| Ed-Dakim Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| I. Dünya Savaşı Hicaz-Yemen Cephesi | |||||||||
![]() Aden'de İngiliz askeri nakliyesi | |||||||||
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
| | ||||||||
Ad-Dakîm Muharebesi (Arapça: معركة الدكيم), 3 Temmuz 1915 tarihinde Lahic Sultanlığı'nda vuku bulmuş olup, bu muharebede Yemen-Osmanlı kuvvetleri, İngilizlere sadık Lahic Sultanı Ali bin Ahmed'in kuvvetlerini mağlup etmiştir. Kuvvetler Lahic'e girmiş ve sultanı Ali bin Ahmed el-Abdalî buradan Aden'e çekilmiş, orada ise kurşuna dizilmek suretiyle suikasta uğramıştır.
Kuşatma
| ]1915 Haziranı başlarında, İngiliz kuvvetlerinin bir kısmının Kamaran ve Farasan adaları ile Kızıldeniz'in diğer adalarına sevk edilmesi neticesinde Aden'deki garnizon zayıflamıştır. Osmanlılar bu vaziyetten istifade ederek Kuzey Yemen'den 2.000 Türk askeri ve 4.000 Yemenli asker ile Taiz, Yafi ve El-Havâşib'den 3.000 Arap askerinden müteşekkil müşterek bir fırkayı sevk etmiş ve onlarla birlikte on adet top indirmişlerdir. Bu kuvvet, Aden'in uzak bölgelerinin hudutlarını geçmiş ve Lahic'e doğru ilerlemiştir. Lahic Sultanı, Osmanlıların kendilerine taarruz etmek üzere Maviye'ye geldiklerini bildirerek Aden'deki İngiliz komutanlığından yardım talep etmiştir. Şehirdeki mevcut askerlerden, Lahic'e doğru "Aden Hareketli Kolu" tesmiye olunan küçük bir birlik teşkil edilmiştir. Bu esnada, Türkler Şeyh Said'i yeniden işgal etmiştir.
Kuşatma
| ]1915 Haziranı evailinde, İngiliz kuvvetlerinin bir kısmının Kamaran ve Farasan adaları ile Kızıldeniz'in sair adalarına sevk edilmesi neticesinde Aden'deki garnizon zafiyete uğramıştır. Osmanlılar bu vaziyetten istifade ederek Kuzey Yemen'den 2.000 Türk askeri ve 4.000 Yemenli asker ile Taiz, Yafi ve El-Havâşib'den 3.000 Arap askerinden müteşekkil müşterek bir fırkayı sevk etmiş ve onlarla birlikte on adet top indirmişlerdir. Mezkûr kuvvet, Aden'in ücra bölgelerinin hudutlarını tecavüz ederek Lahic istikametine doğru ilerlemiştir. Lahic Sultanı, Osmanlıların kendilerine taarruz etmek maksadıyla Maviye'ye vâsıl olduklarını bildirerek Aden'deki İngiliz komutanlığından imdat talep etmiştir. Şehirdeki mevcut askerlerden, Lahic'e sevk edilmek üzere "Aden Hareketli Kolu" tesmiye olunan küçük bir birlik teşkil edilmiştir. Bu esnada, Türk kuvvetleri Şeyh Said mevkiini yeniden işgal etmiştir.
13 Haziran'da Osmanlılar bombardımana başlamış ve ertesi gün Perim'e taarruz etmişlerdir. Lakin adada konuşlu bulunan Hint kuvveti bu taarruza mukavemet göstermiş ve birtakım zayiat vermiştir. Perim'deki muvaffakiyetin akabinde Tuğgeneral Shaw, kuvvetleri Türkler tarafından neredeyse imha edilmiş olan Sultan el-Abdalî'ye muavenet etmek maksadıyla Aden'deki hecinsüvar müfrezesinin Lahic'e sevkini elzem görmüştür. Mezkûr kuvvetler Nübye Dakim'e vasıl olmuş ve Lahic haricinde, çok sayıda Arap aşiret mensubu tarafından desteklenen güçlü bir Osmanlı kuvvetinin mevcudiyetini tespit etmiştir. Sultanın kuvvetlerini Lahic'te bulmuşlar, binaenaleyh Lahic'e ricat etmişlerdir. 3 Temmuz'da, iki yüz elli tüfek ve iki havan topundan müteşekkil Aden hareketli kolu, o fırkayı takviye etmek üzere yola çıkmıştır. İklim şartları müşkül bir vaziyette idi: sıcaklık şiddetli olup, ciddi bir su sıkıntısı mevcuttu ve kum üzerinde ilerleme kaydetmek güçtü. Kolun bakiyesi, nakliye müşkülatı ve su noksanlığı sebebiyle o denli teahhur etmiştir ki, Lahic'e asla vasıl olamamıştır.
