Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Akif Paşa (Osmanlıca: عاکف پاشا; 25 Aralık 1787, Yozgat – 12 Mart 1845, İskenderiye), devlet adamı, divan şairi ve yazarıdır.
| Akif Paşa | |
|---|---|
| Doğum | 1787 Yozgat |
| Ölüm | 12 Mart 1845 İskenderiye |
| Meslek | Devlet adamı, şair, münşi |
| Önemli eser |
|
| Akrabalar | Ayıntâbîzâde Kadı Mehmed Efendi (baba) |
Hayatı
Babası Ayıntâbîzâde Kadı Mehmed Efendi olup 1787'de Yozgat’ta doğdu. Tahsilini özel hocaların yanında tamamladı. Sonra Bozok’ta (Yozgat) ayan Cebbarzade Süleyman Bey’in yaptı. Onun 1813/14'te ölümü üzerine İstanbul’a geldi.
Amcası Reis-ül küttab Mustafa Mazhar Efendi’nin yardımıyla Dîvân-ı Hümâyun Kalemi’ne girdi. Kısa sürede padişahın gözüne girdi, sivrilerek amedçi (1825), beylikçi (1827), reis-ül küttab (1832) oldu. Reisülküttaplığın adı değiştirilip Hariciye Nezâreti’ne çevrilince "efendi" unvanı ve vezirlik rütbesi ile ilk hariciye nâzırı (Dışişleri Bakanı) olarak atandı; Ama daha sonra, Ceride-i Havadis gazetesini çıkaracak olan İngiliz uyruklu William Churchill’in, avlanırken bir çocuğu yaralaması, hapsedilmesi ve İngiliz elçisinin diğer elçilikleri de kışkırtması sonucu politik bir olaya dönüşen mesele nedeniyle Hariciye Nazırı Âkif Paşa, hastalığı ileri sürülerek 1836'da azledildi.
Azledilmesini o sıralar olan ’nın düşmanlığına yoran Âkif Paşa bu olaydan sonra bütün gücünü rakibi ve takımıyla uğraşmak için harcadı. Nitekim Pertev Paşa görevden alınarak Edirne’ye sürüldü. 1837 yılında onun yerine "paşa" unvanı ile Umur-ı Mülkiye Nazırlığına getirildi. Nezaretin adını Dahiliye Nezareti olarak değiştirtti. Bu görevde uzun süre kalamadı. Altı ay sonra yine hastalığı öne sürülerek azledildi.
1839’da Kocaeli mutasarrıflığına atandı. Halktan gelen şikâyetlerin İstanbul'a ulaşması üzerine "paşa" rütbesi kaldırılarak 1840'ta Edirne’ye sürüldü. Oraya gönderilen bir kurulca hakkında soruşturma açıldı, yargılandı ve iki yıl sürgünle cezalandırıldı. Cezası bitince Yozgat ya da Bolu’da oturmasına izin verilince Bolu’yu seçti. Padişah’a başvurarak bağışlanmasını dilemesi üzerine İstanbul’da oturmasına izin çıktı. 1844 yılında hac niyetiyle gittiği Hicaz dönüşü İskenderiye’de hastalanarak öldü. İskenderiye'de Danyal peygamberin türbesi yakınında gömüldü.
Edebî kişiliği
Türk edebiyatının edebî yeniliğinin öncülerinden biri olarak kabul edilen Âkif Paşa’nın yaşamı ve iç dünyası bilinmedikçe sanatı konusunda kesin yargılara varmak güçtür. Bir devlet adamı olmasından dolayı edebiyatı uğraş olarak benimsememiş, özellikle nesri politik uğraşında bir araç olarak kullanmıştır.
Eserleri
- Münşeât-ı Elhac Âkif Efendi ve Divançe (İstanbul 1843-Bulak 1845),
- Tabsıra (İstanbul Hicri 1300)
- Eser-i Âkif Paşa (mektuplar) Torunu Akif Bey tarafından yaşamı üzerine bir önsöz yazılarak bastırıldı. (İstanbul 1873),
- Muharrerât-ı Husûsiye-i Akif Paşa (İstanbul, 1883),
- Arapçadan çevirdiği Risalet’ül-Firaye ve’l-Siyasiye adlı yapıtı basılmadı.
