Bu maddenin konusunun (, , , , , , , , , ) sağlayıp sağlamadığı belirsizdir. maddeyi geliştirebilir ve kayda değer olduğunu ispat edebilirsiniz. Maddenin kayda değerliği kanıtlanamazsa Vikipedi'nin gereğince hızlı silinmesi veya kayda değerliği tartışmalı ise yerinde olacaktır. Kaynak ara: "Alikan" – haber · gazete · kitap · akademik · JSTOR Bu madde Aralık 2025 tarihinden bu yana işaretli olarak durmaktadır. |
Alikan veya Aliki Aşireti, Kürtçenin Kurmancî lehçesini konuşan, çoğunluğu Sünni Müslüman olan bir Kürt aşiretidir. Aşirete mensup kişiler, başta Batman ve Beşiri olmak üzere Siirt, Muş, Malatya, Adıyaman, Diyarbakır, Nusaybin, Tatvan, Hizan, Kurtalan, Van, Erciş, Dargeçit, İdil ve Cizre gibi birçok il ve ilçede yaşamaktadır.
Geçmişte hayvancılıkla ve göçerlikle uğraşan Alikanlılar, bu nedenle geniş bir coğrafyaya dağılmışlardır. Yaklaşık 150 yıl önce göçebe yaşamı terk ederek yerleşik hayata geçmişlerdir. Bugün Batman’ın Beşiri ilçesinde 50'ye yakın köy ve mezrada yaşamakta olup, bu bölgede en büyük aşiret gruplarından birini oluştururlar.
Kollar
| ]Alikan Aşireti sekiz ana koldan oluşur. Bunlar:
- Cındikî
- Mala Dibo
- Mala Sînô
- Mala Remo
- Axikê
- Katıxoka
- Hasikan kolu
- Çengoxa
Tarihsel Arka Plan ve Akademik Çalışmalar
| ]Sosyolog İsmail Beşikçi, Alikan Aşireti hakkında "Doğu’da Değişim ve Yapısal Sorunlar (Göçebe Alikan Aşireti)" adlı doktora tezinde kapsamlı bilgiler sunmuştur. Bu çalışma, aşiretin göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş sürecini ve karşılaştığı toplumsal yapısal sorunları incelemektedir.
Antropolog Martin van Bruinessen de Alikan Aşireti üzerine bilgi vermektedir. Ona göre, aşiret Botan Emirliği'nin Cezire bölgesindeki askeri gücün önemli bir parçasını oluşturmuştur.
Botan Emirliği’nde, Mir’in ölümüyle ortaya çıkan kargaşa ve iktidar boşluğu, emirliğin üç oğul arasında bölünmesine sebep olmuştur. Bruinessen’e göre, emirlik Gürkel, Finik ve Cezire olmak üzere üçe ayrılmıştır. Cezire bölgesinin askeri gücünü oluşturan iki konfederasyon bulunmaktaydı. Alikan aşireti, Çox Sor adlı konfederasyonun içinde yer almaktaydı. Bu konfederasyon; Alikan, Miran, Duderan, Soran ve Garisan aşiretlerinden oluşuyordu. Diğer konfederasyon olan Şıllet ise Kiççan, Teyyan, Herikan ve Mûsreşan aşiretlerinden meydana geliyordu.
Bruinessen’in aktardığına göre, Yezidiler tarafından kullanılan "çox sor" (kırmızı kumaş) meselesi, bu konfederasyonların oluşumuna etki etmiştir. Rivayete göre Botan Miri, bu kumaşın sadece mir ve beyler tarafından kullanılabileceğini belirterek Yezidilerden bu kumaşları istemiş, reddedilince Şıllet Konfederasyonu'na bağlı aşiretlerle sefer düzenlemiş ancak başarısız olmuştur. Ardından Çox Sor Konfederasyonu’na bağlı aşiretlerle yapılan ikinci sefer başarılı olmuş ve bu aşiretlere "Çox Sor", ilk gruba ise "Şıllet" adı verilmiştir.
Beşikçi’nin kitabında, Alikan aşireti içerisinde kullanılan bir deyime de yer verilmiştir:
Mira, mire (Mir büyüktür), Alikan vezire (Alikan vezirdir), Duderan seyepire.
Bu ifade, Alikanların emirlik içindeki siyasi konumuna dair halk arasında anlatılagelen geleneksel bir söz olarak değerlendirilir.
Kaynakça
| ]- ^ Beşikçi, İsmail (1992). Doğu’da Değişim ve Yapısal Sorunlar (Göçebe Alikan Aşireti), Ankara: Yurt Kitap Yayınlar. s. 106.
- ^ a b Bruinessen, Martin Van (2011). Ağa, Şeyh ve Devlet, Çev. Banu Yalkut, İstanbul: İletişim Yayınları.
- ^ Bruinessen, Martin Van (2011). Ağa, Şeyh ve Devlet, Çev. Banu Yalkut, İstanbul: İletişim Yayınları. ss. 271-273.
