Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Dînî ibadet, Alevîler, Muhammed’in son Peygamber olduğuna, Ali bin Ebu Talib’nin ise Veliliğine (ya da İmamlığına) inanırlar. Alevîler, ibâdetlerini Cemevi’nde yaparlar. Kadir Gecesi’yle bağlantılı olarak üç gün ve Muharrem ayında ise on iki gün oruç tutarlar. Muharrem’den sonra da üç gün Hızır Orucu tutarlar. Muharrem orucundan evvel üç gün Masumu Paklar orucunu tutarlar.[]
Cem (Cem tutmak)
Cem, Alevîler’in toplu halde ettikleri ibâdetin adıdır. Kavram olarak "Cem" Arapça bir kelime olup toplanma, birikme, bir araya gelme manasına gelmektedir. Etimolojik olarak Cami ile aynı kökten gelmektedir. Alevîlik’te, Cem’de bulunan bir kişi başka bir kişiye dargınsa, bu iki kişinin dargınlıkları giderilmeden, barışmaları sağlanmadan Cem’e başlanmaz. Alevîler’in toplu anlamda temel ibadeti olan Cem, bir Dede’nin gözetiminde ve önderliğinde yerine getirilir.
Cemevi
Alevî ibâdetinin uygulandığı mekân Cemevi/Pîrevi’dir. Alevîler’in ibâdet ettiği yere “toplanma” anlamında “Cemevi” denir; bir olma, bütünleşme yeri, Yaratan’la bir olma, bütünleşme anlamındadır. Cem herhangi bir yerde yapılabilir. Evde ya da temiz olan her yerde yapılabilir. Önemli olan Allah’a sığınmak ve ibâdet etmektir. Alevî geleneğinde Cemevleri, salt tapınma (ibâdet) maksadı ile kullanılmamış ve kullanılmamaktadır. Topluluğunun dinî gereksinimi yanında toplumsal, bireysel sorunların çözüme kavuşturulduğu bir meclis işlevi de görmüş ve görmektedir.
Duaz ve deyiş
Duaz, Duazdeh’in kısaltılmış halidir. Duazdeh Farsça olup oniki (12) anlamına gelmektedir. Duaz, Cem âyinlerinde söylenen ve Oniki İmamlar’ın adlarının geçtiği deyişlerdir. Bazen dua olarak da nitelendirilirler. Bu deyişlerde ayrıca Oniki İmamlar’ın yanı sıra başta Muhammed ve Hacı Bektaş Veli olmak üzere Alevî ulularının adları geçmektedir. Alevîlik’te duazın, nefesin, türkünün, deyişin farklı anlamları bulunmaktadır. Fakat günümüzde genellikle “Deyiş” Alevîliği çağrıştıran her melodinin adı olarak benimsenir. Türkü, nefes, duaz da bunların alt adlardır. Alevîlik’te duaz ve deyişlerde kullanılan dil Türkçe’dir.
Mersiye
Mersiye, bir edebiyat terimidir. Dîvân Edebiyatı’nda ölen bir kimsenin yiğitliğini, cömertliğini, iyiliğini, yaptıklarını övmek ve ölümünden duyulan acıyı dile getirmek için yazılan şiir türüne mersiye adı verilir. Kutsal günlerde, ölüm törenlerinde mersiye okuyan kişiye de “mersiyehan” denir. Mersiyeler genellikle mesnevi ve terkib-i bent nazım biçimlerinde yazılmıştır. Ünlü divan şairi Baki’nin Kanuni Sultan Süleyman’ın ölümü üstüne yazdığı “Kanûni Mersiyesi”, bu türün önde gelen örneklerindendir.[] Sekiz beyitten oluşur. Arapça ve Farsça kelimeler çok olduğundan dili ağırdır. Aruz vezniyle yazılmıştır.
