Baltacı Köşkü | |
![]() | |
| Ad kökeni | Baltazzi ailesi |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Tür | Köşk |
| Mimari tarz | Neoklasik üslup |
| Konum | Buca |
| Şehir | İzmir |
| Ülke | Türkiye |
| Koordinatlar | 38°23′04″K 27°10′36″D / 38.38444°K 27.17667°D |
| Mevcut kullanan | Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi |
| Tamamlanma | 1850'ler |
| Tasarım ve inşaat | |
| Mimar(lar) | John Turtle Wood |
Baltazzi Köşkü (Baltacı Köşkü), 1850'lerde İzmir'in Buca ilçesinde Baltazzi ailesine mensup Demonstanis Baltazzi tarafından yaptırılmış neoklasik mimari üslupta bir Levanten köşküdür.
Buca'nın en eski yapılarından birisidir. Mimarı, İzmir-Aydın Demiryolu mühendislerinden John Turtle Wood'dur. Yapı, 1930'lu yıllardan beri okul olarak kullanılmaktadır. 2024 yılı itibarıyla köşkte Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi eğitim hizmeti verir; ayrıca bahçesine inşa edilen okul binalarında Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi, Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunmaktadır.
Tarihçe
| ]Baltazzi Köşkü, Osmanlı Devletinin bankacılık ve finans tarihinde önemli yeri olan, Venedik kökenli Levanten Baltazzi (Baltacı) ailesinin mensubu Demonstanis Baltazzi tarafından yaptırılmıştır. Köşkün yapım tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 1850'lerde yapıldığı tahmin edilir. Buca'nın en eski yapılarından birisidir. Mimarı, İzmir-Aydın Demiryolu mühendislerinden John Turtle Wood'dur.
1863 yılında Sultan Abdülaziz, İzmir'i ziyareti sırasında bu köşkte ağırlandı. Sultan'ın konakta ne kadar süre konakladığı kesin bilinmez; kimi kaynaklara göre bir gün, kimilerine göre üç veya dört gün köşkte kalmıştır. Sultan Abdülaziz’in Aliotti Bahçesi'ne bakan kapıdan kabul edildiği ve padişaha bir saygı göstergesi olarak, girerken kullandığı kapının taş ile örülerek kapatıldığı ve bir daha kullanılmadığı rivayet edilir. Mülkün anahtarları Demostanis'in eşi Maria Sevastopoulo Baltazzi tarafından gümüş bir tabak üzerinde padişaha sunulmuştur. 4 Ağustos 1863 tarihli Sdney Morning Herald gazetesinde Padişah’ın Buca’ya gelip köşkte yemek yemesini şöyle anlatılır:
| “ | … Sultan ve maiyeti güzel villalarla dolu Buca adında başka bir kasabaya sürdüler. Bay J.T. Wood adındaki bir mimar tarafından inşa ettirilen küçük bir villa ve Bay D. Baltazzi’ye ait egzotik bitkilerle dolu geniş bir bahçe İmparator Majesteleri’nin akşam yemeği için hazırlandı. (…) Yarışlara çok sayıda bayan ve İngiliz, Fransız, İtalyan ve Avusturyalı man-of-war subayları ve yabancı ziyaretçiler katıldı... | ” |
1890 yılında mülk, Ermeni asıllı tüccar Tekvor Ispartaliyan'a satılmıştır. Bu dönemde köşkün bahçesine içinde bir havuz yaptırılmıştır; havuzun ortasına da Ermeni heykeltıraş Papazyan'a yaptırılmış Venüs (Afrodit) heykeli bulunur.
I. Dünya Savaşı'nın sona ermesi ve Sevr Anlaşması'nın imzalanmasından sonra İtalyan hükûmeti, Batı Anadolu'yu işgal etme hedefine hizmet etmek üzere bu köşkü satın almayı düşündü ve Osmanlı Bankası müdürü İtalyan Sucani'ye köşkü satın alma talimatı verdi. Bu girişimi engellemek için yerli halktan Athenoyannis adındaki bir Rum'un girişimiyle halktan 120.000 Osmanlı kaimesi toplanarak köşkü Yunan Milli Bankası'nın satın almasını sağlanmış ve köşk, Yunanistan başbakanı Venizelos'a hediye edilmiştir.