Sultanın merkezinde, İngilizler kendilerini Maviye ve El-Hucceriye'den tedarik edilen dört Osmanlı taburu ve yirmi top parçası ile karşı karşıya bulmuşlardır. Buna ilaveten, binlerce Arap aşiret mensubu Osmanlılara muavenet etmek üzere içtima etmiştir. İngilizler, Lahic Sultanı'nın asli ordusundan birkaç yüz nefer tarafından desteklenmiştir. Aden müfrezesinin Arap ordugâhındaki tâbileri, en buhranlı anda, kâffe-i develerini de yanlarına alarak firar etmişlerdir. Çatışmalar, 4 Temmuz Pazar akşamı başlamıştır. Osmanlı kuvvetleri, İngiliz kuvvetine karşı müteaddit taarruzlar icra etmiş, lakin bunların tamamı püskürtülmüştür. Tuğgeneral Shaw, muharebenin akabinde Kraliyet Topçusu'nun gayretlerini sena etse de, faik Osmanlı topçusu Lahic'in muhtelif kısımlarını ateşe vermiş ve İngilizler, Arap aşiretleri tarafından kuşatılma ve irtibatlarının kesilmesi tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Ana kol henüz Aden'e vasıl olmamışken, İngilizler 5 Temmuz tarihinde, üç subay yaralı olduğu halde ricat etmiştir. Asıl zayiat, insan kaybından ziyade itibar hususunda vuku bulmuştur. Osmanlılar Lahic'i işgal etmiş, lakin Sultan el-Abdalî, İngiliz kuvvetleri tarafından sehven yaralanmış ve Aden'e nakledilerek, orada taarruz esnasında vefat etmiştir. Kendisine cerrahi müdahale tatbik edilmiştir.
Kaynakça
| ]Dipnot
| ]- ^ el-Abdeli, Lahic Tarihi, s. 15
- ^ a b c d Macro, Eric (1987). Yemen and the West. Dr. Hussein bin Abdullah Al-Amri tarafından çevrildi (İkinci bas.). Şam: Dar Al-Fikr. ss. 92-106.
- ^ a b "The Defence of India". The Great War: The Standard History of the All-Europe Conflict. , ed. Cilt 7, bölüm 128. Bu metin kamu malıdır.
- ^ Macro. s:95
Alıntı
| ]- Encyclopedia of the fighter, memory of time.