Semah
Semah, Cem ibadetlerinde deyişler eşliğinde yapılan dinsel törenin adıdır. Ulu Hünkâr Hacı Bektaş-ı Veli bu konuda şöyle söyler: "Semah, ariflerin aleti, muhiplerin ibadeti, taliplerin maksududur. Bizim Semahımız oyuncak değil, ilâhî bir sırdır. Bir kimse ki semahı oyuncak sayar, o cahildir". Semahın kaynağı "Kırklar Meclisi"’ne dayanır. İmam Cafer Sadık'ın buyruğuna göre miraçtan döndükten sonra Resul hazretleri, ashab'i Suffa'nın kapısına vardı. Kırklar orada sohbet ederlerdi. O hazreti Resul, kapıya vurdu. Kimsin" dediler. Nedir istediğin?" Resul hazretleri: Peygamberim, açın kapıyı, içeri gireyim, siz erenler ile dem-i didar görelim" dedi. Içerdekiler:" bizim aramıza Peygamber sığmaz.Peygamberliğini var ümmetine eyle" dediler. Peygamber hazretleri bunu işitip hemen geri döndü. Hak Teala Hazretinden ol vakit ses geldi ki, Ya Muhammet, ol kapıya var..." Resul hazretleri o sesi işitip derhal geri döndü. Yine geldi, ol kapının halkasına vurup kapıyı tıklattı, içeriden kimsin?" dediler. Hz Resul dedi ki?, Ben Resulüm...açın kapıyı, içeri gireyim, mübarek cemalinizi göreyim" dedi. Içerdekiler: Bizim aramıza Resul sığmaz ve hem bize gerek değildir" dediler. Resul Aleyhisselam bu sözü işitince geri döndü, diledi ki feraget gele, kendi makamına geri sakin ola. Tanrı'dan Peygamber-in kulağına aynı ses erişti: Ya habibim, var yine o kapıya, o meclise dahil ol. Nere gidersin, dön geri." Seyyid geri döndü. Geldi o kapının halkasına el vurdu. Işaret eyledi." Yine dönüp geldiğini bildirdi, dediler ki, Kimsin? Resul dedi ki?. "Sirril kayyum, hadimül fıkarayım.:" (yoksulların hizmetçisi olduğunu söyleyen Peygamber-in o esnada "Ene biatihim, ene miskinim, ene fıkarayım" dediği de rivayet olunur...Bu, Yoksulum, sizlerden birisi ve sizlere uyanım" demek olur..) Kırklar dediler ki "Merhaba ! Ehlem ve Sehlen dediler. Yani, Hoş geldin, kadem getirdin, gelmekliğin mübarek olsun" dediler. Resul hazretleri bismillah deyip ol kapıdan içeri girdi. Evveli sağ ayağını bastı baktı gördü ki, otuz dokuz sahabe otururlar. Tam 39 kişi vardır. Üstelik bu meclis kadın ve erkeklerden oluşmuştur. Bunların 22'si erkek 17'si kadındır. Muhammet' yer gösterilir. O'da gösterilen yere oturur. Hz. Ali de meclistedir. Muhammet tesadüfen Ali'nin yanına oturur. Hz. Muhammet sorar. "Size kimler denir?" der. "Bize Kırklar denir" diye yanıt alır. "Ama burada 39 kişi saydım" der. "Selman-ı Pak Can Parstadır"denir. "Peki sizin ulunuz, büyüğünüz, küçüğünüz kim" diye sorar Hz. Muhammet. Gelen yanıt şöyle olur: "Bizim küçüğümüz, büyüğümüz yoktur. Küçüğümüz de uludur, büyüğümüz de uludur. Birimiz kırkımız, kırkımız birimizdir" denir. Bunun üstüne Muhammet meclisten bunu kendilerine kanıtlamalarını söyler. O sırada Ali kolunu uzatır ve gömleğini sıyırır. İçlerinden biri "destur" diyerek bıçağın ucu ile kolunu hafif kanatır. Kolundan bir damla kan akar. Onu, her can'ın kolundan birer damla kanın gelmesi izler. 40. canın bir damla kanı da pencereden içeri gelir. Bu ise Selman-ı Pak'ın kanıdır. Sonra Hz. Ali kolunu bağlar, hepsinin kanaması durur. Selman-ı Pak, Parstan dönüşte bir üzüm tanesi getirir. O'nu Hz. Muhammet'e verir ve bölüştürmesini ister. Muhammet erilen kapta üzüm tanesini ezer, çıkan dem meclisteki kadın-erkek canlara dağıtılır. Kırklar üzüm suyunu içerler. Hep birlikte mest olurlar. "Ya Allah" deyip semah dönerler. Hz. Muhammet de onlara katılır. Büyük bir coşku ile vecd halinde semah dönülürken Hz. Muhammet'in başından sarığı (imamesi) düşer. Kırk parçaya bölünür. Kırklar parçaları bellerine bağlarlar, kemerbest olurlar. Dönüşte Ümmetine anlatırken yaşadıklarını içeriye Hz. Ali girer. Peygamberin önüne ağzından çıkardığı yüzüğü koyar. Bu olaydan sonra Allah'ın aslanı denirmiştir.[] Geçmişte sadece Cem’lerde dönülen semahlar, özüne aykırı düşmedikçe izleyiciler önünde de icra edilmektedir. Günümüzde en özgün semah âyini Hubyarlılar tarafından icra edilmektedir.