1920'lerde Yunanistan'ın Anadolu’yu işgali sırasında Venizelos, Rum çocuklar için bir yetimhaneye dönüştürülmek üzere köşkü İzmir Rum Toplumu'na bağışladı. Yunanistan’ın Anadolu’da bozguna uğraması sonucunda yetimhanedeki çocuklar 1922 yılının Eylül ayında Amerikan Kızılhaçı tarafından ABD’ye gönderilmiştir.
1922 yılında Buca'nın Yunanlılardan kurtarılmasının ardından terk edilen Baltazzi Köşkü kamulaştırıldı ve Kültür Bakanlığına bırakıldı. Bir yıl Dilsiz ve Sağırlar Mektebi olarak kullanıldı. Dilsiz ve Sağırlar Mektebi'nin Karşıyaka'ya taşınmasından sonra Jandarma Subay Okulu olması düşünüldü fakat Maarif Vekili Vasıf Bey, Mustafa Kemal Paşa'nın onayını olarak ve bir Bakanlar Kurulu kararı çıkartarak binanın İzmir Erkek Lisesi'nin orta kısmı olarak kullanılmasını sağladı. Yapı, bir süre pansiyon olarak kullanıldıktan sonra 1930-1931 yılları arasında kız-erkek karışık eğitim veren modern bir ortaokula dönüştürüldü. Asıl konak yatılı öğrenci yurdu idi; yanındaki küçük yapılar da müsamere salonu ve benzeri ihtiyaçlar için kullanıldı.
Köşkte 1966-1967 eğitim öğretim yılından itibaren Buca Lisesi eğitim verdi. 2008-2009'da okul, Buca Fen Lisesi adını aldı. Okulun 2013-2014 eğitim öğretim yılında bahçeye yapılan yeni binaya yerleşerek İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi adını adlı; köşke başka bir okul yerleşti. 2024 yılı itibarıyla yapıda Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi eğitim hizmeti verir, bahçesinde ise Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi ile Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunur.
Heykeller
| ]Okul binası olarak kullanılan Baltazzi Köşkü'nün bahçesinde geçmişten kalma birçok heykel bulunmaktaydı. Heykelleri çalma girişimleri yaşandığı için bu heykellerin orijinalleri koruma altına alınmıştır. Günümüzde bahçede sadece Afrodit Heykelinin bir kopyası bulunur. Heykellerin bazıları Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Eser Koleksiyonunda sergilenmektedir.
Afrodit Heykeli
| ]Heykel, 19. yüzyılda köşkün Ispartaliyan ailesine ait olduğu dönemde Ermeni heykeltraş Papazyan tarafından yapılmıştır. Avrupa'daki Rönesans örneklerine öykünen bir reprodüksiyondur. Afrodit heykeli, bir yunus üstünde düşen giysisini sol eliyle tutar, sağ eliyle göğsüne dokunur biçimde betimlenmiştir. Heykelin bakışları uzaklara yönlendirilmiştir. Yunus ise açık ağzıyla dalgaların üstünde betimlenmiştir.
Flüt Çalan Eros
| ]Flüt Çalan Eros heykelinde oval bir kaide üstünde oturan ve flüt çalan Eros, çocukluk ve ergenlik arasında bir yaşta betimlenmiştir. Eser, Barok ve ardından gelen sanat dönemlerinin etkisini taşır. Daha çok barok bir avlu süsü karakterindedir.
Oturan Hermes
| ]
Heykel orijinalde Köşkün güney kesiminde, kapı ekseninde bir çiçek tarhı içinde duran demir dökümden imal edilmiştir. Heykelin özgün örneği 19. yüzyılda Herkulaneum’da Papirüsler Villası'nda bulunmuştur. Bugün Napoli Müzesi'nde bulunan heykel, ayaklarında kanatlı sandalları ile haberci tanrı Hermes’i betimler. Elinde para kesesi tutan haberci tanrı, bir kaya üstünde dinlenmektedir.
