Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Dermatillomani, bireyin cildini tekrarlayıcı ve dürtüsel biçimde yolma, kazıma veya sıkma davranışları göstermesiyle karakterize edilen bir ruhsal bozukluktur. Klinik literatürde “Ekskoriyasyon Bozukluğu” olarak da adlandırılır ve spektrumunda yer alır. Davranış, tıbbi bir gereklilik olmaksızın ortaya çıkar, belirgin doku hasarına yol açabilir ve kişinin işlevselliğini olumsuz etkiler. Tarihsel Arka Plan ve Sınıflandırma Ekskoriyasyon bozukluğu uzun süre obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) şemsiyesi altında tartışılmıştır. Güncel sınıflandırmalarda (DSM-5 ve sonrası) OKB ve ilişkili bozukluklar başlığı altında yer alır. Bu konumlandırma, davranışın dürtüsel niteliği ile tekrarlayıcı kompulsif özelliklerini birlikte yansıtır.
Epidemiyoloji
| ]Toplumda görülme sıklığının yaklaşık %1–5 aralığında olduğu tahmin edilmektedir. Ergenlik döneminde başlayabilmekle birlikte çocuklukta da görülebilir. Kadınlarda daha sık rapor edilse de bunun bir kısmı yardım arama davranışındaki farklılıklardan kaynaklanıyor olabilir. Klinik örneklemlerde anksiyete bozuklukları, depresyon ve OKB ile eş tanı oranları yüksektir.
Klinik Özellikler
| ]Davranış çoğunlukla yüz, kollar, eller, saçlı deri ve sırt gibi erişimi kolay bölgelerde yoğunlaşır. Birey genellikle ciltteki küçük düzensizlikleri, akneleri veya kabukları hedef alır. Yolma öncesinde gerginlik, huzursuzluk veya zihinsel meşguliyet artışı; davranış sırasında geçici rahatlama; sonrasında ise suçluluk ve utanç hissi bildirilir. Davranışın süresi ve sıklığı kişiden kişiye değişir.
Nörobiyolojik Mekanizmalar
| ]Mevcut kanıtlar, , dürtü kontrolü ve işlevsel farklılıkları işaret etmektedir. ve serotonerjik sistemlerin rolü üzerinde durulmaktadır. Davranışın kısa vadede rahatlatıcı olması, negatif pekiştirme yoluyla öğrenilmiş bir döngü oluşturur. Bu döngü zamanla otomatikleşebilir.
Ayırıcı Tanı
| ]Dermatillomani, psikotik bozukluklardaki kendine zarar verme davranışlarından, dermatolojik kaşıntı bozukluklarından ve madde kullanımına bağlı cilt lezyonlarından ayırt edilmelidir. Temel ayrım noktası, davranışın dürtüsel/kompulsif niteliği ve bilinçli olarak sürdürülmesidir.
Tedavi Yaklaşımları
| ]Birinci basamak yaklaşım psikoterapidir. Özellikle bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve alışkanlık tersine çevirme eğitimi (Habit Reversal Training) etkinlik göstermektedir. Bu yaklaşımlar, tetikleyicilerin fark edilmesi, otomatik döngünün kırılması ve alternatif başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesini hedefler. Farmakoterapi, seçilmiş olgularda yardımcı olabilir. Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) ve bazı ajanlar üzerinde çalışmalar bulunmaktadır; ancak ilaçlar tek başına yeterli değildir ve bireysel değerlendirme gerektirir.
Ayrıca bakınız
| ]Kaynakça
| ]wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Kontrol edilmemis Vikipedi ozgur ansiklopedi Sayfa surum durumu The page has not been checkedBu sayfanin herhangi bir incelenmis surumu bulunmuyor bu yuzden standartlara uygunluk acisindan kontrol edilmemis olabilir Dermatillomani bireyin cildini tekrarlayici ve durtusel bicimde yolma kazima veya sikma davranislari gostermesiyle karakterize edilen bir ruhsal bozukluktur Klinik literaturde Ekskoriyasyon Bozuklugu olarak da adlandirilir ve spektrumunda yer alir Davranis tibbi bir gereklilik olmaksizin ortaya cikar belirgin doku hasarina yol acabilir ve kisinin islevselligini olumsuz etkiler Tarihsel Arka Plan ve Siniflandirma Ekskoriyasyon bozuklugu uzun sure obsesif kompulsif bozukluk OKB semsiyesi altinda tartisilmistir Guncel siniflandirmalarda DSM 5 ve sonrasi OKB ve iliskili bozukluklar basligi altinda yer alir Bu konumlandirma davranisin durtusel niteligi ile tekrarlayici kompulsif ozelliklerini birlikte yansitir Epidemiyoloji span Toplumda gorulme sikliginin yaklasik 1 5 araliginda oldugu tahmin edilmektedir Ergenlik doneminde baslayabilmekle birlikte cocuklukta da gorulebilir Kadinlarda daha sik rapor edilse de bunun bir kismi yardim arama davranisindaki farkliliklardan kaynaklaniyor olabilir Klinik orneklemlerde anksiyete bozukluklari depresyon ve OKB ile es tani oranlari yuksektir Klinik Ozellikler span Davranis cogunlukla yuz kollar eller sacli deri ve sirt gibi erisimi kolay bolgelerde yogunlasir Birey genellikle ciltteki kucuk duzensizlikleri akneleri veya kabuklari hedef alir Yolma oncesinde gerginlik huzursuzluk veya zihinsel mesguliyet artisi davranis sirasinda gecici rahatlama sonrasinda ise sucluluk ve utanc hissi bildirilir Davranisin suresi ve sikligi kisiden kisiye degisir Norobiyolojik Mekanizmalar span Mevcut kanitlar durtu kontrolu ve islevsel farkliliklari isaret etmektedir ve serotonerjik sistemlerin rolu uzerinde durulmaktadir Davranisin kisa vadede rahatlatici olmasi negatif pekistirme yoluyla ogrenilmis bir dongu olusturur Bu dongu zamanla otomatiklesebilir Ayirici Tani span Dermatillomani psikotik bozukluklardaki kendine zarar verme davranislarindan dermatolojik kasinti bozukluklarindan ve madde kullanimina bagli cilt lezyonlarindan ayirt edilmelidir Temel ayrim noktasi davranisin durtusel kompulsif niteligi ve bilincli olarak surdurulmesidir Tedavi Yaklasimlari span Birinci basamak yaklasim psikoterapidir Ozellikle bilissel davranisci terapi BDT ve aliskanlik tersine cevirme egitimi Habit Reversal Training etkinlik gostermektedir Bu yaklasimlar tetikleyicilerin fark edilmesi otomatik dongunun kirilmasi ve alternatif basa cikma stratejilerinin gelistirilmesini hedefler Farmakoterapi secilmis olgularda yardimci olabilir Secici serotonin geri alim inhibitorleri SSRI lar ve bazi ajanlar uzerinde calismalar bulunmaktadir ancak ilaclar tek basina yeterli degildir ve bireysel degerlendirme gerektirir Ayrica bakiniz span Obsesif kompulsif bozukluk Kaynakca span a b c d Deri Yolma Bozuklugu Dermatillomani Nedir npistanbul com Erisim tarihi 1 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link a b c Deri Yolma Bozuklugu Dermatillomania Nedir Sebepleri ve Tedavisi 1001Terapist 1001terapist com 12 Mayis 2025 Erisim tarihi 1 Ocak 2026 Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler link Gizli kategori Arsivlenmesi gereken baglantiya sahip kaynak sablonu iceren maddeler