür. Güller mayıs ayında açar. Ağaçlara yakın dikilen krizantemler (kasım çiçekleri) ise ekim ayında çiçeklenir ve 2–3 ay boyunca solmadan kalır.
Filarmoni Bahçesi'nde yetişen zambak, gardenya ve palmiyelere kış aylarında özel bakım yapılır; soğuktan korunmaları için üzerleri örtülür. Bahçenin en dayanıklı ve bakım gerektirmeyen ağaçlarından biri aylanttır. Dut ağacı da burada eskiden beri yetişmektedir. Filarmoniya Bahçesi'nin yol kenarındaki bölümüne kamelyalar dikilmiştir; bunlar mart–nisan aylarında çiçek açar.
Bahçedeki en eski ağaçlardan biri de Han çınarıdır. Bunun yanı sıra burada göknar, dişbudak, karaağaç, taş meşe, sedir, manolya, yuka, oleander, sago palmiyesi, süs elması, söğüt ve daha birçok bitki türü bulunmaktadır.
Kaynakça
| ]https://anl.az/down/meqale/azerbaycan/2011/iyun/185117.htm
https://modern.az/olke/362/filarmoniya-bainda-tapilmis-qedim-yeralti-tunel-torpaqla-doldurulub/
http://parkgarden.az/parkbag/yerli/244
https://www.flypgs.com/blog/baku-de-ucretsiz-olarak-yapabilecegin-seyler/
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 40 21 49 K 49 49 59 D 40 36361 K 49 83306 D 40 36361 49 83306 Vikipedi ozgur ansiklopedi Bu maddede kaynak listesi bulunmasina karsin metin ici kaynaklarin yetersizligi nedeniyle bazi bilgilerin hangi kaynaktan alindigi belirsizdir Lutfen kaynaklari uygun bicimde metin icine yerlestirerek maddenin gelistirilmesine yardimci olun Ocak 2026 Bu sablonun nasil ve ne zaman kaldirilmasi gerektigini ogrenin Filarmoni Bahcesi Baku nun merkezinde kale surlarinin yakininda bulunan bir bahcedir Filarmoni ParkiFilarmoniya BagiFilarmoni Parki icinden bir manzaraKonumBaku AzerbaycanKoordinatlar40 21 49 K 49 49 59 D 40 36361 K 49 83306 D 40 36361 49 83306Yuzolcumu4 6 HektarKurulus1859SahibiBaku Sehri Yesillendirme DairesiDurumAcikToplu ulasimMevcut Icerisehir Baku Metrosu Tarihcesi span 19 yuzyilin baslarindayken Baku komutani R R Koven Iran dan gelen tum gemi sahiplerine bir cuval siyah toprak getirmeleri sartini koydu Getirilen toprak kiyiya dokuldu Topragin yayildigi alan bitki cesitliligini zenginlestirdi ve boylece Filarmoni Bahcesi sehrin yesil adasi haline geldi Gun Gecti filminin kahramanlari bu bahcede kartopu oynadilar Gurban Said in Nino su burada Ali ile bir bulusma ayarladi Hatta eserde Ali o donemin Valisi nin bugunku Filarmoni Bahcesi ni Baku nun kumlu topragi uzerinde buyuk emekle olusturulmus bir bahce olarak nitelendirdigini belirtir Ilk acildiginda Bahceye dut agaclari karaagaclar camlar akasyalar ve bircok cicek dikilmisti Daha sonra bu agaclara ek olarak baska ulkelerden de agaclar getirildi 1960 1970 yillari arasinda bahcenin alani onemli olcude genisletildi Aradan gecen birkac on yillik surec icinde bahceye sus agaclari ve calilar dikildi dans alanlari havuz kameriyeler ve cesitli meydanciklar yapildi Gunden gune guzellesen bahceye rivayete gore siradan sehir sakinlerinin girisi haftada yalnizca bir gunle sinirlandirilmisti Buna karsilik yuksek rutbeli kisilerle petrol zenginlerine kapilar her zaman acikti 20 yuzyilin baslarinda burada ahsap bir yaz kulubu bulunuyordu Bu yapi bir yangin sonucu tamamen yaninca yerine Filarmoniya binasinin insa edilmesi gundeme geldi Ancak bu durum tartismalara yol acti zira yeni bina icin bahcedeki agaclarin kesilmesi gerekecekti Bunun uzerine Sehir Dumasi mevcut alan uzerinde bir yaz kulubunun yapilmasina karar verdi Duma nin karariyla insaat baslatildi 1910 yilinda temeli atilan yaz kulubunun insaasi 1912 de tamamlandi Rivayete gore binanin mimari Monte Carlo ya gonderilmis burada Avrupa nin en gorkemli filarmonilerinden birini inceleyerek Baku icin de benzer nitelikte bir proje hazirlamistir Bazi kaynaklara gore Kavkazskoe Tovarishchestvo petrol sirketinin yoneticisi yazlik sahnenin kendi konutunun tam karsisina yapilmasini mimardan ozellikle istemistir Amaci balkonda oturarak muzisyenlerin konserlerini rahatca