Üç Eroslu Fıskiye Atı
| ]Üçlü Eros figürlerinin taşıdığı demir döküm fıskiye altı köşkte bulunan bir havuza ilişkin olmalıdır. Üst kesiminde bulunması gereken kase biçimli parçası yitirilmiştir.
Kaynakça
| ]- ^ a b "Present views of Boudjah". www.levantineheritage.com. 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ Life, İzmir (Haziran 2020). "Baltazzi Ailesi". İzmir Life. 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "İzmir Levantenleri Sergi Kataloğu" (PDF). 19 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ a b "Buca'nın Levanten Köşkleri". Atalarımızın Toprakları. 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ a b "Buca İnci Özer Tırnaklı Fen Lisesi Stratejik Planı" (PDF). 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "Karargahtan Yetimhaneye:Baltazzi Köşkü". e-gzt ADÜ Öğrenci Uygulama Haber Sitesi. 6 Mayıs 2024. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ "The Old Boudja: The Flower Village of Smyrna - Alex Baltazzi, 2007". www.levantineheritage.com. 3 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "The-Sultans-visit-to-Smyrna-Sydney-Morning-Herald-1863" (PDF). 8 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "The former Baltazzi house of Buca". www.levantineheritage.com. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "İzmir-Buca'da Baltazzi Köşkü İçin Ermeni Heykeltraş Papazyan'a Yaptırılmış Venüs Heykeli Önünde Subaylar ve Aileleri Konulu Fotoğraf". Modamuzayede.com. 29 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2024.
- ^ a b c d "Demosthene Baltazzi Köşkü –". 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.
- ^ "Tarihçemiz". Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi. 30 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2024.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Koordinatlar 38 23 04 K 27 10 36 D 38 38444 K 27 17667 D 38 38444 27 17667 Vikipedi ozgur ansiklopedi Baltazzi KoskuBaltaci KoskuAd kokeniBaltazzi ailesiGenel bilgilerTurKoskMimari tarzNeoklasik uslupKonumBucaSehirIzmirUlkeTurkiyeKoordinatlar38 23 04 K 27 10 36 D 38 38444 K 27 17667 D 38 38444 27 17667Mevcut kullananMehmet Akif Inan Anadolu LisesiTamamlanma1850 lerTasarim ve insaatMimar lar John Turtle Wood Baltazzi Kosku Baltaci Kosku 1850 lerde Izmir in Buca ilcesinde Baltazzi ailesine mensup Demonstanis Baltazzi tarafindan yaptirilmis neoklasik mimari uslupta bir Levanten koskudur Buca nin en eski yapilarindan birisidir Mimari Izmir Aydin Demiryolu muhendislerinden John Turtle Wood dur Yapi 1930 lu yillardan beri okul olarak kullanilmaktadir 2024 yili itibariyla koskte Mehmet Akif Inan Anadolu Lisesi egitim hizmeti verir ayrica bahcesine insa edilen okul binalarinda Buca Inci Ozer Tirnakli Fen Lisesi Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunmaktadir Tarihce span Baltazzi Kosku Osmanli Devletinin bankacilik ve finans tarihinde onemli yeri olan Venedik kokenli Levanten Baltazzi Baltaci ailesinin mensubu Demonstanis Baltazzi tarafindan yaptirilmistir Koskun yapim tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 1850 lerde yapildigi tahmin edilir Buca nin en eski yapilarindan birisidir Mimari Izmir Aydin Demiryolu muhendislerinden John Turtle Wood dur 1863 yilinda Sultan Abdulaziz Izmir i ziyareti sirasinda bu koskte agirlandi Sultan in konakta ne kadar sure konakladigi kesin bilinmez kimi kaynaklara