Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Cayro, Dünya'nın dönüş hareketleri ve cayro prensibinden yararlanarak manyetik kuzey yerine gerçek kuzeyi bulmaya yarayan bir alettir. Genellikle gemilerde kullanılır. Cayro pusulalar geminin metal aksamından etkilenmediğinden manyetik pusulalara göre daha sağlıklı sonuç vermektedirler.
Çalışma Prensibi
Mekanik bir düzenekle serbest hale getirilmiş bir tekerin, ortasından geçen bir eksen etrafında çok hızlı döndürüldüğünde uzayda sabit bir noktayı göstermesi prensibine dayanılarak geliştirilmiş, elektrikli mekanik bir cihazdır.
Cayroskop Kanunları
1)Cayroskobik Atalet
Yalpa çemberleri sayesinde üç boyutlu eksende hareket serbestliğine sahip, sabit bir hızla dönen bir cayroskop rotorunda meydana gelen cayroskpik atalet ile dönüş ekseni yönünü muhafaza eder, değiştirmez. Cayroskopik ataletin büyüklüğü, açısal hızı (dönme hızı), rotorun çapı ve rotorun ağırlı ile doğru orantılı olarak artmaktadır.Bu özelliğe “Uzayda Sağlamlık” (Rigidity in Space) de denilir.
2)Devinme
Serbest dönen ve ataletini kazanmış bir cayroskopun rotoruna herhangi bir kuvvet uyguladığımızda, rotorun dönüş yönünde 900 sonra uygulanmış gibi etki yaparak Cayro eksenine bu kuvvete dik bir yön aldırır. Buna “Devinme (Precission) (Presisyon) ” denilir. Ancak, devinme ile ilgili olarak açıklamalıyız ki, devinme uygulandığında cayronun serbestliği kalmaz. Çünkü devinme dış etki olmaksızın meydana gelmez.
Cayroskopun devinimine neden olan kuvvetler
- Cayronun ataletinden kaynaklanan merkezkaç kuvveti.
- Dünyamızın dönüş hareketinden kaynaklanan merkezkaç kuvveti.
- Yer çekimi.
- Dünyanın Devinme (Presisyon) hareketidir.
Cayro Pusulanın Genel Yapısı
Cayro pusulalar genellikle 4 ana elemandan oluşmuşlardır.
Pusulanın üzerine kurulduğu örümcek (spider) elemanı.
Serbest asılmış cayronun dikey eksenine asılmış olan diğer yatay eksen parçalarını taşıyan, rotorun hareketlerini pusula kartına ulaştıran parçaların bulunduğu Tayf (Phantom) elemanı.
Kuzeyi arayan rotor dönme ekseni hareketini pusula kartına ileten askı teli.
Cayronun yatay eksenine monte edilmiş bu eksenin kuzey yönü etrafındaki salınımları önleyici balistik sistem.
Cayro Pusula Hataları
Enlem Düzeltmesi: Enlem düzeltmesi göstergesine bulunduğunuz Enlem kıymeti doğru olarak uygulanmalı ve her 3 derece enlem değişmesinde yeni enlem cayroya uygulanmalıdır.
Sürat Düzeltmesi : Bu düzeltme birçok cayroda doğrudan doğruya gemi paraketesinden intikal eder. Böyle olmayan gemilerde sürat düzeltmesi el ile uygulanır.
Sabit Hata Düzeltmesi: Cayronun bilinen sabit bir hatası olduğu takdirde pruva kaydırılmak suretiyle hata düzeltilebilir.
Kaynakça
- ^ . Denizcilik Bilgileri. 13 Nisan 2019. 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2021.
 | Alet ile ilgili bu madde seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Cayro Dunya nin donus hareketleri ve cayro prensibinden yararlanarak manyetik kuzey yerine gercek kuzeyi bulmaya yarayan bir alettir Genellikle gemilerde kullanilir Cayro pusulalar geminin metal aksamindan etkilenmediginden manyetik pusulalara gore daha saglikli sonuc vermektedirler Cayro kesiti Calisma Prensibi Mekanik bir duzenekle serbest hale getirilmis bir tekerin ortasindan gecen bir eksen etrafinda cok hizli donduruldugunde uzayda sabit bir noktayi gostermesi prensibine dayanilarak gelistirilmis elektrikli mekanik bir cihazdir Cayroskop Kanunlari1 Cayroskobik Atalet Yalpa cemberleri sayesinde uc boyutlu eksende hareket serbestligine sahip sabit bir hizla donen bir cayroskop rotorunda meydana gelen cayroskpik atalet ile donus ekseni yonunu muhafaza eder degistirmez Cayroskopik ataletin buyuklugu acisal hizi donme hizi rotorun capi ve rotorun agirli ile dogru orantili olarak artmaktadir Bu ozellige Uzayda Saglamlik Rigidity in Space de denilir 2 Devinme Serbest donen ve ataletini kazanmis bir cayroskopun rotoruna herhangi bir kuvvet uyguladigimizda rotorun donus yonunde 900 sonra uygulanmis gibi etki yaparak Cayro eksenine bu kuvvete dik bir yon aldirir Buna Devinme Precission Presisyon denilir Ancak devinme ile ilgili olarak aciklamaliyiz ki devinme uygulandiginda cayronun serbestligi kalmaz Cunku devinme dis etki olmaksizin meydana gelmez Cayroskopun devinimine neden olan kuvvetler Cayronun ataletinden kaynaklanan merkezkac kuvveti Dunyamizin donus hareketinden kaynaklanan merkezkac kuvveti Yer cekimi Dunyanin Devinme Presisyon hareketidir Cayro Pusulanin Genel YapisiCayro pusulalar genellikle 4 ana elemandan olusmuslardir Pusulanin uzerine kuruldugu orumcek spider elemani Serbest asilmis cayronun dikey eksenine asilmis olan diger yatay eksen parcalarini tasiyan rotorun hareketlerini pusula kartina ulastiran parcalarin bulundugu Tayf Phantom elemani Kuzeyi arayan rotor donme ekseni hareketini pusula kartina ileten aski teli Cayronun yatay eksenine monte edilmis bu eksenin kuzey yonu etrafindaki salinimlari onleyici balistik sistem Cayro Pusula HatalariEnlem Duzeltmesi Enlem duzeltmesi gostergesine bulundugunuz Enlem kiymeti dogru olarak uygulanmali ve her 3 derece enlem degismesinde yeni enlem cayroya uygulanmalidir Surat Duzeltmesi Bu duzeltme bircok cayroda dogrudan dogruya gemi paraketesinden intikal eder Boyle olmayan gemilerde surat duzeltmesi el ile uygulanir Sabit Hata Duzeltmesi Cayronun bilinen sabit bir hatasi oldugu takdirde pruva kaydirilmak suretiyle hata duzeltilebilir Kaynakca Denizcilik Bilgileri 13 Nisan 2019 1 Ekim 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 26 Temmuz 2021 Alet ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir Madde icerigini genisleterek Vikipedi ye katki saglayabilirsiniz