izleyebilmekti Ayrica evinin onune kor bir duvar yapilmasini da istememistir Bu nedenle normalde mimari kurallara gore sahnenin ana girisin tam karsisinda yer almasi gerekirken Filarmoni bahcesindeki yazlik kulupte bu kuralin disina cikilmis ve sahne alisilmisin disinda bir yonde insa edilmistir Sabahin erken saatlerinde henuz bahcede insan sayisi azken papaganlar gelip fiskiyenin uzerine konar su icer ve yikanirlar Papaganlarin nereden veya nasil geldiklerine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte Filarmoni binasinin onarimi sirasinda ucup giden papaganlar restorasyon calismalari tamamlandiktan sonra yeniden geri donmustur Yuzolcumu 4 6 hektar olan bahce 1830 yilinda kurulmus daha sonraki donemlerde ise ilk kapsamli duzenleme calismalari gecen yuzyilin 1970 li yillarinda yapilmistir Uzun bir gelisim sureci geciren bahce farkli donemlerde bakimsizlik nedeniyle ciddi zararlar gormustur Bahcenin kapsamli bir sekilde yeniden duzenlemesi icin calismalar 2009 yilinda baslanmistir Bahcenin kendine ozgu bitki ortusu korunarak muhafaza edilmis yesil alanlarin artirilmasina ise ozellikle onem verilmistir 1865 yilinda dikilen dekoratif bitkiler bugun de guzellikleriyle dikkat cekerken yeni ekilen agac ve calilar yesil kusaga ve genel olarak parkin peyzaj dokusuna yeni renkler katmistir Yeniden yapilanma surecinde mese sedir ve disbudak gibi nadir agac turleri dikilmis modern bir sulama sistemi kurulmus alan cesitli bitkilerle zenginlestirilmis ve estetik peyzaj kompozisyonlari olusturulmustur Ayrica Filarmoni Bahcesi ndeki restorasyon calismalari sirasinda eski bir yeralti tunelinin ortaya cikarildigi da bildirilmektedir Kuruldugu gunden bu yana bahceye cesitli isimler verilmistir Ilk olarak Car II Nikolay in kardesi Mihail in adini tasimis ancak sehir halki buraya nadiren Mihail Bahcesi demistir Burasi daha cok Gubernator Bahcesi adiyla anilmistir Bunun sebebi Gubernator un evinin bahcenin tam karsisinda yer almasiydi Gubernator her gun balkonda oturup cayini icerek bahceyi seyredermis Sovyetler Birligi doneminde adi degistirilerek Pioner yapilmistir Bahceye sair Aliaga Vahid in bustu dikildikten sonra ise halk burayi Vahid Bahcesi olarak adlandirmis ve bu isimle tanimistir En son yapilan yenileme calismalarinin ardindan bahce gorkemli Filarmoni binasinin adiyla anilmaya baslanmistir Icindeki Bitkiler span Bahcede agirlikli olarak Turkiye ve Italya dan getirilen gul fidanlari bulunur Bu guller agaclara yakin dikilir ve agacin govdesine baglanir Boylece gul dallari agaca sarilarak 7 8 metreye kadar uzar ve sarmasigi andiran bir gorunum kazanir Bu tur gullere yalnizca Filarmoni Bahcesi nde rastlamak mumkundur Guller mayis ayinda acar Agaclara yakin dikilen krizantemler kasim cicekleri ise ekim ayinda ciceklenir ve 2 3 ay boyunca solmadan kalir Filarmoni Bahcesi nde yetisen zambak gardenya ve palmiyelere kis aylarinda ozel bakim yapilir soguktan korunmalari icin uzerleri ortulur Bahcenin en dayanikli ve bakim gerektirmeyen agaclarindan biri aylanttir Dut agaci da burada eskiden beri yetismektedir Filarmoniya Bahcesi nin yol kenarindaki bolumune kamelyalar dikilmistir bunlar mart nisan aylarinda cicek acar Bahcedeki en eski agaclardan biri de Han cinaridir Bunun yani sira burada goknar disbudak karaagac tas mese sedir manolya yuka oleander sago palmiyesi sus elmasi sogut ve daha bircok bitki turu bulunmaktadir Kaynakca span https anl az down meqale azerbaycan 2011 iyun 185117 htm https modern az olke 362 filarmoniya bainda tapilmis qedim yeralti tunel torpaqla doldurulub http parkgarden az parkbag yerli 244 https www flypgs com blog baku de ucretsiz olarak yapabilecegin seyler Kategoriler Baku deki parklarGizli kategoriler Gecersiz tarih parametreli sablon kullanilmis maddelerMetin ici kaynaklari olmayan tum maddelerVikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKartographer uzantisini kullanan sayfalar