gore bir gun kimilerine gore uc veya dort gun koskte kalmistir Sultan Abdulaziz in Aliotti Bahcesi ne bakan kapidan kabul edildigi ve padisaha bir saygi gostergesi olarak girerken kullandigi kapinin tas ile orulerek kapatildigi ve bir daha kullanilmadigi rivayet edilir Mulkun anahtarlari Demostanis in esi Maria Sevastopoulo Baltazzi tarafindan gumus bir tabak uzerinde padisaha sunulmustur 4 Agustos 1863 tarihli Sdney Morning Herald gazetesinde Padisah in Buca ya gelip koskte yemek yemesini soyle anlatilir Sultan ve maiyeti guzel villalarla dolu Buca adinda baska bir kasabaya surduler Bay J T Wood adindaki bir mimar tarafindan insa ettirilen kucuk bir villa ve Bay D Baltazzi ye ait egzotik bitkilerle dolu genis bir bahce Imparator Majesteleri nin aksam yemegi icin hazirlandi Yarislara cok sayida bayan ve Ingiliz Fransiz Italyan ve Avusturyali man of war subaylari ve yabanci ziyaretciler katildi 1890 yilinda mulk Ermeni asilli tuccar Tekvor Ispartaliyan a satilmistir Bu donemde koskun bahcesine icinde bir havuz yaptirilmistir havuzun ortasina da Ermeni heykeltiras Papazyan a yaptirilmis Venus Afrodit heykeli bulunur I Dunya Savasi nin sona ermesi ve Sevr Anlasmasi nin imzalanmasindan sonra Italyan hukumeti Bati Anadolu yu isgal etme hedefine hizmet etmek uzere bu kosku satin almayi dusundu ve Osmanli Bankasi muduru Italyan Sucani ye kosku satin alma talimati verdi Bu girisimi engellemek icin yerli halktan Athenoyannis adindaki bir Rum un girisimiyle halktan 120 000 Osmanli kaimesi toplanarak kosku Yunan Milli Bankasi nin satin almasini saglanmis ve kosk Yunanistan basbakani Venizelos a hediye edilmistir 1920 lerde Yunanistan in Anadolu yu isgali sirasinda Venizelos Rum cocuklar icin bir yetimhaneye donusturulmek uzere kosku Izmir Rum Toplumu na bagisladi Yunanistan in Anadolu da bozguna ugramasi sonucunda yetimhanedeki cocuklar 1922 yilinin Eylul ayinda Amerikan Kizilhaci tarafindan ABD ye gonderilmistir 1922 yilinda Buca nin Yunanlilardan kurtarilmasinin ardindan terk edilen Baltazzi Kosku kamulastirildi ve Kultur Bakanligina birakildi Bir yil Dilsiz ve Sagirlar Mektebi olarak kullanildi Dilsiz ve Sagirlar Mektebi nin Karsiyaka ya tasinmasindan sonra Jandarma Subay Okulu olmasi dusunuldu fakat Maarif Vekili Vasif Bey Mustafa Kemal Pasa nin onayini olarak ve bir Bakanlar Kurulu karari cikartarak binanin Izmir Erkek Lisesi nin orta kismi olarak kullanilmasini sagladi Yapi bir sure pansiyon olarak kullanildiktan sonra 1930 1931 yillari arasinda kiz erkek karisik egitim veren modern bir ortaokula donusturuldu Asil konak yatili ogrenci yurdu idi yanindaki kucuk yapilar da musamere salonu ve benzeri ihtiyaclar icin kullanildi Koskte 1966 1967 egitim ogretim yilindan itibaren Buca Lisesi egitim verdi 2008 2009 da okul Buca Fen Lisesi adini aldi Okulun 2013 2014 egitim ogretim yilinda bahceye yapilan yeni binaya yerleserek Inci Ozer Tirnakli Fen Lisesi adini adli koske baska bir okul yerlesti 2024 yili itibariyla yapida Mehmet Akif Inan Anadolu Lisesi egitim hizmeti verir bahcesinde ise Buca Inci Ozer Tirnakli Fen Lisesi ile Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunur Heykeller span Okul binasi olarak kullanilan Baltazzi Kosku nun bahcesinde gecmisten kalma bircok heykel bulunmaktaydi Heykelleri calma girisimleri yasandigi icin bu heykellerin orijinalleri koruma altina alinmistir