Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Eksiltili cümle ya da kesik cümle, tam bir cümle kurulabilmesi için gereken ana unsurları içermeyen cümledir. Türkçenin eklemeli yapısı nedeniyle yüklemler tek başına cümle kurmaya yettiği için, "yüklemi olmayan cümle" olarak da tanımlanabilir. Eksiltili cümleler bazen cümleleri pratik gerekçelerle kısaltmak amacıyla, bazen de edebî amaçlarla kullanılırlar.
- -Nereye gidiyorsun?
- -Okula. (Eksiltili cümle, "gidiyorum" yüklemi düşmüş)
- -Bu kadar erken mi? (Eksiltili cümle, "gidiyorsun" yüklemi düşmüş.)
- Kısa bir sessizlik... Sonra müzik başlar. (İlk cümle eksiltilidir. "Olur", "gerçekleşir" vb. bir yüklem düşmüş.)
- Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… (Eksiltili cümle, "vardı", "uzanıyordu" vb. bir yüklem düşmüş.)
Türkçede bazı deyim ve atasözleri eksiltili cümle hâlindedir.
- Evden işe işten eve
- Akşam ahıra sabah nahıra
- Rabbena hep bana
- Kambur kambur üstüne
- Az veren candan, çok veren maldan
Bazen deyim ve atasözleri, dinleyicilerin devamını bildiği farz edilerek, eksiltili cümle halinde söylenebilir:
- Üzüm üzüme baka baka... ("kararır" yüklem)
- Deveyi yardan uçuran... (bir tutam ottur) ("Uçuran" sözcüğü adlaşmış sıfat-fiildir ve yüklem değildir. Atasözünün yüklemi "ottur" sözcüğüdür.)
Fiilsiz cümleler
"Yüklemi olmayan cümle" ile "fiili olmayan cümle" ifadeleri karıştırılmamalıdır. Örneğin isim cümleleri eksiltili cümle değildir. Bu cümlelerde yüklem, isim soylu bir kelimeye ek-fiil getirilerek oluşturulur. Dolayısıyla, aşağıdaki cümleler -fiili olmamasına rağmen- eksiltili cümle değildir. Aşağıdaki isim cümlelerinde yüklemler kalın harfle yazılmıştır.
- Yemek çok lezzetli. (-dir ek fiili gizli durumda)
- Hava ne kadar da sıcakmış.
- Dün, tören nedeniyle trafik çok yoğundu.
- Çok yorgunum. (yüklemin sonundaki -dur ek-fiili gizli durumda)
- Annen miydi, kapıyı çalan?
- Benim bildiğim Atatürk / Camdan çerçeveden uzak (yüklemin sonundaki -tır ek-fiili gizli durumda)
Ayrıca bakınız
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Eksiltili cumle ya da kesik cumle tam bir cumle kurulabilmesi icin gereken ana unsurlari icermeyen cumledir Turkcenin eklemeli yapisi nedeniyle yuklemler tek basina cumle kurmaya yettigi icin yuklemi olmayan cumle olarak da tanimlanabilir Eksiltili cumleler bazen cumleleri pratik gerekcelerle kisaltmak amaciyla bazen de edebi amaclarla kullanilirlar Nereye gidiyorsun Okula Eksiltili cumle gidiyorum yuklemi dusmus Bu kadar erken mi Eksiltili cumle gidiyorsun yuklemi dusmus Kisa bir sessizlik Sonra muzik baslar Ilk cumle eksiltilidir Olur gerceklesir vb bir yuklem dusmus Onumuzde goz alabildigine bir kumsal Eksiltili cumle vardi uzaniyordu vb bir yuklem dusmus Turkcede bazi deyim ve atasozleri eksiltili cumle halindedir Evden ise isten eve Aksam ahira sabah nahira Rabbena hep bana Kambur kambur ustune Az veren candan cok veren maldan Bazen deyim ve atasozleri dinleyicilerin devamini bildigi farz edilerek eksiltili cumle halinde soylenebilir Uzum uzume baka baka kararir yuklem Deveyi yardan ucuran bir tutam ottur Ucuran sozcugu adlasmis sifat fiildir ve yuklem degildir Atasozunun yuklemi ottur sozcugudur Fiilsiz cumleler Yuklemi olmayan cumle ile fiili olmayan cumle ifadeleri karistirilmamalidir Ornegin isim cumleleri eksiltili cumle degildir Bu cumlelerde yuklem isim soylu bir kelimeye ek fiil getirilerek olusturulur Dolayisiyla asagidaki cumleler fiili olmamasina ragmen eksiltili cumle degildir Asagidaki isim cumlelerinde yuklemler kalin harfle yazilmistir Yemek cok lezzetli dir ek fiili gizli durumda Hava ne kadar da sicakmis Dun toren nedeniyle trafik cok yogundu Cok yorgunum yuklemin sonundaki dur ek fiili gizli durumda Annen miydi kapiyi calan Benim bildigim Ataturk Camdan cerceveden uzak yuklemin sonundaki tir ek fiili gizli durumda Ayrica bakinizCumlenin ogeleri Yuklem Cumle cesitleri