Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Doğu despotizmi, Asya toplumlarının siyasal ve ahlaki açıdan despotik yönetime daha yatkın olduğu ve bu nedenle demokratik Batı'dan farklılaştığı yönündeki Batılı bakış açısını ifade eder. Bu görüş çoğunlukla aşağılayıcı bir anlam taşır. Terim genellikle Karl August Wittfogel'in 1957 tarihli Oriental Despotism kitabıyla ilişkilendirilirse de söz konusu eser esas olarak hidrolik imparatorluklara odaklanır.
İlk olarak Aristoteles tarafından açık biçimde dile getirilen bu kavram, Yunanların doğal özgürlüğünü Persler ve diğer "barbar" halkların sözde kulluk durumuyla karşılaştırır. Aydınlanma Çağı boyunca Avrupa düşüncesinde kapsamlı biçimde geliştirilen kavramı özellikle Montesquieu, etkili eseri Kanunların Ruhu'nda (1748) ayrıntılandırmıştır. Montesquieu, Doğu despotizmini, gücün tek bir hükümdarın elinde mutlak biçimde toplandığı, yasadan ya da gelenekten ziyade korku yoluyla sürdürülen ayrı bir yönetim türü olarak tanımlar.
18. ve 19. yüzyıllar boyunca Doğu despotizmi fikri hem Doğu'daki sözde siyasal durgunluğunu açıklamaya yönelik teorik bir çerçeve olarak hem de Batı'nın sömürgeci ve emperyalist girişimlerine yönelik retorik bir meşrulaştırma aracı olarak kullanıldı. Kavram, Marksist düşüncede "Asya üretim tarzı" bağlamında daha da geliştirildi; bu yaklaşım, Asya medeniyetlerini toprak ve sulama sistemleri üzerindeki merkezi denetim nedeniyle ekonomik olarak durağan tasvir ediyordu. 20. yüzyılın ortalarında, Karl Wittfogel, 1957 tarihli Oriental Despotism adlı kitabında kavramı tartışmalı biçimde yeniden gündeme getirdi ve merkezi bürokratik denetimi, SSCB ve Çin gibi komünist devletlere uygulayarak bunları eski despotik yönetim biçimlerinin modern örnekleri olarak tanımladı.
Günümüzde "Doğu despotizmi" terimi geniş ölçüde sorunlu ve Avrupa merkezci bir kavram olarak kabul edilmektedir, çünkü çağdaş araştırmalar bunun sömürgecilik ve Oryantalist stereotiplere dayanan ideolojik temellerini vurgulayarak büyük ölçüde geçersiz kılmıştır. Bununla birlikte kavram, Batı'nın Doğu siyasal kurumlarını nasıl algıladığını anlamak açısından tarihsel önemini korumakta ve otoriter yönetim, Doğu-Batı ayrımları ve tarihsel anlatıların sömürgecilik sonrası eleştirileri üzerine yürütülen tartışmaları etkilemeyi sürdürmektedir.
Kaynakça
| ]- ^ Rubiés, Joan-Pau (2005). "Oriental Despotism and European Orientalism: Botero to Montesquieu". Journal of Early Modern History (İngilizce). 9 (1–2): 109-180. doi:10.1163/1570065054300275. ISSN 1385-3783.
- ^ Yoon, Kate (2023). "Oriental Despotism and the Limits of Doux Commerce, from Montesquieu to Raynal". Political Theory (İngilizce). 51 (3): 456-480. doi:10.1177/00905917221134718. ISSN 0090-5917.
- ^ Mote, F. W. (1961). "The Growth of Chinese despotism: A critique of Wittfogel's theory of Oriental Despotism as applied to China". Oriens Extremus. 8 (1): 1-41. ISSN 0030-5197.
- ^ Isakhan, Benjamin (2009), "Discourses of Democracy: 'Oriental Despotism' and the Democratisation of Iraq", Griffith University, Stephen Stockwell (İngilizce), Griffith University, doi:10.25904/1912/196716 Haziran 2025
- ^ Blaut, James M. (1999). "Environmentalism and Eurocentrism". Geographical Review. 89 (3): 391-408. doi:10.2307/216157. ISSN 0016-7428.
- ^ Kanth, Rajani Kannepalli (2005). Against Eurocentrism: A Transcendent Critique of Modernist Science, Society, and Morals (İngilizce). doi:10.1007/978-1-4039-7879-0. ISBN .
- ^ Varghese, Rebecca Rose (12 Haziran 2024). "Impact of Oriental despotism and the idea of otherness". The Hindu (İngilizce). ISSN 0971-751X. Erişim tarihi: 16 Haziran 2025.