- ^ Beşikçi, İsmail (1992). Doğu’da Değişim ve Yapısal Sorunlar (Göçebe Alikan Aşireti), Ankara: Yurt Kitap Yayınlar.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Alikan Asireti sayfasindan yonlendirildi Bu maddenin konusunun kayda degerlik yonergelerini kisiler kitaplar organizasyonlar ve sirketler okullar muzik akademisyenler web icerigi filmler tiyatro oyunlari TV programlari saglayip saglamadigi belirsizdir Bagimsiz ve guvenilir kaynaklar kullanarak maddeyi gelistirebilir ve kayda deger oldugunu ispat edebilirsiniz Maddenin kayda degerligi kanitlanamazsa Vikipedi nin silme politikasi geregince hizli silinmesi veya kayda degerligi tartismali ise silinmeye aday gosterilmesi yerinde olacaktir Kaynak ara 160 Alikan 160 160 haber 183 gazete 183 kitap 183 akademik 183 JSTOR Bu madde Aralik 2025 tarihinden bu yana isaretli olarak durmaktadir Alikan veya Aliki Asireti Kurtcenin Kurmanci lehcesini konusan cogunlugu Sunni Musluman olan bir Kurt asiretidir Asirete mensup kisiler basta Batman ve Besiri olmak uzere Siirt Mus Malatya Adiyaman Diyarbakir Nusaybin Tatvan Hizan Kurtalan Van Ercis Dargecit Idil ve Cizre gibi bircok il ve ilcede yasamaktadir Gecmiste hayvancilikla ve gocerlikle ugrasan Alikanlilar bu nedenle genis bir cografyaya dagilmislardir Yaklasik 150 yil once gocebe yasami terk ederek yerlesik hayata gecmislerdir Bugun Batman in Besiri ilcesinde 50 ye yakin koy ve mezrada yasamakta olup bu bolgede en buyuk asiret gruplarindan birini olustururlar Kollar degistir kaynagi degistir Alikan Asireti sekiz ana koldan olusur Bunlar Cindiki Mala Dibo Mala Sino Mala Remo Axike Katixoka Hasikan kolu Cengoxa Tarihsel Arka Plan ve Akademik Calismalar degistir kaynagi degistir Sosyolog Ismail Besikci Alikan Asireti hakkinda Dogu da Degisim ve Yapisal Sorunlar Gocebe Alikan Asireti adli doktora tezinde kapsamli bilgiler sunmustur Bu calisma asiretin gocebe yasam tarzindan yerlesik hayata gecis surecini ve karsilastigi toplumsal yapisal sorunlari incelemektedir 91 1 93 Antropolog Martin van Bruinessen de Alikan Asireti uzerine bilgi vermektedir Ona gore asiret Botan Emirligi nin Cezire bolgesindeki askeri gucun onemli bir parcasini olusturmustur 91 2 93 Botan Emirligi nde Mir in olumuyle ortaya cikan kargasa ve iktidar boslugu emirligin uc ogul arasinda bolunmesine sebep olmustur Bruinessen e gore emirlik Gurkel Finik ve Cezire olmak uzere uce ayrilmistir 91 3 93 Cezire bolgesinin askeri gucunu olusturan iki konfederasyon bulunmaktaydi Alikan asireti Cox Sor adli konfederasyonun icinde yer almaktaydi Bu konfederasyon Alikan Miran Duderan Soran ve Garisan asiretlerinden olusuyordu Diger konfederasyon olan Sillet ise Kiccan Teyyan Herikan ve Musresan asiretlerinden meydana geliyordu Bruinessen in aktardigina gore Yezidiler tarafindan kullanilan cox sor kirmizi kumas meselesi bu konfederasyonlarin olusumuna etki etmistir Rivayete gore Botan Miri bu kumasin sadece mir ve beyler tarafindan kullanilabilecegini belirterek Yezidilerden bu kumaslari istemis reddedilince Sillet Konfederasyonu na bagli asiretlerle sefer duzenlemis ancak basarisiz olmustur Ardindan Cox Sor Konfederasyonu na bagli asiretlerle yapilan ikinci sefer basarili olmus ve bu asiretlere Cox Sor ilk gruba ise Sillet adi verilmistir 91 2 93 Besikci nin kitabinda Alikan asireti icerisinde kullanilan bir deyime de yer verilmistir Mira mire Mir buyuktur Alikan vezire Alikan vezirdir Duderan seyepire Bu ifade Alikanlarin emirlik icindeki siyasi konumuna dair halk arasinda anlatilagelen geleneksel bir soz olarak degerlendirilir 91 4 93 Kaynakca degistir kaynagi degistir Besikci Ismail 1992 Dogu da Degisim ve Yapisal Sorunlar Gocebe Alikan Asireti Ankara Yurt Kitap Yayinlar s 160 106 160 a b Bruinessen Martin Van 2011 Aga Seyh ve Devlet Cev Banu Yalkut Istanbul Iletisim Yayinlari 160 Bruinessen Martin Van 2011 Aga Seyh ve Devlet Cev Banu Yalkut Istanbul Iletisim Yayinlari ss 160 271 273 160 Besikci Ismail 1992 Dogu da Degisim ve Yapisal Sorunlar Gocebe Alikan Asireti Ankara Yurt Kitap Yayinlar 160 https tr wikipedia org w index php title Alikan amp oldid 36550464 sayfasindan alinmistir Kategori Kurt asiretleriGizli kategori Aralik 2025 tarihinden kalma kayda degerligi belirsiz maddeler