Kaynakça
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Dini ibadet Aleviler Muhammed in son Peygamber olduguna Ali bin Ebu Talib nin ise Veliligine ya da Imamligina inanirlar Aleviler ibadetlerini Cemevi nde yaparlar Kadir Gecesi yle baglantili olarak uc gun ve Muharrem ayinda ise on iki gun oruc tutarlar Muharrem den sonra da uc gun Hizir Orucu tutarlar Muharrem orucundan evvel uc gun Masumu Paklar orucunu tutarlar kaynak belirtilmeli Cem Cem tutmak Cem Aleviler in toplu halde ettikleri ibadetin adidir Kavram olarak Cem Arapca bir kelime olup toplanma birikme bir araya gelme manasina gelmektedir Etimolojik olarak Cami ile ayni kokten gelmektedir Alevilik te Cem de bulunan bir kisi baska bir kisiye darginsa bu iki kisinin darginliklari giderilmeden barismalari saglanmadan Cem e baslanmaz Aleviler in toplu anlamda temel ibadeti olan Cem bir Dede nin gozetiminde ve onderliginde yerine getirilir CemeviAlevi ibadetinin uygulandigi mekan Cemevi Pirevi dir Aleviler in ibadet ettigi yere toplanma anlaminda Cemevi denir bir olma butunlesme yeri Yaratan la bir olma butunlesme anlamindadir Cem herhangi bir yerde yapilabilir Evde ya da temiz olan her yerde yapilabilir Onemli olan Allah a siginmak ve ibadet etmektir Alevi geleneginde Cemevleri salt tapinma ibadet maksadi ile kullanilmamis ve kullanilmamaktadir Toplulugunun dini gereksinimi yaninda toplumsal bireysel sorunlarin cozume kavusturuldugu bir meclis islevi de gormus ve gormektedir Duaz ve deyisDuaz Duazdeh in kisaltilmis halidir Duazdeh Farsca olup oniki 12 anlamina gelmektedir Duaz Cem ayinlerinde soylenen ve Oniki Imamlar in adlarinin gectigi deyislerdir Bazen dua olarak da nitelendirilirler Bu deyislerde ayrica Oniki Imamlar in yani sira basta Muhammed ve Haci Bektas Veli olmak uzere Alevi ulularinin adlari gecmektedir Alevilik te duazin nefesin turkunun deyisin farkli anlamlari bulunmaktadir Fakat gunumuzde genellikle Deyis Aleviligi cagristiran her melodinin adi olarak benimsenir Turku nefes duaz da bunlarin alt adlardir Alevilik te duaz ve deyislerde kullanilan dil Turkce dir Islam peygamberi Muhammed in yegeni Ali ye taktigi isim Esedullah MersiyeMersiye bir edebiyat terimidir Divan Edebiyati nda olen bir kimsenin yigitligini comertligini iyiligini yaptiklarini ovmek ve olumunden duyulan aciyi dile getirmek icin yazilan siir turune mersiye adi verilir Kutsal gunlerde olum torenlerinde mersiye okuyan kisiye de mersiyehan denir Mersiyeler genellikle mesnevi ve terkib i bent nazim bicimlerinde yazilmistir Unlu divan sairi Baki nin Kanuni Sultan Suleyman in olumu ustune yazdigi Kanuni Mersiyesi bu turun onde gelen orneklerindendir kaynak belirtilmeli Sekiz beyitten olusur Arapca ve Farsca kelimeler cok oldugundan dili agirdir Aruz vezniyle yazilmistir SemahSemah Cem ibadetlerinde deyisler esliginde yapilan dinsel torenin adidir Ulu Hunkar Haci Bektas i Veli bu konuda soyle soyler Semah ariflerin aleti muhiplerin ibadeti taliplerin maksududur Bizim Semahimiz oyuncak degil ilahi bir sirdir Bir kimse ki semahi oyuncak sayar o cahildir Semahin kaynagi Kirklar Meclisi ne dayanir Imam Cafer Sadik in buyruguna gore miractan dondukten sonra Resul hazretleri ashab i Suffa nin kapisina vardi Kirklar orada sohbet ederlerdi O hazreti Resul