| Avey Manastırı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||||
| Yerel ad | |||||||
| Etimoloji | "Avey" kelimesi "Ay evi" anlamına gelir. | ||||||
| Konum | Qazax Rayonu, Daş Salahlı Köyü | ||||||
| En Yakın Şehir | Qazax | ||||||
| Rakım | 922 m | ||||||
| Oluşum | Erken Hristiyanlık dönemi (V-VII. yüzyıllar) | ||||||
| İnşa nedeni | Dini ibadet ve dini merkez olarak inşa edilmiştir. | ||||||
| |||||||
Avey Manastırı veya Ay Tapınağı — Qazax ilçesinin Daş Salahlı köyü yakınlarında Avey dağı silsilesinin en yüksek zirvesinde yer alan Alban tapınak kompleksidir. Kompleks, Avey Dağı'nın zirvesinde, deniz seviyesinden 922 metre, dağ eteğinden ise 420 metre yüksekliktedir. Yapı Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından ülke düzeyinde tarihsel ve mimari bir anıt olarak kaydedilmiştir. Tapınak kompleksine iki kilise, sarnıç, kale duvarları ve birkaç yardımcı yapı dahildir. Kompleksin kuzey tarafından yer alan kilise, plan olarak dikdörtgen forma sahip olup, yarım daire şeklinde bir tonozla örtülmüştür. Güney tarafında yer alan kubbeli kilise dışarıdan dikdörtgen, içeriden ise haç planına sahiptir.
Tarih
| ]Tapınak, erken Hristiyanlık dönemine (V-VII yüzyıllar) tarihlendirilmekle birlikte, mimari üslubuna göre esasen Roma ve Helenistik kültürün anıtlarını andırmaktadır. Böyle bir iddia vardır ki, tapınak Yunan mitolojisinde Ay tanrıçası Selene'ye ithaf edilerek inşa edilmiştir. Ünlü tarihçi Giyaseddin Qeybullayev'e göre, "Avey" kelimesi "Ay evi" anlamına gelir ki, bu da Selene'ye ithaf edilmesi teorisini güçlendirmektedir.
Bir başka görüşe göre, burası bir av sahasıydı. Tapınağın avlusunda mezarlar keşfedilmiştir. Mezar taşları, Albanlara özgü bir tarzda işlenmiştir. Taşlardan birinin üzerinde lotus çiçeği ve üstünde güneş simgesi tasvir edilmiştir.
Birçok Ermeni kaynağında buranın kutsal Sargis'in şerefine inşa edildiği iddia edilmiştir. Ancak halkın erişebileceği bir ibadet yerinin böyle bir kayalık alanın üstüne inşa edilmesi mantıklı değildir. Sovyet döneminde tapınağın iç duvarlarına Ermeni haçları ve eski Ermenice yazılmış metinlerin bulunduğu taşlar yapıştırılmıştır.
Mimari Özellikler
| ]Tapınak kompleksine iki kilise, sarnıç, kale duvarları ve birkaç yardımcı yapı dahildir. Kompleksin kuzey tarafından yer alan kilise, plan olarak dikdörtgen forma sahip olup, yarım daire şeklinde bir tonozla örtülmüştür. İbadet salonu neredeyse kare şekline sahiptir, küçük bir apsisi olan altar ise plan olarak yarım daire şeklindedir.
Güneyde yer alan kubbeli kilise 4.90x5.80 m ölçülerine sahip olup, dışarıdan dikdörtgen, içeriden ise haç planına sahiptir. Haçın kolları arasında en uzun olan doğu kolu yarım daire şeklinde, diğer üç kol ise dikdörtgen sonlara sahiptir. Planda oval bir kubbe (2.7x2x2 m) yarım daire şeklindeki tonozların oluşturduğu dikdörtgenin üzerinde durmaktadır. Kilisenin iç plan kompozisyonu, haç planına sahip Qəbizdərə Kilisesi'ni andırmaktadır. Dış mekan hacmi açısından ise kilise, kubbeli salon kiliselerine benzerlik göstermektedir.
Her iki kilise, iki katlı bir yapı üzerinde inşa edilmiş olup, inşa özelliklerinden de belli olduğu üzere sırasıyla inşa edilmiştir. Bunu gösteren başlıca faktörlerden biri doğu duvarındaki tuğla sıralarının farklı yüksekliklere sahip olmasıdır.
Kaynaklar
| ]- ^ Анохин Г. И. Малый Кавказ. — М.: Физкультура и спорт, 1981. — 191 s.
От узловой вершины 1680 м по тропе на лесном водоразделе на северо-восток 4 км до высшей точки Мисхана (1538 м), 4 км до вершины 1424 м, 3 км на восток через лесную поляну, протянувшуюся поперек хребта, до вершины Эльяк (1361 м) на опушке леса, 5 км вдоль опушки леса до вершины Воскеван (1240 м), 9 км на северо-восток до конца леса. Далее только по травянистому водоразделу: на юго-восток 5 км до вершины Сурбсаркис («Святой Саркис» или Гаг, 924 м) с храмом на ней, на север 8 км до вершины Малачал (544 м) и 2 км до восточной окраины сел. Алибайрамлы, откуда на восток по дороге 7 км до пос. Юхарысалахлы, через который идет автострада Кировабад—Тбилиси. Общая протяженность маршрута от вершины 1680 м до пос. Юхарысалахлы 47 км.
- ^ "Dünya önemli taşınmaz tarih ve kültür anıtlarının listesi" (PDF). Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Temmuz 2020.