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Vikipedi ozgur ansiklopedi Ed Dakim MuharebesiI Dunya Savasi Hicaz Yemen CephesiAden de Ingiliz askeri nakliyesiTarihHaziran 1915 5 Temmuz 1915BolgeAd Dakim Lahic Sultanligi Aden ProtektorasiSonucOsmanli zaferiCografi DegisikliklerLahic in Osmanlilar tarafindan isgaliTaraflarOsmanli Imparatorlugu Haushabi Sultanligi Birlesik Krallik Hindistan Lahic SultanligiKomutanlar ve liderlerAhmed Tevfik Pasa Ali Sait Pasa Huseyin Ragip Bey Imam YahyagtdHicaz Yemen CephesiSeyh Said Cikarmasi Ad Dakim Muharebesi Mekke Medine Taif Yenbu Ad Dakim Muharebesi Arapca معركة الدكيم 3 Temmuz 1915 tarihinde Lahic Sultanligi nda vuku bulmus olup bu muharebede Yemen Osmanli kuvvetleri Ingilizlere sadik Lahic Sultani Ali bin Ahmed in kuvvetlerini maglup etmistir Kuvvetler Lahic e girmis ve sultani Ali bin Ahmed el Abdali buradan Aden e cekilmis orada ise kursuna dizilmek suretiyle suikasta ugramistir Kusatma span 1915 Hazirani baslarinda Ingiliz kuvvetlerinin bir kisminin Kamaran ve Farasan adalari ile Kizildeniz in diger adalarina sevk edilmesi neticesinde Aden deki garnizon zayiflamistir Osmanlilar bu vaziyetten istifade ederek Kuzey Yemen den 2 000 Turk askeri ve 4 000 Yemenli asker ile Taiz Yafi ve El Havasib den 3 000 Arap askerinden mutesekkil musterek bir firkayi sevk etmis ve onlarla birlikte on adet top indirmislerdir Bu kuvvet Aden in uzak bolgelerinin hudutlarini gecmis ve Lahic e dogru ilerlemistir Lahic Sultani Osmanlilarin kendilerine taarruz etmek uzere Maviye ye geldiklerini bildirerek Aden deki Ingiliz komutanligindan yardim talep etmistir Sehirdeki mevcut askerlerden Lahic e dogru Aden Hareketli Kolu tesmiye olunan kucuk bir birlik teskil edilmistir Bu esnada Turkler Seyh Said i yeniden isgal etmistir Kusatma span 1915 Hazirani evailinde Ingiliz kuvvetlerinin bir kisminin Kamaran ve Farasan adalari ile Kizildeniz in sair adalarina sevk edilmesi neticesinde Aden deki garnizon zafiyete ugramistir Osmanlilar bu vaziyetten istifade ederek Kuzey Yemen den 2 000 Turk askeri ve 4 000 Yemenli asker ile Taiz Yafi ve El Havasib den 3 000 Arap askerinden mutesekkil musterek bir firkayi sevk etmis ve onlarla birlikte on adet top indirmislerdir Mezkur kuvvet Aden in ucra bolgelerinin hudutlarini tecavuz ederek Lahic istikametine dogru ilerlemistir Lahic Sultani Osmanlilarin kendilerine taarruz etmek maksadiyla Maviye ye vasil olduklarini bildirerek Aden deki Ingiliz komutanligindan imdat talep etmistir Sehirdeki mevcut askerlerden Lahic e sevk edilmek uzere Aden Hareketli Kolu tesmiye olunan kucuk bir birlik teskil edilmistir Bu esnada Turk kuvvetleri Seyh Said mevkiini yeniden isgal etmistir 13 Haziran da Osmanlilar bombardimana baslamis ve ertesi gun Perim e taarruz etmislerdir Lakin adada konuslu bulunan Hint kuvveti bu taarruza mukavemet gostermis ve birtakim zayiat vermistir Perim deki muvaffakiyetin akabinde Tuggeneral Shaw kuvvetleri Turkler tarafindan neredeyse imha edilmis olan Sultan el Abdali ye muavenet etmek maksadiyla Aden deki hecinsuvar mufrezesinin Lahic e sevkini elzem gormustur Mezkur kuvvetler Nubye Dakim e vasil olmus ve Lahic haricinde cok sayida Arap asiret mensubu tarafindan desteklenen guclu bir Osmanli kuvvetinin mevcudiyetini tespit etmistir Sultanin kuvvetlerini Lahic te bulmuslar binaenaleyh Lahic e ricat etmislerdir 3 Temmuz da iki yuz elli tufek ve iki havan