kapiya vurdu Kimsin dediler Nedir istedigin Resul hazretleri Peygamberim acin kapiyi iceri gireyim siz erenler ile dem i didar gorelim dedi Icerdekiler bizim aramiza Peygamber sigmaz Peygamberligini var ummetine eyle dediler Peygamber hazretleri bunu isitip hemen geri dondu Hak Teala Hazretinden ol vakit ses geldi ki Ya Muhammet ol kapiya var Resul hazretleri o sesi isitip derhal geri dondu Yine geldi ol kapinin halkasina vurup kapiyi tiklatti iceridenkimsin dediler Hz Resul dedi ki Ben Resulum acin kapiyi iceri gireyim mubarek cemalinizi goreyim dedi Icerdekiler Bizim aramiza Resul sigmaz ve hem bize gerek degildir dediler Resul Aleyhisselam bu sozu isitince geri dondu diledi ki feraget gele kendi makamina geri sakin ola Tanri dan Peygamber in kulagina ayni ses eristi Ya habibim var yine o kapiya o meclise dahil ol Nere gidersin don geri Seyyid geri dondu Geldi o kapinin halkasina el vurdu Isaret eyledi Yine donup geldigini bildirdi dediler ki Kimsin Resul dedi ki Sirril kayyum hadimul fikarayim yoksullarin hizmetcisi oldugunu soyleyen Peygamber in o esnada Ene biatihim ene miskinim ene fikarayim dedigi de rivayet olunur Bu Yoksulum sizlerden birisi ve sizlere uyanim demek olur Kirklar dediler ki Merhaba Ehlem ve Sehlendediler Yani Hos geldin kadem getirdin gelmekligin mubarek olsun dediler Resul hazretleri bismillah deyip ol kapidan iceri girdi Evveli sag ayagini basti bakti gordu ki otuz dokuz sahabe otururlar Tam 39 kisi vardir Ustelik bu meclis kadin ve erkeklerden olusmustur Bunlarin 22 si erkek 17 si kadindir Muhammet yer gosterilir O da gosterilen yere oturur Hz Ali de meclistedir Muhammet tesadufen Ali nin yanina oturur Hz Muhammet sorar Size kimler denir der Bize Kirklar denir diye yanit alir Ama burada 39 kisi saydim der Selman i Pak Can Parstadir denir Peki sizin ulunuz buyugunuz kucugunuz kim diye sorar Hz Muhammet Gelen yanit soyle olur Bizim kucugumuz buyugumuz yoktur Kucugumuz de uludur buyugumuz de uludur Birimiz kirkimiz kirkimiz birimizdir denir Bunun ustune Muhammet meclisten bunu kendilerine kanitlamalarini soyler O sirada Ali kolunu uzatir ve gomlegini siyirir Iclerinden biri destur diyerek bicagin ucu ile kolunu hafif kanatir Kolundan bir damla kan akar Onu her can in kolundan birer damla kanin gelmesi izler 40 canin bir damla kani da pencereden iceri gelir Bu ise Selman i Pak in kanidir Sonra Hz Ali kolunu baglar hepsinin kanamasi durur Selman i Pak Parstan donuste bir uzum tanesi getirir O nu Hz Muhammet e verir ve bolusturmesini ister Muhammet erilen kapta uzum tanesini ezer cikan dem meclisteki kadin erkek canlara dagitilir Kirklar uzum suyunu icerler Hep birlikte mest olurlar Ya Allah deyip semah donerler Hz Muhammet de onlara katilir Buyuk bir cosku ile vecd halinde semah donulurken Hz Muhammet in basindan sarigi imamesi duser Kirk parcaya bolunur Kirklar parcalari bellerine baglarlar kemerbest olurlar Donuste Ummetine anlatirken yasadiklarini iceriye Hz Ali girer Peygamberin onune agzindan cikardigi yuzugu koyar Bu olaydan sonra Allah in aslani denirmistir kaynak belirtilmeli Gecmiste sadece Cem lerde donulen semahlar ozune aykiri dusmedikce izleyiciler onunde de icra edilmektedir Gunumuzde en ozgun semah ayini Hubyarlilar tarafindan icra edilmektedir Kaynakca