- ^ a b c d e f g Mamedova 2004, s. 98
- ^ Ahundov, D. A. (1986). Eski ve erken Ortaçağ Azerbaycan Mimarlığı. Bakı: Azerbaycan Devlet Yayıncılığı. s. 214.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Avey ManastiriYerel adEtimoloji Avey kelimesi Ay evi anlamina gelir KonumQazax Rayonu Das Salahli KoyuEn Yakin SehirQazaxRakim922 mOlusumErken Hristiyanlik donemi V VII yuzyillar Insa nedeniDini ibadet ve dini merkez olarak insa edilmistir Gecersiz belirlemeResmi adi Avey ManastiriTurTarihi ve Kulturel Anit Avey Manastiri veya Ay Tapinagi Qazax ilcesinin Das Salahli koyu yakinlarinda Avey dagi silsilesinin en yuksek zirvesinde yer alan Alban tapinak kompleksidir Kompleks Avey Dagi nin zirvesinde deniz seviyesinden 922 metre dag eteginden ise 420 metre yuksekliktedir Yapi Azerbaycan Cumhuriyeti Kultur Bakanligi tarafindan ulke duzeyinde tarihsel ve mimari bir anit olarak kaydedilmistir Tapinak kompleksine iki kilise sarnic kale duvarlari ve birkac yardimci yapi dahildir Kompleksin kuzey tarafindan yer alan kilise plan olarak dikdortgen forma sahip olup yarim daire seklinde bir tonozla ortulmustur Guney tarafinda yer alan kubbeli kilise disaridan dikdortgen iceriden ise hac planina sahiptir Tarih span Tapinak erken Hristiyanlik donemine V VII yuzyillar tarihlendirilmekle birlikte mimari uslubuna gore esasen Roma ve Helenistik kulturun anitlarini andirmaktadir Boyle bir iddia vardir ki tapinak Yunan mitolojisinde Ay tanricasi Selene ye ithaf edilerek insa edilmistir Unlu tarihci Giyaseddin Qeybullayev e gore Avey kelimesi Ay evi anlamina gelir ki bu da Selene ye ithaf edilmesi teorisini guclendirmektedir Bir baska goruse gore burasi bir av sahasiydi Tapinagin avlusunda mezarlar kesfedilmistir Mezar taslari Albanlara ozgu bir tarzda islenmistir Taslardan birinin uzerinde lotus cicegi ve ustunde gunes simgesi tasvir edilmistir Bircok Ermeni kaynaginda buranin kutsal Sargis in serefine insa edildigi iddia edilmistir Ancak halkin erisebilecegi bir ibadet yerinin boyle bir kayalik alanin ustune insa edilmesi mantikli degildir Sovyet doneminde tapinagin ic duvarlarina Ermeni haclari ve eski Ermenice yazilmis metinlerin bulundugu taslar yapistirilmistir Mimari Ozellikler span Tapinak kompleksine iki kilise sarnic kale duvarlari ve birkac yardimci yapi dahildir Kompleksin kuzey tarafindan yer alan kilise plan olarak dikdortgen forma sahip olup yarim daire seklinde bir tonozla ortulmustur Ibadet salonu neredeyse kare sekline sahiptir kucuk bir apsisi olan altar ise plan olarak yarim daire seklindedir Guneyde yer alan kubbeli kilise 4 90x5 80 m olculerine sahip olup disaridan dikdortgen iceriden ise hac planina sahiptir Hacin kollari arasinda en uzun olan dogu kolu yarim daire seklinde diger uc kol ise dikdortgen sonlara sahiptir Planda oval bir kubbe 2 7x2x2 m yarim daire seklindeki tonozlarin olusturdugu dikdortgenin uzerinde durmaktadir Kilisenin ic plan kompozisyonu hac planina sahip Qebizdere Kilisesi ni andirmaktadir Dis mekan hacmi acisindan ise kilise kubbeli salon kiliselerine benzerlik gostermektedir Her iki kilise iki katli bir yapi uzerinde insa edilmis olup insa ozelliklerinden de belli oldugu uzere sirasiyla insa edilmistir Bunu gosteren baslica faktorlerden biri dogu duvarindaki tugla siralarinin farkli yuksekliklere sahip olmasidir Kaynaklar span Anohin G I Malyj Kavkaz M Fizkultura i sport 1981 191 s Ot uzlovoj vershiny 1680 m po trope na lesnom vodorazdele na severo vostok 4 km do vysshej tochki Mishana 1538 m 4 km do vershiny 1424 m 3 km na vostok cherez lesnuyu polyanu protyanuvshuyusya poperek hrebta do vershiny Elyak 1361 m na opushke lesa 5 km vdol opushki lesa do vershiny Voskevan 1240 m 9 km na severo vostok do konca lesa Dalee tolko po travyanistomu vodorazdelu na yugo vostok 5 km do vershiny Surbsarkis Svyatoj Sarkis ili Gag 924 m s hramom na nej na sever 8 km do vershiny Malachal 544 m i 2 km do vostochnoj okrainy sel Alibajramly otkuda na vostok po doroge 7 km do pos Yuharysalahly cherez kotoryj idet avtostrada Kirovabad Tbilisi Obshaya protyazhennost marshruta ot vershiny 1680 m do pos Yuharysalahly 47 km Dunya onemli tasinmaz tarih ve kultur anitlarinin listesi PDF Azerbaycan Cumhuriyeti Kultur Bakanligi 2 Agustos 2001 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynagindan arsivlendi PDF Erisim tarihi 20 Temmuz 2020 a b c d e f g Mamedova 2004 s 98 Ahundov D A 1986 Eski ve erken Ortacag Azerbaycan Mimarligi Baki Azerbaycan Devlet Yayinciligi s 214 Kategoriler Azerbaycan taslaklariAzerbaycan daki Hristiyan manastirlariKazak rayonu