Gunumuzde bahcede sadece Afrodit Heykelinin bir kopyasi bulunur Heykellerin bazilari Dokuz Eylul Universitesi Edebiyat Fakultesi Eski Eser Koleksiyonunda sergilenmektedir Afrodit Heykeli span Heykel 19 yuzyilda koskun Ispartaliyan ailesine ait oldugu donemde Ermeni heykeltras Papazyan tarafindan yapilmistir Avrupa daki Ronesans orneklerine oykunen bir reproduksiyondur Afrodit heykeli bir yunus ustunde dusen giysisini sol eliyle tutar sag eliyle gogsune dokunur bicimde betimlenmistir Heykelin bakislari uzaklara yonlendirilmistir Yunus ise acik agziyla dalgalarin ustunde betimlenmistir Flut Calan Eros span Flut Calan Eros heykelinde oval bir kaide ustunde oturan ve flut calan Eros cocukluk ve ergenlik arasinda bir yasta betimlenmistir Eser Barok ve ardindan gelen sanat donemlerinin etkisini tasir Daha cok barok bir avlu susu karakterindedir Oturan Hermes span Napoli Muzesi ndeki Oturan Hermes Heykel orijinalde Koskun guney kesiminde kapi ekseninde bir cicek tarhi icinde duran demir dokumden imal edilmistir Heykelin ozgun ornegi 19 yuzyilda Herkulaneum da Papirusler Villasi nda bulunmustur Bugun Napoli Muzesi nde bulunan heykel ayaklarinda kanatli sandallari ile haberci tanri Hermes i betimler Elinde para kesesi tutan haberci tanri bir kaya ustunde dinlenmektedir Uc Eroslu Fiskiye Ati span Uclu Eros figurlerinin tasidigi demir dokum fiskiye alti koskte bulunan bir havuza iliskin olmalidir Ust kesiminde bulunmasi gereken kase bicimli parcasi yitirilmistir Kaynakca span a b Present views of Boudjah www levantineheritage com 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 Life Izmir Haziran 2020 Baltazzi Ailesi Izmir Life 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 Izmir Levantenleri Sergi Katalogu PDF 19 Nisan 2022 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 a b Buca nin Levanten Koskleri Atalarimizin Topraklari 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 a b Buca Inci Ozer Tirnakli Fen Lisesi Stratejik Plani PDF 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 Karargahtan Yetimhaneye Baltazzi Kosku e gzt ADU Ogrenci Uygulama Haber Sitesi 6 Mayis 2024 Erisim tarihi 29 Agustos 2024 The Old Boudja The Flower Village of Smyrna Alex Baltazzi 2007 www levantineheritage com 3 Nisan 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 The Sultans visit to Smyrna Sydney Morning Herald 1863 PDF 8 Ocak 2020 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 The former Baltazzi house of Buca www levantineheritage com 20 Nisan 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 Izmir Buca da Baltazzi Kosku Icin Ermeni Heykeltras Papazyan a Yaptirilmis Venus Heykeli Onunde Subaylar ve Aileleri Konulu Fotograf Modamuzayede com 29 Agustos 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 29 Agustos 2024 a b c d Demosthene Baltazzi Kosku 10 Temmuz 2023 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 10 Temmuz 2023 Tarihcemiz Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi 30 Agustos 2024 tarihinde kaynagindan arsivlendi Erisim tarihi 30 Agustos 2024 Kategoriler Buca daki yapilar1850 lerde Osmanli Imparatorlugu nda kurulan olusumlar1850 lerde tamamlanan konutlarIzmir ilindeki kosklerTurkiye deki Neoklasik mimariGizli kategoriler Vikiveri de OSM iliski kimligi olmayan bilgi kutusu icin harita isaretleyiciKartographer uzantisini kullanan sayfalar