Kaynakça
Dış kaynaklar
- Uçman, Abdullah (1999) "Akif Paşa" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt:1 sayfa:180, İstanbul: Yapi Kredi Kültür Sanat Yayıncılık,
- Tanpınar, Ahmed Hamdi, (1982, son.bas. 2012) On Dokuzuncu Asır Türk Edebiyat Tarihi, İstanbul:Dergah Yayınları, Sayfa. 93-100;
- İnal, İbnulemin Mahmud (Osmanlıca Ilk bas. 1853, son bas. 1988), Son Asır Türk Şairleri Cilt 1, İstanbul: Dergah Yayınları
- Kaplan, Mehmed (1969, Son bas.2007.) Siir Tahlilleri1 915-1986, Cilt 1, İstanbul: Dergah Yayınları (2007),
Dış bağlantılar
- Uçman, Abdullah (1998) "Âkif Paşa", Turkiye Diyanet Vakfi İslâm Ansiklopedisi. c.2 say. 261-262 Online: [1]
wikipedia, wiki, viki, vikipedia, oku, kitap, kütüphane, kütübhane, ara, ara bul, bul, herşey, ne arasanız burada,hikayeler, makale, kitaplar, öğren, wiki, bilgi, tarih, yukle, izle, telefon için, turk, türk, türkçe, turkce, nasıl yapılır, ne demek, nasıl, yapmak, yapılır, indir, ücretsiz, ücretsiz indir, bedava, bedava indir, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, resim, müzik, şarkı, film, film, oyun, oyunlar, mobil, cep telefonu, telefon, android, ios, apple, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, pc, web, computer, bilgisayar
Akif Pasa Osmanlica عاکف پاشا 25 Aralik 1787 Yozgat 12 Mart 1845 Iskenderiye devlet adami divan sairi ve yazaridir Akif PasaDogum1787 YozgatOlum12 Mart 1845 IskenderiyeMeslekDevlet adami sair munsiOnemli eserMunseat i el Hac Akif Efendi ve Divance Eser i Akif Pasa Muharrerat i Hususiye i Akif PasaAkrabalarAyintabizade Kadi Mehmed Efendi baba HayatiBabasi Ayintabizade Kadi Mehmed Efendi olup 1787 de Yozgat ta dogdu Tahsilini ozel hocalarin yaninda tamamladi Sonra Bozok ta Yozgat ayan Cebbarzade Suleyman Bey in yapti Onun 1813 14 te olumu uzerine Istanbul a geldi Amcasi Reis ul kuttab Mustafa Mazhar Efendi nin yardimiyla Divan i Humayun Kalemi ne girdi Kisa surede padisahin gozune girdi sivrilerek amedci 1825 beylikci 1827 reis ul kuttab 1832 oldu Reisulkuttapligin adi degistirilip Hariciye Nezareti ne cevrilince efendi unvani ve vezirlik rutbesi ile ilk hariciye naziri Disisleri Bakani olarak atandi Ama daha sonra Ceride i Havadis gazetesini cikaracak olan Ingiliz uyruklu William Churchill in avlanirken bir cocugu yaralamasi hapsedilmesi ve Ingiliz elcisinin diger elcilikleri de kiskirtmasi sonucu politik bir olaya donusen mesele nedeniyle Hariciye Naziri Akif Pasa hastaligi ileri surulerek 1836 da azledildi Azledilmesini o siralar olan nin dusmanligina yoran Akif Pasa bu olaydan sonra butun gucunu rakibi ve takimiyla ugrasmak icin harcadi Nitekim Pertev Pasa gorevden alinarak Edirne ye suruldu 1837 yilinda onun yerine pasa unvani ile Umur i Mulkiye Nazirligina getirildi Nezaretin adini Dahiliye Nezareti olarak degistirtti Bu gorevde uzun sure kalamadi Alti ay sonra yine hastaligi one surulerek azledildi 1839 da Kocaeli mutasarrifligina atandi Halktan gelen sikayetlerin Istanbul a ulasmasi uzerine pasa rutbesi kaldirilarak 1840 ta Edirne ye suruldu Oraya gonderilen bir kurulca hakkinda sorusturma acildi yargilandi ve iki yil surgunle cezalandirildi Cezasi bitince Yozgat ya da Bolu da oturmasina izin verilince Bolu yu secti Padisah a basvurarak bagislanmasini dilemesi uzerine Istanbul da oturmasina izin cikti 1844 yilinda hac niyetiyle gittigi Hicaz donusu Iskenderiye de hastalanarak oldu Iskenderiye de Danyal peygamberin turbesi yakininda gomuldu Edebi kisiligiTurk edebiyatinin edebi yeniliginin onculerinden biri olarak kabul edilen Akif Pasa nin yasami ve ic dunyasi bilinmedikce sanati konusunda kesin yargilara varmak guctur Bir devlet adami olmasindan dolayi edebiyati ugras olarak benimsememis ozellikle nesri politik ugrasinda bir arac olarak kullanmistir EserleriMunseat i Elhac Akif Efendi ve Divance Istanbul 1843 Bulak 1845 Tabsira Istanbul Hicri 1300 Eser i Akif Pasa mektuplar Torunu Akif Bey tarafindan yasami uzerine bir onsoz yazilarak bastirildi Istanbul 1873 Muharrerat i Hususiye i Akif Pasa Istanbul 1883 Arapcadan cevirdigi Risalet ul Firaye ve l Siyasiye adli yapiti basilmadi Kaynakca a b c d Ucman Abdullah 1999 Akif Pasa Yasamlari ve Yapitlariyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt 1 sayfa 180 Istanbul Yapi Kredi Kultur Sanat Yayincilik ISBN 975 08 0071 0Dis kaynaklarUcman Abdullah 1999 Akif Pasa Yasamlari ve Yapitlariyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt 1 sayfa 180 Istanbul Yapi Kredi Kultur Sanat Yayincilik ISBN 975 08 0071 0 Tanpinar Ahmed Hamdi 1982 son bas 2012 On Dokuzuncu Asir Turk Edebiyat Tarihi Istanbul Dergah Yayinlari ISBN 9789759952792 Sayfa 93 100 Inal Ibnulemin Mahmud Osmanlica Ilk bas 1853 son bas 1988 Son Asir Turk Sairleri Cilt 1 Istanbul Dergah Yayinlari Kaplan Mehmed 1969 Son bas 2007 Siir Tahlilleri1 915 1986 Cilt 1 Istanbul Dergah Yayinlari 2007 Dis baglantilarUcman Abdullah 1998 Akif Pasa Turkiye Diyanet Vakfi Islam Ansiklopedisi c 2 say 261 262 Online 1