topundan mutesekkil Aden hareketli kolu o firkayi takviye etmek uzere yola cikmistir Iklim sartlari muskul bir vaziyette idi sicaklik siddetli olup ciddi bir su sikintisi mevcuttu ve kum uzerinde ilerleme kaydetmek guctu Kolun bakiyesi nakliye muskulati ve su noksanligi sebebiyle o denli teahhur etmistir ki Lahic e asla vasil olamamistir Sultanin merkezinde Ingilizler kendilerini Maviye ve El Hucceriye den tedarik edilen dort Osmanli taburu ve yirmi top parcasi ile karsi karsiya bulmuslardir Buna ilaveten binlerce Arap asiret mensubu Osmanlilara muavenet etmek uzere ictima etmistir Ingilizler Lahic Sultani nin asli ordusundan birkac yuz nefer tarafindan desteklenmistir Aden mufrezesinin Arap ordugahindaki tabileri en buhranli anda kaffe i develerini de yanlarina alarak firar etmislerdir Catismalar 4 Temmuz Pazar aksami baslamistir Osmanli kuvvetleri Ingiliz kuvvetine karsi muteaddit taarruzlar icra etmis lakin bunlarin tamami puskurtulmustur Tuggeneral Shaw muharebenin akabinde Kraliyet Topcusu nun gayretlerini sena etse de faik Osmanli topcusu Lahic in muhtelif kisimlarini atese vermis ve Ingilizler Arap asiretleri tarafindan kusatilma ve irtibatlarinin kesilmesi tehlikesiyle karsi karsiya kalmistir Ana kol henuz Aden e vasil olmamisken Ingilizler 5 Temmuz tarihinde uc subay yarali oldugu halde ricat etmistir Asil zayiat insan kaybindan ziyade itibar hususunda vuku bulmustur Osmanlilar Lahic i isgal etmis lakin Sultan el Abdali Ingiliz kuvvetleri tarafindan sehven yaralanmis ve Aden e nakledilerek orada taarruz esnasinda vefat etmistir Kendisine cerrahi mudahale tatbik edilmistir Kaynakca span Dipnot span el Abdeli Lahic Tarihi s 15 a b c d Macro Eric 1987 Yemen and the West Dr Hussein bin Abdullah Al Amri tarafindan cevrildi Ikinci bas Sam Dar Al Fikr ss 92 106 a b The Defence of India The Great War The Standard History of the All Europe Conflict ed Cilt 7 bolum 128 Bu metin kamu malidir Macro s 95 Alinti span Encyclopedia of the fighter memory of time gtdOsmanli Imparatorlugu muharebeleri listesiTrablusgarp Savasi 1911 1912 Tobruk Konfide Korfezi Derne Beyrut RodosBalkan Savaslari 1912 1913 Sarantaporo Yenice Kircaali Bespinar Sorovic Kumanova Kirkkilise Iskodra Luleburgaz I Edirne Prilep Himara Manastir I Catalca Varna Kaliakra Merhamli Imroz Elli Gorice Mondros II Edirne Bolayir Sarkoy Bizani II CatalcaI Dunya Savasi 1914 1918 Koprukoy Bergmann Sarikamis Ardahan I Suveys Kanali II Suveys Kanali Canakkale Deniz Harekati Kumkale Seddulbahir Cape Helles I Ariburnu Anzac Cove I Kirte II Kirte III Kirte Zigindere Gully Ravine Kanlisirt Lone Pine Anafartalar Suvla Bay Conkbayiri Chunuk Bair Kilicbayir The Nek Malazgirt Karakilise 1915 Kirte Baglari Krithia Vineyard Selman i Pak Ctesiphon I Kut Sag Sahil Sheikh Sa ad Vadi Battle of Wadi Felahiye Hanna Sabis Dujaila Erzurum Taarruzu Trabzon Erzincan Bitlis Katya Romani Bir ul Abd Magdabe Rafa Nehl II Kut Samarra Cebel Hamrin I Gazze II Gazze Istabulat Ramadi Birussebi Huveylife III Gazze Bagdat Kudus Saron Yafa Jaffa Han Bagdadi Karakilise 1918 Goycay Baku Arsuf Alman Kafkasya Harekati Arsuf Megiddo Nablus Sarkat II Amman MedineOncesiDaha onceki muharebeler icin bkz Osmanli Imparatorlugu muharebeleri listesi Kategoriler I Dunya Savasi cepheleriI Dunya Savasi nda Britanya ImparatorluguI Dunya Savasi nda Osmanli ImparatorluguI Dunya Savasi nda muharebelerYemen in savaslari
