Delik-Taş 1 (Özbekçe: Teshik-Tosh), 1938'de Orta Asya'daki Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde, Bajsuntau Dağları'ndaki Delik Taş mağarasında keşfedilen bir Neandertal iskeletidir.
![]() | |
| Yaygın adı | Delik-Taş 1 |
|---|---|
| Türü | Homo neanderthalensis (mtDNA onaylı) |
| Yaşı | Tarihlendirilmedi |
| Keşif yeri | Delik Taş Mağarası, Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, SSCB |
| Keşif tarihi | 1938 |
| Keşfeden | |
Kalıntılar 1938 yılında A. P. Okladnikov tarafından keşfedildi. Beş çift Sibirya dağ keçisi boynuz kemiği ile ilişkili olduğu bildirilen dar bir çukurda bulundu. Diş analizi ile kafatasının 8 ila 11 yaşındaki bir çocuğa ait olduğu görüşü belirtilmiştir. Kafatası kalıntılarını çevreleyen mezarın çevresinde boynuz parçaları bulunmuştur. Bu, bazı araştırmacıların çocuğun bir dini ritüelin sonucunda gömüldüğünü düşünmesine neden oldu.
Kazı üzerine yeterli sayıda yayınlanmış materyal bulunmaması ve bulunan çok sayıda dağ keçisi kemiği (761) bu yorumun sorgulanmasına neden olmuştur. Ritüel yorumu sorgulayan Paul Mellars, kemiklerin kasıtlı olarak yerleştirilmemiş olabileceğini öne sürmüştür. Diğerleri (örneğin, Gargett) buranın hiçbir zaman mezar olarak kullanılmadığını belirtmektedir.
Yer, Musteryen eserler ile beş kültürel tortu katmanında kazılmıştır.
Tarih
Kalıntılar tarihlendirilmemiştir. Arkeoloji, fauna ve iskeletin kendisine dayanarak, Orta Paleolitik (300.000 ila 40.000 yıl önce) döneme tarihlendirilmektedir.
Kafatası
Yeniden oluşturma
Delik-Taş kafatası 150 kemik parçasının bir araya getirilmesi ile yeniden oluşturuldu. Kafatası, üzerine oturan birkaç tortu tabakası nedeniyle ezilmişti.
| inç | santimetre | |
|---|---|---|
| Yükseklik | 7.75 | 19.69 |
| Genişlik | 5.5 | 19.97 |
| uzunluk | 6 | 15.24 |
Tartışmalar
Delik-Taş kafatasının diş analizi, hominidin ölüm anında 8-9 yaşlarında olduğunu işaret etmektedir. Kafatasının boyutu, aynı yaştaki modern bir çocuğun kafatasından nispeten daha büyüktü. Arkeologlar bunun Neandertallerin modern Homo sapien ergenlerinden daha hızlı bir büyüme hızına sahip olmasından kaynaklandığını öne sürdüler. Kafatası daha büyük ve daha uzundu ve oksipital topuz, oval şekilli foramen magnum, şovel şekilli kesici dişler, supraorbital çıkıntı ve güçlü bir çenenin olmaması gibi tipik Neandertal özellikleri sergilemekteydi. Kafatasının mandibular foramenlerin lingualları gibi diğer orta yüz özelliklerinin modern insanlarda Neandertallerden daha karakteristik olduğu belirtilmektedir. Delik-Taş kafatasının morfolojik özellikleri, araştırmacıları bazılarının Üst Paleolitik Homo sapiens ile morfolojik açıdan daha yakın olduğunu düşünmelerine neden olacak şekilde daha önceki sınıflandırmaları sorgulamaya yönlendirdi. 27 doğrusal ölçümün istatistiksel analizi Delik-Taş kafatası ve mandibulayı Neandertal varyasyonunun dışına yerleştirdi ve Üst Paleolitik insanlarla ilişkilendirdi.
DNA analizi
Delik-Taş kafatası üzerinde kafatasının Neandertal olduğunu doğrulayan mtDNA analizi gerçekleştirildi. Daha ileri genetik araştırmalar, yakın doğu Neandertallerin, kuzeybatı Avrupa Neandertallerinden ve erken Akdeniz Neandertallerinden bir şekilde ayrıldığı sonucuna vardı. Bu veriler Yakın Doğu'daki Neandertaller ve modern insanlar arasındaki tutarlı düşük gen akışı seviyeleri görüşünü desteklemektedir
Önemi
1938'de Delik-Taş kafatasının keşfinden önce, Neandertallerin Orta Asya'ya ulaşacak kadar doğuya yayılmadığı düşünülüyordu.
Ayrıca bakınız
- İnsan evrimi fosillerinin listesi
- Neandertal sitelerinin listesi
Kaynakça
- ^ The Emergence of Humans: An Exploration of the Evolutionary Timeline. Wiley. 2010. ISBN . 8 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020.
- ^ Teshik-Tash, Uzbekistan. Concise Oxford Dictionary of Archaeology, 01/2008, 2, . Retrieved 2014-04-23.
- ^ Essentials of Physical Anthropology. Wadsworth Publishing. 2006. s. 264. ISBN . 8 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020.
- ^ Anthropology and Religion: What We Know, Think, and Question. Altamira Press. 2007. s. 51. ISBN . 15 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020.