- ^ Galtung, Johan; Fischer, Dietrich (29 Mayıs 2013). Johan Galtung: Pioneer of Peace Research (İngilizce). Springer Science & Business Media. s. 54. ISBN .
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Oriental Potentate Charles Toche Dogu despotizmi Asya toplumlarinin siyasal ve ahlaki acidan despotik yonetime daha yatkin oldugu ve bu nedenle demokratik Bati dan farklilastigi yonundeki Batili bakis acisini ifade eder Bu gorus cogunlukla asagilayici bir anlam tasir Terim genellikle Karl August Wittfogel in 1957 tarihli Oriental Despotism kitabiyla iliskilendirilirse de soz konusu eser esas olarak hidrolik imparatorluklara odaklanir Ilk olarak Aristoteles tarafindan acik bicimde dile getirilen bu kavram Yunanlarin dogal ozgurlugunu Persler ve diger barbar halklarin sozde kulluk durumuyla karsilastirir Aydinlanma Cagi boyunca Avrupa dusuncesinde kapsamli bicimde gelistirilen kavrami ozellikle Montesquieu etkili eseri Kanunlarin Ruhu nda 1748 ayrintilandirmistir Montesquieu Dogu despotizmini gucun tek bir hukumdarin elinde mutlak bicimde toplandigi yasadan ya da gelenekten ziyade korku yoluyla surdurulen ayri bir yonetim turu olarak tanimlar 18 ve 19 yuzyillar boyunca Dogu despotizmi fikri hem Dogu daki sozde siyasal durgunlugunu aciklamaya yonelik teorik bir cerceve olarak hem de Bati nin somurgeci ve emperyalist girisimlerine yonelik retorik bir mesrulastirma araci olarak kullanildi Kavram Marksist dusuncede Asya uretim tarzi baglaminda daha da gelistirildi bu yaklasim Asya medeniyetlerini toprak ve sulama sistemleri uzerindeki merkezi denetim nedeniyle ekonomik olarak duragan tasvir ediyordu 20 yuzyilin ortalarinda Karl Wittfogel 1957 tarihli Oriental Despotism adli kitabinda kavrami tartismali bicimde yeniden gundeme getirdi ve merkezi burokratik denetimi SSCB ve Cin gibi komunist devletlere uygulayarak bunlari eski despotik yonetim bicimlerinin modern ornekleri olarak tanimladi Gunumuzde Dogu despotizmi terimi genis olcude sorunlu ve Avrupa merkezci bir kavram olarak kabul edilmektedir cunku cagdas arastirmalar bunun somurgecilik ve Oryantalist stereotiplere dayanan ideolojik temellerini vurgulayarak buyuk olcude gecersiz kilmistir Bununla birlikte kavram Bati nin Dogu siyasal kurumlarini nasil algiladigini anlamak acisindan tarihsel onemini korumakta ve otoriter yonetim Dogu Bati ayrimlari ve tarihsel anlatilarin somurgecilik sonrasi elestirileri uzerine yurutulen tartismalari etkilemeyi surdurmektedir Kaynakca span Rubies Joan Pau 2005 Oriental Despotism and European Orientalism Botero to Montesquieu Journal of Early Modern History Ingilizce 9 1 2 109 180 doi 10 1163 1570065054300275 ISSN 1385 3783 Yoon Kate 2023 Oriental Despotism and the Limits of Doux Commerce from Montesquieu to Raynal Political Theory Ingilizce 51 3 456 480 doi 10 1177 00905917221134718 ISSN 0090 5917 Mote F W 1961 The Growth of Chinese despotism A critique of Wittfogel s theory of Oriental Despotism as applied to China Oriens Extremus 8 1 1 41 ISSN 0030 5197 Isakhan Benjamin 2009 Discourses of Democracy Oriental Despotism and the Democratisation of Iraq Griffith University Stephen Stockwell Ingilizce Griffith University doi 10 25904 1912 196716 Haziran 2025 Blaut James M 1999 Environmentalism and Eurocentrism Geographical Review 89 3 391 408 doi 10 2307 216157 ISSN 0016 7428 Kanth Rajani Kannepalli 2005 Against Eurocentrism A Transcendent Critique of Modernist Science Society and Morals Ingilizce doi 10 1007 978 1 4039 7879 0 ISBN 978 1 4039 6737 4 Varghese Rebecca Rose 12 Haziran 2024 Impact of Oriental despotism and the idea of otherness The Hindu Ingilizce ISSN 0971 751X Erisim tarihi 16 Haziran 2025 Galtung Johan Fischer Dietrich 29 Mayis 2013 Johan Galtung Pioneer of Peace Research Ingilizce Springer Science amp Business Media s 54 ISBN 978 3 642 32481 9 Kategoriler Asya da hukumetOryantalizm