Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
El baltası (veya Aşölyen el baltası), insanlık tarihinin en uzun süre kullanılan aracı olan, iki yüzü bulunan tarih öncesi bir taş alettir. Genellikle çakmak taşı veya çört gibi taşlardan yapılır ve daha büyük bir parçanın yontulması veya başka bir taşa vurularak şekillendirilmesiyle oluşturulur. Bu baltalar, yaklaşık 1,6 milyon yıl öncesinden 100.000 yıl öncesine kadar uzanan Alt Aşölyen ve Orta Paleolitik (Musteryen) dönemlerine özgüdür. Homo erectus ve diğer erken insan türleri tarafından kullanılmış, ancak Homo sapiens tarafından da nadiren tercih edilmiştir.
El baltalarının teknik adı olan “biface” (çift yüzlü), genellikle iki geniş yüzü olan ve badem şeklinde yapılan taş yongalardan gelmektedir. Bu baltalar genellikle uzunlamasına simetriktir ve taşın şekillendirilmesiyle oluşturulur. En yaygın el baltalarının bir ucu sivri, tabanı yuvarlaktır; bu da onlara badem benzeri bir şekil kazandırır.
El baltaları, tarih öncesi aletler olarak tanımlanan ilk araçlardı. Bir el baltasının ilk yayımlanan çizimi, John Frere tarafından yapılmış ve 1800 yılında bir İngiliz yayında yer almıştır. O zamana kadar, bu aletlerin doğal ya da doğaüstü kökenlere sahip olduğu düşünülüyordu. Halk arasında "şimşek taşları" olarak adlandırılıyorlardı, çünkü fırtınalar sırasında gökyüzünden düştüklerine veya yıldırım çarpmasıyla yerin içinde oluşup daha sonra yüzeye çıktıklarına inanılıyordu. Günümüzde bazı kırsal bölgelerde, fırtınalara karşı koruma sağladığına inanılan bir muska olarak kullanılmaktadırlar.
El baltalarının öncelikle kesici aletler olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Geniş taban kısmı, elin rahatça kavrayabilmesi için ergonomik bir tutma alanı sağlar. Ancak, fırlatılan bir silah olarak kullanılması veya sosyal ve cinsel gösteriş amacı taşıması gibi başka kullanım alanları da vardır.
Kaynakça
- ^ Corbey, Raymond; Jagich, Adam; Vaesen, Krist; Collard, Mark (2016). "The acheulean handaxe: More like a bird's song than a beatles' tune?". Evolutionary Anthropology: Issues, News, and Reviews. 25 (1): 6-19. doi:10.1002/evan.21467. (PMC) 5066817 $2. (PMID) 26800014.
- ^ The evolution of Neolithic and Chalcolithic woodworking tools and the intensification of human production: axes, adzes and chisels from the southern Levant. Ran Barkai. Stone axe studies III, 39-54, 2011.
- ^ Key, Alastair J. M.; Lycett, Stephen J. (June 2017). "Influence of Handaxe Size and Shape on Cutting Efficiency: A Large-Scale Experiment and Morphometric Analysis" (PDF). Journal of Archaeological Method and Theory. 24 (2): 514-541. doi:10.1007/s10816-016-9276-0. 12 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Mart 2025.
- ^ Wynn, Thomas; Gowlett, John (January 2018). "The handaxe reconsidered". Evolutionary Anthropology: Issues, News, and Reviews. 27 (1): 21-29. doi:10.1002/evan.21552. (PMID) 29446559. Geçersiz
|doi-access=free()
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
El baltasi veya Asolyen el baltasi insanlik tarihinin en uzun sure kullanilan araci olan iki yuzu bulunan tarih oncesi bir tas alettir Genellikle cakmak tasi veya cort gibi taslardan yapilir ve daha buyuk bir parcanin yontulmasi veya baska bir tasa vurularak sekillendirilmesiyle olusturulur Bu baltalar yaklasik 1 6 milyon yil oncesinden 100 000 yil oncesine kadar uzanan Alt Asolyen ve Orta Paleolitik Musteryen donemlerine ozgudur Homo erectus ve diger erken insan turleri tarafindan kullanilmis ancak Homo sapiens tarafindan da nadiren tercih edilmistir Cakmak tasi el baltasi El baltalarinin teknik adi olan biface cift yuzlu genellikle iki genis yuzu olan ve badem seklinde yapilan tas yongalardan gelmektedir Bu baltalar genellikle uzunlamasina simetriktir ve tasin sekillendirilmesiyle olusturulur En yaygin el baltalarinin bir ucu sivri tabani yuvarlaktir bu da onlara badem benzeri bir sekil kazandirir El baltalari tarih oncesi aletler olarak tanimlanan ilk araclardi Bir el baltasinin ilk yayimlanan cizimi John Frere tarafindan yapilmis ve 1800 yilinda bir Ingiliz yayinda yer almistir O zamana kadar bu aletlerin dogal ya da dogaustu kokenlere sahip oldugu dusunuluyordu Halk arasinda simsek taslari olarak adlandiriliyorlardi cunku firtinalar sirasinda gokyuzunden dustuklerine veya yildirim carpmasiyla yerin icinde olusup daha sonra yuzeye ciktiklarina inaniliyordu Gunumuzde bazi kirsal bolgelerde firtinalara karsi koruma sagladigina inanilan bir muska olarak kullanilmaktadirlar El baltalarinin oncelikle kesici aletler olarak kullanildigi dusunulmektedir Genis taban kismi elin rahatca kavrayabilmesi icin ergonomik bir tutma alani saglar Ancak firlatilan bir silah olarak kullanilmasi veya sosyal ve cinsel gosteris amaci tasimasi gibi baska kullanim alanlari da vardir Kaynakca Corbey Raymond Jagich Adam Vaesen Krist Collard Mark 2016 The acheulean handaxe More like a bird s song than a beatles tune Evolutionary Anthropology Issues News and Reviews 25 1 6 19 doi 10 1002 evan 21467 PMC 5066817 2 PMID 26800014 The evolution of Neolithic and Chalcolithic woodworking tools and the intensification of human production axes adzes and chisels from the southern Levant Ran Barkai Stone axe studies III 39 54 2011 Key Alastair J M Lycett Stephen J June 2017 Influence of Handaxe Size and Shape on Cutting Efficiency A Large Scale Experiment and Morphometric Analysis PDF Journal of Archaeological Method and Theory 24 2 514 541 doi 10 1007 s10816 016 9276 0 12 Eylul 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 30 Mart 2025 Wynn Thomas Gowlett John January 2018 The handaxe reconsidered Evolutionary Anthropology Issues News and Reviews 27 1 21 29 doi 10 1002 evan 21552 PMID 29446559 Gecersiz doi access free yardim