- ^ An Encyclopedia of World History. 5th. Boston, MA: Houghton Mifflin Company. 1972. ss. 9. ISBN .
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Delik-Taş 1 ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Delik Tas 1 Ozbekce Teshik Tosh 1938 de Orta Asya daki Ozbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti nde Bajsuntau Daglari ndaki Delik Tas magarasinda kesfedilen bir Neandertal iskeletidir Delik Tas 1Yaygin adiDelik Tas 1TuruHomo neanderthalensis mtDNA onayli YasiTarihlendirilmediKesif yeriDelik Tas Magarasi Ozbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti SSCBKesif tarihi1938Kesfeden Kalintilar 1938 yilinda A P Okladnikov tarafindan kesfedildi Bes cift Sibirya dag kecisi boynuz kemigi ile iliskili oldugu bildirilen dar bir cukurda bulundu Dis analizi ile kafatasinin 8 ila 11 yasindaki bir cocuga ait oldugu gorusu belirtilmistir Kafatasi kalintilarini cevreleyen mezarin cevresinde boynuz parcalari bulunmustur Bu bazi arastirmacilarin cocugun bir dini rituelin sonucunda gomuldugunu dusunmesine neden oldu Kazi uzerine yeterli sayida yayinlanmis materyal bulunmamasi ve bulunan cok sayida dag kecisi kemigi 761 bu yorumun sorgulanmasina neden olmustur Rituel yorumu sorgulayan Paul Mellars kemiklerin kasitli olarak yerlestirilmemis olabilecegini one surmustur Digerleri ornegin Gargett buranin hicbir zaman mezar olarak kullanilmadigini belirtmektedir Yer Musteryen eserler ile bes kulturel tortu katmaninda kazilmistir TarihKalintilar tarihlendirilmemistir Arkeoloji fauna ve iskeletin kendisine dayanarak Orta Paleolitik 300 000 ila 40 000 yil once doneme tarihlendirilmektedir KafatasiYeniden olusturma Delik Tas kafatasi 150 kemik parcasinin bir araya getirilmesi ile yeniden olusturuldu Kafatasi uzerine oturan birkac tortu tabakasi nedeniyle ezilmisti inc santimetreYukseklik 7 75 19 69Genislik 5 5 19 97uzunluk 6 15 24Tartismalar Delik Tas kafatasinin dis analizi hominidin olum aninda 8 9 yaslarinda oldugunu isaret etmektedir Kafatasinin boyutu ayni yastaki modern bir cocugun kafatasindan nispeten daha buyuktu Arkeologlar bunun Neandertallerin modern Homo sapien ergenlerinden daha hizli bir buyume hizina sahip olmasindan kaynaklandigini one surduler Kafatasi daha buyuk ve daha uzundu ve oksipital topuz oval sekilli foramen magnum sovel sekilli kesici disler supraorbital cikinti ve guclu bir cenenin olmamasi gibi tipik Neandertal ozellikleri sergilemekteydi Kafatasinin mandibular foramenlerin linguallari gibi diger orta yuz ozelliklerinin modern insanlarda Neandertallerden daha karakteristik oldugu belirtilmektedir Delik Tas kafatasinin morfolojik ozellikleri arastirmacilari bazilarinin Ust Paleolitik Homo sapiens ile morfolojik acidan daha yakin oldugunu dusunmelerine neden olacak sekilde daha onceki siniflandirmalari sorgulamaya yonlendirdi 27 dogrusal olcumun istatistiksel analizi Delik Tas kafatasi ve mandibulayi Neandertal varyasyonunun disina yerlestirdi ve Ust Paleolitik insanlarla iliskilendirdi DNA analizi Delik Tas kafatasi uzerinde kafatasinin Neandertal oldugunu dogrulayan mtDNA analizi gerceklestirildi Daha ileri genetik arastirmalar yakin dogu Neandertallerin kuzeybati Avrupa Neandertallerinden ve erken Akdeniz Neandertallerinden bir sekilde ayrildigi sonucuna vardi Bu veriler Yakin Dogu daki Neandertaller ve modern insanlar arasindaki tutarli dusuk gen akisi seviyeleri gorusunu desteklemektedirOnemi1938 de Delik Tas kafatasinin kesfinden once Neandertallerin Orta Asya ya ulasacak kadar doguya yayilmadigi dusunuluyordu Ayrica bakinizInsan evrimi fosillerinin listesi Neandertal sitelerinin listesiKaynakca The Emergence of Humans An Exploration of the Evolutionary Timeline Wiley 2010 ISBN 978 0470013151 8 Mart 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Haziran 2020 Teshik Tash Uzbekistan Concise Oxford Dictionary of Archaeology 01 2008 2 0199534047 Retrieved 2014 04 23 Essentials of Physical Anthropology Wadsworth Publishing 2006 s 264 ISBN 978 0495030614 8 Mart 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Haziran 2020 Anthropology and Religion What We Know Think and Question Altamira Press 2007 s 51 ISBN 978 0759110465 15 Aralik 2019 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Haziran 2020 An Encyclopedia of World History 5th Boston MA Houghton Mifflin Company 1972 ss 9 ISBN 0 395 13592 3 Dis baglantilarWikimedia Commons ta Delik Tas 1 ile ilgili coklu ortam belgeleri bulunur

